(HPĐT)- Hè là dịp để học sinh được tham gia các hoạt động ngoại khóa, kỹ năng sống, bồi dưỡng năng khiếu, vui chơi, giải trí... Song trong bối cảnh dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, các hoạt động vui hè của thanh, thiếu nhi bị hạn chế. Chánh văn phòng Sở Giáo dục- Đào tạo (GD- ĐT) thành phố, thạc sĩ Đào Thế Anh trò chuyện với phóng viên Báo Hải Phòng chung quanh công tác triển khai thực hiện, bảo đảm các điều kiện để học sinh có một mùa hè vui vẻ, an toàn và không “lãng quên” kiến thức.
Học sinh trên địa bàn phường Cầu Đất (quận Ngô Quyền) tái chế rác thải nhựa trong thời gian sinh hoạt hè tại địa phương. Ảnh: LINH LINH
- Đồng chí cho biết, kỳ nghỉ hè diễn ra trong bối cảnh dịch COVID-19 vẫn phức tạp, vậy Sở GD- ĐT triển khai các hoạt động quản lý học sinh như thế nào để đạt hiệu quả tốt?
- Theo kế hoạch của Sở Giáo dục- Đào tạo thành phố, năm học 2020- 2021, ngoài học sinh lớp 12 nghỉ hè muộn hơn để tập trung cho kỳ thi tốt nghiệp THPT quan trọng, thì thời gian sinh hoạt hè năm học 2020- 2021 của học sinh bắt đầu từ ngày 1- 6 đến hết tháng 8. Đây luôn là khoảng thời gian mà mỗi học sinh được “tái tạo” năng lượng, thư giãn sau một năm học nhiều biến động, vất vả do ảnh hưởng dịch COVID- 19. Trên cơ sở đó, Sở GDĐT chú trọng vận hành nội dung hè phù hợp trong khung thời gian tương ứng; duy trì và phát huy những mô hình hay, hiệu quả trong hoạt động hè của các năm trước, như mô hình “Phòng, chống xâm hại trẻ em”; câu lạc bộ thiện nguyện, câu lạc bộ phòng, chống dịch bệnh; hoạt động về nguồn, tìm hiểu “địa chỉ đỏ”; câu lạc bộ năng khiếu, sở thích… Đồng thời vẫn bảo đảm chăm lo học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Tuy nhiên, các hoạt động trải nghiệm dài ngày như trại hè, học kỳ trong quân đội không được tổ chức nhằm bảo đảm an toàn, phòng, chống dịch cho học sinh.
Hè năm nay, với thời gian nghỉ hè tương đối dài, Sở GD- ĐT đề ra một số chỉ tiêu, yêu cầu các quận, huyện, các đơn vị giáo dục tích cực xây dựng kế hoạch, nỗ lực thực hiện để các hoạt động đi vào thực chất, đó là: Mỗi địa phương tổ chức ít nhất một hoạt động cấp quận, huyện về tập huấn phòng, chống tai nạn thương tích đuối nước cho thiếu nhi, một diễn đàn trẻ em hoặc đối thoại với thiếu nhi; mỗi xã, phường, thị trấn vận động tặng tối thiểu 15 suất quà, mỗi quận, huyện vận động tối thiểu 20 suất quà tặng trẻ em chính sách, trẻ có hoàn cảnh khó khăn (mỗi suất quà trị giá tối thiểu 200 nghìn đồng) hoặc hỗ trợ xây dựng điểm vui chơi cho thiếu nhi…
Một điểm lưu ý là năm nay, học sinh trở lại trường trong năm học mới không cần phải nộp phiếu nhận xét sinh hoạt hè. Sở GD- ĐT quyết định như vậy nhằm tạo điều kiện giúp học sinh và các bậc cha mẹ thuận lợi trong việc lựa chọn cách thức sinh hoạt hè theo mong muốn, sở thích, phù hợp với mỗi gia đình.
Đặc biệt, điểm nhấn của hoạt động hè năm nay là UBND thành phố trích kinh phí của Quỹ phòng, chống thiên tai thành phố để mua sắm bể bơi phao lắp ghép nhằm nâng cao kỹ năng phòng, chống đuối nước và ngăn ngừa rủi ro thiên tai liên quan đến nước cho trẻ em. Theo đó, Sở GD- ĐT thành phố chủ đạo các Phòng GD-ĐT quận, huyện khảo sát, đánh giá và bố trí địa điểm lắp đặt bể tại 40 trường tiểu học, THCS trên địa bàn thành phố; thực hiện tiếp nhận và hoàn thành việc lắp đặt trong tháng 6, 7 và xây dựng kế hoạch quản lý, sử dụng hiệu quả, thiết thực, an toàn bể bơi, cũng như bố trí cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên có kiến thức, kỹ năng giáo dục thể chất để hướng dẫn, giảng dạy kỹ năng bơi, phòng, chống đuối nước cho học sinh.
- Với chủ đề hè năm 2021 “Vui hè an toàn - Đánh tan COVID”, hoạt động trọng tâm hướng về thanh, thiếu nhi trong dịp hè này là gì?
- Ưu tiên hàng đầu trong tổ chức sinh hoạt hè cho thanh, thiếu nhi là phải bảo đảm an toàn, vui tươi và bổ ích. Đây là điều được lưu ý tối đa trong việc chuẩn bị, xuyên suốt quá trình thực hiện, cũng là chủ đề hè 2021. Hè năm nay, hoạt động tuyên truyền, giáo dục cho học sinh xoay quanh một số nội dung trọng tâm, như: Hướng dẫn thiếu nhi về các biện pháp phòng, chống dịch COVID- 19; vận động, kết nối, nguồn lực xã hội để xây dựng các điểm sinh hoạt, vui chơi cho thiếu nhi; giúp đỡ, hỗ trợ trẻ có hoàn cảnh khó khăn; xây dựng, nâng cấp các công trình trường học… Đặc biệt, Sở GD- ĐT nhấn mạnh vào nội dung trọng tâm “Phòng, chống tai nạn thương tích đuối nước cho trẻ”.
Trên thực tế, Hải Phòng cũng như nhiều địa phương khác có mật độ sông ngòi dày đặc, giáp biển, nguy cơ cao xảy ra tai nạn thương tích và đuối nước, nhất là trong dịp nghỉ hè. Mặt khác, việc học bơi luôn được kết hợp các kỹ năng an toàn và tự cứu là cách tốt nhất giảm thiểu mức thương vong khi xảy ra sự cố trên khu vực sông nước; giúp trẻ cải thiện các tố chất thể lực, tinh thần. Vì vậy, ngay trước khi nghỉ hè, thời điểm học sinh vẫn được học tập trung trên lớp, phần lớn các cơ sở giáo dục quan tâm, đưa vào các tiết sinh hoạt nội dung phòng, chống tai nạn thương tích và đuối nước; trình chiếu các clip và phổ biến kiến thức về nhận diện nguyên nhân dẫn đến đuối nước, kỹ năng thoát hiểm khi gặp tai nạn đuối nước, kỹ năng cứu đuối và sơ, cấp cứu ban đầu đúng cách. Mặt khác, trong hè này, các bậc cha mẹ học sinh có thể khuyến khích con học bơi, đồng hành trẻ trong việc lựa chọn bể bơi đủ giấy phép hoạt động, có giáo viên hướng dẫn và luôn có đội ngũ cứu hộ thường trực. Đặc biệt, cha mẹ nên giám sát, không “rời mắt” khỏi quá trình bơi của trẻ. Điều này vừa tạo động lực, vừa bảo đảm an toàn, khi cha mẹ luôn là “người cứu hộ thứ 2” cùng giáo viên, nhân viên bể bơi trong các trường hợp xảy ra sự cố.
- Trên thực tế, thời gian nghỉ hè nối tiếp việc nghỉ học dài ngày để phòng, chống dịch COVID19 khiến học sinh “phá vỡ” nếp sinh hoạt, ảnh hưởng tới sức khỏe và tinh thần khi quay trở lại trường học. Vậy, đồng chí có thể cho biết, nhà trường và các bậc cha mẹ cần phối hợp thế nào để quản lý trẻ tốt hơn trong hè năm nay?
- Những năm trước đây, mùa hè đến, học sinh được cha mẹ lên kế hoạch với nhiều hoạt động bổ ích như đi du lịch, về quê, học các lớp kỹ năng sống, học ngoại ngữ... Song 2 năm trở lại đây, do ảnh hưởng dịch bệnh, nên trong kỳ nghỉ hè trẻ không được tham gia các hoạt động ngoại khóa, mà phần lớn sinh hoạt ở nhà. Điều này dễ dẫn tới một số hiện tượng phổ biến, như: Học sinh ăn uống, nghỉ ngơi thiếu điều độ; lạm dụng việc sử dụng điện thoại thông minh, máy tính, xem ti vi; sao nhãng ôn tập văn hóa… Bởi vậy, các bậc cha mẹ cần lên kế hoạch cho trẻ về các mặt sinh hoạt, học tập, giải trí hằng ngày với thời gian phân bổ hợp lý. Kế hoạch này nên chi tiết, cụ thể, có sự thỏa thuận, tham gia ý kiến của trẻ. Đơn cử, với học sinh ở lứa tuổi tiểu học, trẻ chưa có thói quen tự học, chưa hình thành nền nếp thì vẫn nên cho các con học hè một cách nhẹ nhàng, mỗi tuần một - hai buổi, mỗi buổi 1 - 2 giờ để các con không quên kiến thức. Đó là các bài học luyện viết, luyện tính toán, luyện tư duy, luyện đọc… không theo sách vở, mà học sinh được hướng dẫn bởi chính bố mẹ. Hoặc các bậc cha mẹ có thể khích lệ, tạo điều kiện giúp trẻ được tiếp cận môn năng khiếu mà trẻ yêu thích, như học ngoại ngữ, vẽ tranh, chơi nhạc cụ…
Bên cạnh đó, để tăng cường mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình trong việc tổ chức và hỗ trợ việc chăm sóc, giáo dục và bảo đảm an toàn tuyệt đối cho trẻ tại gia đình trong thời gian nghỉ hè kéo dài, Sở GD- ĐT yêu cầu giáo viên chủ nhiệm thường xuyên phối hợp, trao đổi với cha mẹ học sinh qua hệ thống nhóm lớp trên mạng xã hội, như Zalo, Facebook để nắm tình hình sức khỏe của học sinh, hướng dẫn cha mẹ cách giúp trẻ tăng cường đề kháng và ôn tập kiến thức đúng cách. Căn cứ vào nội dung chương trình giáo dục từng cấp học, giáo viên phối hợp cha mẹ phổ biến tới học sinh một số kiến thức trọng tâm cần ôn luyện lại; giới thiệu cách khai thác và sử dụng thư viện bài giảng E-learning; đặc biệt với trẻ mầm non, giáo viên, chủ lớp cần đưa ra một số bài hát, câu chuyện, bài thơ, hình cơ bản, kỹ năng tự phục vụ... mà trẻ đã được học để các bậc cha mẹ nắm bắt, hướng dẫn con thực hành. Hãy để việc ôn tập văn hóa không áp lực, diễn ra xen kẽ với các hoạt động giải trí để con có cảm giác được nghỉ hè, chứ không phải là đang tham gia “học kỳ thứ 3”.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
PHƯƠNG LINH (thực hiện)
