(HPĐT)- Ông Lou Ottens, người góp phần dẫn dắt công chúng yêu nhạc trên con đường đến với những chiếc băng cassette, vừa qua đời ngày 6-3, thọ 94 tuổi. Dù chứng kiến mất mát lớn, lịch sử phát triển gần 6 thập kỷ của băng cassette chưa đặt dấu chấm hết mà tiếp tục “nở hoa”, lưu trữ hương vị hoài cổ trong nền văn hóa đại chúng.
Lou Ottens và cuốn băng cassette, sản phẩm đầy tự hào của ông.
Thăng trầm cùng cassette
Từ khi ra đời vào năm 1963, băng cassette là bước tiến tiếp theo từ đĩa nhựa vinyl, đánh dấu sự phát triển của các định dạng lưu trữ âm thanh. Khi đó, băng cassette trở thành tiêu chuẩn lưu trữ âm thanh mới, thay cho dạng băng cối cồng kềnh hay đĩa nhựa vinyl mong manh dễ hỏng. Những khối băng chữ nhật gọn nhẹ được yêu thích trong việc lưu trữ cuộc gọi, ghi âm sách nói và đặc biệt, trở thành cảm hứng với các nghệ sĩ âm nhạc. Bắt đầu từ khi tay guitar Keith Richards của ban nhạc rock Rolling Stones nhấn nút “ghi âm” đầu tiên trên máy cassette đến khi ca khúc “Satisfaction” huyền thoại gây chấn động trên các bảng xếp hạng âm nhạc, chiếc băng nhỏ trở thành phần không thể thiếu của trải nghiệm âm nhạc từ thập niên 60 đến 80 của thế kỷ 20. Hầu như gia đình nào cũng sở hữu ít nhất một băng cassette của các “hit” nổi tiếng như “Purple rain” của Prince, “Bad” và “Thriller” của Michael Jackson hay bản nhạc phim huyền thoại “I will always love you” của diva Whitney Houston… Trong khoảng thời gian thịnh hành nhất từ 1963 đến 1988, có khoảng 3 tỷ chiếc băng cassette được bán ra trên toàn thế giới.
Sau đó, do sự ra đời và thống trị của đĩa nhạc số CD trong thập niên 90, doanh số bán băng cassette trượt dần, chỉ còn chiếm 7,3% thị trường thu âm. Các công ty điện tử dần giảm quy mô sản xuất băng cassette cho đến khi dừng hẳn, đẩy giá những chiếc băng cassette quý giá còn sót lại lên cao. Đến đầu thế kỷ 21, băng cassette “chìm nghỉm” trong làn sóng nhạc số, gần như không còn được chú ý trong các cửa hàng băng nhạc mà chỉ là một phần ký ức đáng nhớ trong lòng người yêu nhạc.
Trỗi dậy trở lại
Dù lép vế về mặt tiện ích chia sẻ so với nhiều hình thức lưu trữ âm thanh khác, băng cassette vẫn không hề mất giá vì những người đam mê âm thanh thuần khiết vẫn yêu thích âm thanh phát ra từ các băng cassette cổ điển. Theo ông Fernando Baldeon, nhà tư vấn kinh doanh từ Công ty âm thanh Analogue, âm thanh thu bằng kỹ thuật thu âm analog hiện vẫn cho ra thứ tiếng nghe hay nhất. Nhiều người hâm mộ vẫn lùng sục khắp nơi để tìm được băng cassette của nghệ sĩ yêu thích. Những chiếc băng có giá thành lên tới hàng trăm đô la Mỹ được bán dễ dàng, nằm vị trí trang trọng trong bộ sưu tập của những người yêu cassette.
Hơi thở cassette từ đó vẫn được duy trì và có dấu hiệu mạnh mẽ trở lại bắt đầu từ năm 2019, với lượng bán ra tăng 33%, và đặc biệt trỗi dậy khi tăng gấp đôi vào năm 2020. Không chỉ những người yêu nhạc lớn tuổi săn lùng cassette cổ, cộng đồng người trẻ bắt đầu hứng thú hơn với hình thức lưu trữ nhạc thú vị này, dẫn đến việc nhiều nghệ sĩ phát hành âm nhạc qua dạng băng cassette. Vừa qua, album “Chromatica” của nghệ sĩ nhạc pop nổi tiếng Lady Gaga thống trị bảng xếp hạng doanh số băng cassette. Nhiều cái tên đình đám khác trong làng âm nhạc như The 1975, Dua Lipa, Kylie Minogue… cũng ăn mừng sự trở lại của cassette với những album mới chất lượng cao./.
Thu Thảo (tổng hợp) - Ảnh: EPA-EPE
