(HPĐT)- Nhà báo Mỹ Seymour Hersh thông tin, các thợ lặn thuộc lực lượng Hải quân Mỹ với sự giúp đỡ của Na Uy đã cài chất nổ trên các đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy phương Bắc (Nord Stream) chạy dưới biển Baltic giữa Nga và Đức. Sau khi thông tin này được công bố, nhiều tranh luận nổ ra, yêu cầu làm sáng tỏ vụ việc gây bất ổn thị trường năng lượng thế giới thời gian qua.
Đường ống Nord Stream 2 rò rỉ sau vụ nổ hồi tháng 9-2022. Ảnh: Reuters
Thông tin quan trọng
Ngày 8-2, Seymour Hersh đăng trên blog cá nhân thông tin cho rằng các thợ lặn thuộc lực lượng Hải quân Mỹ với sự giúp đỡ của Na Uy đã cài chất nổ trên các đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy phương Bắc chạy dưới biển Baltic nối Nga và Đức vào tháng 6-2022. Các vụ nổ xảy ra sau đó 3 tháng làm hư hại hệ thống đường ống dẫn này.
Phản ứng với thông tin trên, người phát ngôn của Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ Adrienne Watson tuyên bố thông tin của nhà báo Hersh là "hoàn toàn hư cấu". Trong động thái tương tự, người phát ngôn của Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) gọi những thông tin này là "hoàn toàn sai sự thật". Bộ Ngoại giao Na Uy cũng bác bỏ các thông tin của nhà báo Hersh.
Ngược lại, Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nêu ý kiến cần triển khai việc điều tra sau khi có thông tin cáo buộc Mỹ có liên quan đến các vụ nổ làm hư hại các đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy phương Bắc hồi năm ngoái. Trao đổi với báo chí, ông Peskov nhấn mạnh không nên bỏ qua những hành động tấn công nhằm vào các tuyến đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy phương Bắc mà không tiến hành điều tra và trừng phạt những đối tượng liên quan. Theo ông, Nga nhiều lần nỗ lực tham gia vào cuộc điều tra tấn công khủng bố nhằm vào các đường ống dẫn khí Dòng chảy phương Bắc nhưng đều bị phương Tây từ chối. Nga chưa bao giờ được phép tham gia cuộc điều tra quốc tế về vụ việc này, dù là bên liên quan và bị thiệt hại nặng nề. Tuy nhiên, các cơ quan liên quan của Nga vẫn "đưa vấn đề này vào chương trình làm việc". Bộ Ngoại giao Nga để ngỏ khả năng Moskva sẽ thực hiện “hành động pháp lý” hoặc chính trị liên quan tới thông tin trên.
Seymour Myron Hersh sinh ngày 8-4-1937, tại Chicago, bang Illinois, trong một gia đình người Do Thái di cư sang Mỹ. Ông là phóng viên kỳ cựu chuyên về thể loại phóng sự điều tra, từng làm việc cho các tờ báo, tạp chí tên tuổi như AP, The New York Times, Times… và hiện là The New Yorker. Năm 1970, ông giành giải Pulitzer- giải thưởng báo chí danh giá nhất nước Mỹ với loạt bài phóng sự tố cáo vụ thảm sát Mỹ Lai do quân đội Mỹ gây ra tại Quảng Ngãi trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam. Ngoài ra, ông còn nổi tiếng với các loạt bài phanh phui hoạt động mờ ám của CIA tại Chile (1974), hành vi ngược đãi tù nhân của lính Mỹ tại nhà tù Abu Ghraib (2004), bằng chứng ngụy tạo của Mỹ về “vũ khí hủy diệt hàng loạt” ở Iraq (2007)…
Cần vén màn bí ẩn
Sau các vụ nổ lớn hồi tháng 9-2022, các chuyên gia phát hiện 4 vị trí rò rỉ trên hai tuyến đường ống Dòng chảy phương Bắc 1 và 2. Trong số này, hai vị trí nằm trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Thụy Điển và hai nằm trong EEZ của Đan Mạch. Các nước phương Tây và Nga đổ lỗi cho nhau về các vụ nổ này. Tuy nhiên, các cuộc điều tra do chính quyền Thụy Điển, Đan Mạch và Đức thực hiện đến nay vẫn chưa quy trách nhiệm cho bất kỳ quốc gia hay chủ thể nào.
Theo nhà báo Hersh, quyết định đánh bom các đường ống dẫn khí được chính quyền Mỹ đưa ra một cách bí mật nhằm cắt đứt khả năng Moscow kiếm được hàng tỷ USD từ việc bán khí đốt tự nhiên cho châu Âu. Mỹ cũng tin rằng các đường ống mang lại cho Nga đòn bẩy chính trị đối với Đức và Tây Âu. Điều này có thể được sử dụng để làm suy yếu cam kết của châu Âu với Ukraine sau khi Nga thực hiện chiến dịch quân sự tại nước này. Hai tuần trước khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự vào ngày 24-2-2022, chính Tổng thống Biden công khai nói Mỹ sẽ không cho phép đường ống Nord Stream 2 vận hành nếu Nga tấn công Ukraine.
Nhà báo Hersh viết, CIA phát triển kế hoạch này. Dưới vỏ bọc các cuộc tập trận NATO vào tháng 6-2022, các thợ lặn hải quân Mỹ với sự giúp đỡ từ quân đội Na Uy đặt chất nổ có thể kích nổ từ xa lên các đường ống. Sau khi đường ống bị phá hoại vào ngày 26-9-2022, các quốc gia được cho là có động cơ hành động gồm Nga, Đức, Ukraine, Ba Lan, Anh và Mỹ. Phương Tây cáo buộc Nga gây ra vụ việc, còn Moscow nói rằng Mỹ và Anh đứng sau vụ phá hoại.
Nhiều nhà phân tích nhận định, việc Nord Stream bị hư hại đồng nghĩa với việc Nga không có “củ cà rốt” lẫn “chiếc gậy” năng lượng để tạo sức ép, ảnh hưởng tới các chính phủ châu Âu, vốn đang đối mặt với sự bất bình rộng rãi của công chúng về giá năng lượng tăng vọt. Có vẻ như chỉ ở cấp độ quốc gia mới có khả năng phá hủy đường ống dẫn khí nằm ở ở vùng biển được tuần tra nghiêm ngặt mà không bị phát hiện. Nhưng vẫn có khả năng vụ phá hoại được thực hiện bởi một nhóm tư nhân. Trong khi chờ bằng chứng rõ ràng hơn thì không có câu trả lời dễ dàng giải thích chính xác những gì đã xảy ra./.
HIỂU MINH (tổng hợp)
