Vụ “hiệp sĩ” TP. Hồ Chí Minh bị băng cướp sát hại: Để hành động đẹp không là vô nghĩa

Hiện trường vụ 5 “hiệp sĩ” Tân Bình bị tấn công tối 13-5. (Ảnh: TTXVN)

Tối 14-5, Công an TP. Hồ Chí Minh bắt giữ hai nghi can liên quan đến vụ án này. Đó là Nguyễn Tấn Tài (24 tuổi, ngụ quận 12) và Nguyễn Hoàng Châu Phú (24 tuổi, ngụ Hóc Môn). Hai đối tượng thừa nhận, tối 13-5, thực hiện vụ trộm chiếc xe máy SH tại cửa hàng trên phố Cách Mạng Tháng 8 (phường 10, quận 3) và có hành vi dùng hung khí đâm thương vong 5 người thuộc nhóm “hiệp sĩ” Tân Bình khi bị phát giác, vây bắt. Kết quả, hai thành viên nhóm “hiệp sĩ” là anh Nguyễn HoàngNam(29 tuổi, ngụ quận Gò Vấp) và anh Nguyễn Văn Thôi (42 tuổi, quê tỉnh Bình Định, tạm trú quận Tân Bình) tử vong. 3 người còn lại bị thương hiện được điều trị tại bệnh viện.

Bàng hoàng và đau xót là cảm nhận chung của dư luận cả nước trước sự hy sinh vì an toàn xã hội của những “hiệp sĩ” đường phố này. Sự yêu thương, cảm phục đó xuất phát từ việc đây không phải lần đầu các “Lục Vân Tiên giữa đời thường” hy sinh tính mạng mình vì sự bình yên của cộng đồng. Hàng chục năm qua, sự đóng góp không chuyên của lực lượng “hiệp sĩ” trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm là không thể phủ nhận. Năm 2017, riêng các “hiệp sĩ” đường phố tỉnh Bình Dương truy bắt 243 vụ, với 286 đối tượng bàn giao công an xử lý.

Họ hành động hào hiệp, hoàn toàn tự nguyện, không được hưởng khoản lương hay chế độ chính sách gì và cũng không được phong tặng liệt sĩ nếu hy sinh trong lúc quả cảm truy bắt tội phạm. Trong khi bọn côn đồ, trộm cướp ngày càng táo tợn, hung hăng hơn, những “hiệp sĩ” vẫn đơn độc đối đầu với hiểm nguy và luôn chịu nhiều thiệt thòi. Các “hiệp sĩ” thời nay bắt cướp, cứu người, nhưng chỉ có tay không. Họ chỉ là người chạy xe ôm, phu khuân vác, công nhân, sinh viên, tự nguyện làm nhiệm vụ với cái tâm trong sáng góp phần mang lại sự bình yên cho mọi người.

Cần cơ chế quản lý, hỗ trợ “hiệp sĩ”

Dù hoạt động với mục đích nghĩa hiệp trong hơn 10 năm qua, mô hình “hiệp sĩ” đường phố tay không bắt cướp mang tính tự phát rất khó được công nhận về mặt pháp lý. Phải khẳng định, về lâu dài, lực lượng công an với chuyên môn được đào tạo sâu, bài bản, đóng vai trò chính trong công tác phòng, chống tội phạm ở mỗi địa phương. Mô hình “hiệp sĩ” dù được xã hội tôn vinh, nhưng vẫn chỉ là giải pháp tình thế. Việc các “hiệp sĩ tử vong do cướp chống trả mới thấy sự nguy hiểm của mô hình này chưa bảo đảm an toàn. Tuy nhiên, trước mắt, để khuyến khích, động viên quần chúng tích cực tham gia phòng, chống góp phần tội phạm, bảo đảm bình yên cuộc sống của người dân, có sự hỗ trợ về tổ chức, huấn luyện, đưa hoạt động vào nền nếp.

Theo đại tá Nguyễn Hoàng Thao, Giám đốc Công an tỉnh Bình Dương, để lực lượng hiệp sĩ hoạt động hiệu quả cần làm tốt công tác quản lý lực lượng này; trang bị thêm kiến thức về pháp luật và phương pháp để thực hiện nhiệm vụ; thực hiện đúng chức năng, quyền hạn, quy chế đã ban hành. Không được lợi dụng sự tin tưởng của người dân, lợi dụng các chức năng quyền hạn của mình để làm sai lệch tôn chỉ mục đích mà đội, câu lạc bộ hoạt động. Theo ông Nguyễn Dũng Hùng, Trưởng Ban Tuyên giáo Ủy ban MTTQ TP Hồ Chí Minh, để các đội nhóm này hoạt động hiệu quả cao, ngành Công an cần hỗ trợ kỹ năng, các biện pháp nghiệp vụ và nguyên tắc phối hợp hỗ trợ nhanh.

Dưới góc độ đơn vị tham mưu, Đại tá Nguyễn Sĩ Quang, Trưởng Phòng Tham mưu, Công an TP Hồ Chí Minh cho rằng: Công an thành phố kiến nghị những giải pháp như nghiên cứu định hướng hoạt động của các nhóm tham gia phòng, chống tội phạm, trang bị kiến thức pháp luật đầy đủ, tập huấn kỹ năng cần thiết, phương án xử lý các tình huống truy bắt tội phạm quả tang... Tuy nhiên, để mô hình hoạt động hiệu quả, khi phát hiện tội phạm, các “hiệp sĩ” nên cung cấp thông tin cho lực lượng Công an để có sự phối hợp truy bắt tội phạm kịp thời, hiệu quả cao.

Bên cạnh đó, luật sư Nguyễn Văn Đức, thuộc Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh đề nghị cần có khuôn khổ pháp lý cho các “hiệp sĩ” để nếu việc họ ra tay truy bắt tội phạm, nếu gây thiệt hại cho tính mạng, sức khỏe của mình, các đối tượng hoặc người thứ ba, họ có thể được pháp luật bảo vệ.