(HPĐT)- Hình ảnh Thái tông Mạc Đăng Doanh khoan hậu, giản dị, chăm lo cho muôn dân có cuộc sống ấm no, yên bình gắn với vùng đất Dương Kinh - kinh đô do nhà Mạc xây dựng lên, được tái hiện thật đẹp trong vở chèo “Vùng sáng Dương Kinh”.
Cảnh Xuân Dương yết kiến vua Mạc Đăng Doanh trong vở chèo “Vùng sáng Dương Kinh”.
Vở chèo do các nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Chèo Hải Phòng và các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp thành phố biểu diễn. Đây là chương trình nghệ thuật số 24 trong Đề án Sân khấu truyền hình Hải Phòng, được ghi hình và phát sóng trên sóng của Đài Phát thanh và Truyền hình Hải Phòng phục vụ nhân dân thành phố vừa qua.
“Vùng sáng Dương Kinh” ca ngợi những thành tựu nổi bật của Vương triều Mạc như nông, công, thương, đặc biệt là việc khuyến học, trân trọng nhân tài, luôn trọng việc học, đào tạo, tuyển chọn hiền tài, phát triển giao thương, hướng ra biển lớn. Nhân dân dưới thời vua Mạc Đăng Doanh được sống trong sự bình yên, “Đêm đêm cửa nhà không phải đóng mà không sợ mất trộm, mất cắp”. Nét đột phá lớn lao nhất của nền kinh tế thời kỳ đó là việc chủ động đóng thuyền lớn để vượt biển, năng động xuất khẩu hàng hóa, chiếm lĩnh thương trường trên thế giới. Vở chèo “Vùng Sáng Dương Kinh” khắc họa rõ nét về những thành tựu của triều Mạc dưới thời vua Mạc Đăng Doanh.
Vở chèo có thời lượng gần 2 giờ với 7 cảnh diễn, được bố cục chặt chẽ, tập trung khắc họa hình ảnh vua Mạc Đăng Doanh gần dân, vì dân. Cảnh mở đầu của vở diễn mở ra không gian thanh bình, nên thơ trong một buổi chiều bên bến sông Văn Úc - cửa ngõ từ cửa biển vào Dương Kinh ở Cổ Trai, huyện Nghi Dương (tỉnh Kiến An) xưa, nay là xã Ngũ Đoan (huyện Kiến Thụy). Những thôn nữ vừa đan lưới vừa hát ca ngợi cảnh đẹp quê hương và chờ các chàng trai đi biển đánh cá trở về. Trong đám nam thanh, nữ tú của làng, có đôi trẻ là Xuân Dương (con trai quan Hiến Ty) người có niềm đam mê đóng thuyền và Hà Phương (con gái quan nội triều) đem lòng yêu thương nhau. Đức vua, hoàng phi, quan ngự tiền vi hành cải trang thành dân buôn, đi từ dưới sông lên, ngắm nhìn cuộc sống thanh bình mà trong lòng tràn ngập niềm vui. Đức vua được mời uống bát nước vối thơm nồng của quê hương, cùng trò chuyện về việc đóng thuyền với Xuân Dương. Bấy lâu nay, đức vua mong đóng được đại thuyền để vượt trùng khơi, vươn ra biển lớn nên khi gặp Xuân Dương - người cùng chí hướng, có tâm, nên lòng vô cùng hứng khởi, tin tưởng chàng trai trẻ và truyền lệnh cho Xuân Dương mở xưởng đóng thuyền.
Các cảnh tiếp theo kể câu chuyện về quan nội triều vì không xin được cho chuyến hàng của đại thương gia Phù Tang cập bến, gian dối trong việc nộp thuế nên tìm cách hãm hại gia đình nhà quan Hiến Ty. Hắn lợi dụng phu nhân quan Hiến Ty để lấy trát lệnh của quan Hiến Ty nhằm đổi trắng thay đen, trốn nộp thuế cho chuyến hàng toàn là tơ lụa quý. Sau đó, đổ tội cho quan Hiến Ty, câu kết với thương gia nước ngoài nhằm đốt cháy xưởng đóng thuyền của Xuân Dương, sát hại cả gia đình quan Hiến Ty. Xưởng đóng thuyền càng ngày cháy càng to, cả nhà Xuân Dương lao vào đám cháy để cứu xưởng thuyền. Xuân Dương lao vào giữa đám lửa cháy ngút trời cứu được mẹ ra, nhưng không kịp cứu cha. Quan Hiến Ty bị ngọn lửa thiêu cháy. Ở phân cảnh này, âm nhạc tang thương, thể hiện nỗi đau xót của Hiến Ty phu nhân và Xuân Dương. Ánh sáng màu đỏ chiếu theo bước chân của Xuân Dương và Hiến Ty phu nhân khắc họa thêm sự tang thương đến tột cùng.
Cảnh kết khép lại, âm nhạc nổi lên đầy hứng khởi, rộn rã hình ảnh những người con trai, con gái vùng đất Dương Kinh cùng nhau xẻ gỗ đóng thuyền thật đẹp sau khi nỗi oan khuất của gia đình quan Hiến Ty được tường minh và xưởng thuyền được dựng lại.
Phó trưởng đoàn Đoàn Chèo Hải Phòng Trần Quốc Kiên cho biết: Vở “Vùng sáng Dương Kinh” được Đoàn Chèo Hải Phòng dựng và biểu diễn tại Hội diễn Chèo chuyên nghiệp toàn quốc tại Quảng Ninh từ năm 2009, trong đó nhiều diễn viên được tặng huy chương vàng, huy chương bạc. Năm nay, vở chèo một lần nữa được dựng lại nhằm tri ân công đức của các vua triều Mạc, nhân kỷ niệm 480 năm ngày mất của Thái tổ Mạc Đăng Dung (22-8-1541 – 22-8-2021). Đây là tác phẩm ngợi ca những thành tựu của Vương triều Mạc. Qua đó quảng bá đến với công chúng cả nước về mảnh đất, con người Hải Phòng với sự phát triển kinh tế, văn hóa trong một giai đoạn lịch sử phát triển thịnh vượng, lưu danh đến muôn đời sau. Để làm được điều này là áp lực lớn đối với tập thể lãnh đạo, anh em nghệ sĩ, diễn viên của đoàn, nhất là trong bối cảnh đại dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp và nguy hiểm. Bằng nỗ lực và tâm huyết, lòng yêu nghề, các nghệ sĩ, diễn viên nỗ lực mang đến công chúng vở diễn có nhiều đổi mới, hấp dẫn.
Được biết, vở diễn được đầu tư lớn cho sân khấu, hệ thống âm thanh, ánh sáng, phục trang. Sân khấu được thiết kế hiện đại với màn hình Led, kỹ xảo 3D tạo hiệu ứng mạnh, các màn diễn sống động hơn, nhất là các màn diễn cao trào trong tác phẩm, các cảnh sông, nước, cảnh xưởng thuyền bị cháy. Nhờ có công nghệ, người xem có cảm giác như đang được ngồi trên sông nước với gió, sóng, ngọn lửa làm thuyền cháy… Với sự kết hợp của khói nhẹ, khói lạnh, các cảnh diễn cũng thêm phần huyền ảo, đẹp lung linh. Thêm vào đó, hệ thống âm thanh được trang bị mới đồng bộ, truyền tải được lời thoại, lời ca của nghệ sĩ, diễn viên được tốt nhất và hay hơn. Vở diễn kết hợp được hai yếu tố truyền thống và hiện đại mang lại cho người xem nhiều cung bậc cảm xúc./.
Bài và ảnh: XUÂN HẠ
