Vốn đầu tư công - đòn bẩy tăng trưởng

Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng đó, điều kiện tiên quyết là phải đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công – nguồn lực đóng vai trò định hình hạ tầng chiến lược và tạo nền móng tăng trưởng bền vững.

Cảng nước sâu Lạch Huyện là ví dụ điển hình cho tiềm năng logistics của thành phố. Với khả năng tiếp nhận tàu trọng tải 18.000 TEU, các bến số 1 đến 6 đưa cụm cảng này trở thành một trong những đầu mối xuất nhập khẩu quan trọng nhất miền Bắc.

Việc Chính phủ phê duyệt thêm 4 bến mới (số 9 đến 12) với tổng mức đầu tư gần 25.000 tỷ đồng sẽ giúp nâng công suất cụm cảng lên tầm khu vực, đủ sức cạnh tranh với nhiều trung tâm logistics quốc tế như Singapore, Busan (Hàn Quốc).

Song song với năng lực cảng biển, hệ thống hạ tầng kết nối của Hải Phòng cũng là một lợi thế nổi bật. Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, cầu Tân Vũ - Lạch Huyện, đường ven biển, đường sắt chuyên dụng phục vụ vận tải container… đang hình thành một hành lang vận tải liên hoàn từ các khu công nghiệp nội địa ra cảng biển. Cấu trúc này không chỉ phục vụ thành phố mà còn hỗ trợ xuất nhập khẩu toàn vùng kinh tế Bắc Bộ.

Tuy nhiên, mọi lợi thế sẽ chỉ dừng lại ở tiềm năng nếu thiếu vốn đầu tư công để triển khai hạ tầng kịp thời và đồng bộ. Đến hết tháng 6/2025, Hải Phòng mới giải ngân được gần 15.400 tỷ đồng, tương đương 42,9% kế hoạch vốn Thủ tướng giao và chỉ đạt 39,2% kế hoạch vốn thành phố phân bổ. Con số này dù cao so với toàn quốc nhưng vẫn được đánh giá là thấp, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai hàng loạt công trình trọng điểm, từ giao thông kết nối, khu công nghiệp...

Trong nhiều năm qua, công tác giải phóng mặt bằng luôn là điểm nghẽn. Thành phố không né tránh mà thẳng thắn nhìn nhận: Sự phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương còn thiếu chặt chẽ; nhiều dự án chưa chuẩn bị đủ quỹ đất tái định cư; công tác tuyên truyền, vận động người dân tại một số nơi còn hạn chế. Những yếu tố này khiến một số dự án bị trì hoãn kéo dài, ảnh hưởng đến cơ hội tăng tốc hạ tầng và phát triển sản xuất.

Nhận diện đúng vấn đề, lãnh đạo thành phố ban hành kịch bản giải ngân cho 6 tháng cuối năm 2025, đặt mục tiêu đạt 106,8% vốn Trung ương và ít nhất 97,6% vốn thành phố giao. Các dự án trọng điểm phải phân công cán bộ phụ trách cụ thể, cập nhật tiến độ hằng tuần, đồng thời có chế tài xử lý nếu chậm trễ. Thành phố cũng thành lập tổ công tác chuyên trách theo dõi, đôn đốc và tháo gỡ khó khăn trong quá trình giải ngân, rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán và quyết toán.

Việc giải ngân vốn đầu tư công không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu tài chính mà còn là điều kiện bắt buộc để đón làn sóng đầu tư mới vào các lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ hậu cần, logistics. Hải Phòng hiện có hàng chục khu công nghiệp, trong đó nhiều khu đang trong quá trình mở rộng hoặc triển khai mới. Đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt, tạo ra mặt bằng hạ tầng đủ điều kiện để thu hút nhà đầu tư thứ cấp, các dự án công nghiệp phụ trợ và dịch vụ vận tải đi kèm.

Thành phố cũng đang đẩy mạnh phát triển hệ sinh thái logistics hiện đại, từ trung tâm phân phối, cảng cạn (ICD), kho lạnh đến chuỗi cung ứng giá trị gia tăng. Những yếu tố này không thể tự hình thành nếu thiếu hạ tầng khung, phải được đầu tư ban đầu từ ngân sách nhà nước. Chậm giải ngân cũng đồng nghĩa với việc trì hoãn năng lực cạnh tranh của thành phố trên bản đồ logistics quốc tế.

Không chỉ tác động đến lĩnh vực hạ tầng, hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công còn lan tỏa tới thị trường bất động sản, tạo việc làm và đóng góp ngân sách. Mỗi công trình hoàn thành đúng hạn đều góp phần hình thành những khu vực công nghiệp - đô thị hiện đại, rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics, từ đó nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu.

Nếu tiến độ giải ngân như kịch bản đặt ra, Hải Phòng hoàn toàn có thể đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP hơn 12% trong năm 2025, một con số ấn tượng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động. Quan trọng hơn, kết quả đó sẽ là tiền đề để thành phố bước vào giai đoạn phát triển 2025 - 2030 với nền tảng hạ tầng được củng cố, tạo niềm tin lớn cho doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, để biến mục tiêu thành hiện thực, cần sự vào cuộc quyết liệt hơn từ hệ thống chính trị, các sở, ngành và chính quyền cơ sở. Trách nhiệm người đứng đầu phải được đề cao trong giải phóng mặt bằng, chuẩn bị đầu tư và giải ngân. Thành phố đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp hợp lý, áp dụng công nghệ số trong quản lý vốn đầu tư công, từ khâu chuẩn bị đến nghiệm thu, thanh toán.

Hải Phòng đang đứng trước cơ hội vàng khi thế giới tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp quốc tế đang tìm kiếm điểm trung chuyển mới, thay thế cho những đầu mối truyền thống đang quá tải hoặc bất ổn về địa chính trị. Hải Phòng có vị trí thuận lợi, có tiềm lực, có tầm nhìn. Nhưng cơ hội chỉ trở thành lợi thế khi đi kèm với hành động cụ thể, đặc biệt là trong khâu giải ngân vốn đầu tư công, nền tảng để xây dựng một hệ sinh thái logistics thông minh, hiệu quả và bền vững.