(HPĐT)- Hải Phòng đang bước vào cao điểm nắng nóng. Để chủ động ứng phó nguy cơ cháy rừng, Vườn quốc gia Cát Bà tuân thủ nghiêm ngặt phương châm “bốn tại chỗ", đồng thời, phối hợp UBND huyện Cát Hải và các xã trên địa bàn huyện tăng cường áp dụng chuyển đổi số trong quản lý và tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng dân cư, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học tại Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà.
Phòng cháy hơn chữa cháy
Tại Vườn quốc gia Cát Bà những ngày giữa tháng 6-2025, 100% lực lượng kiểm lâm tại các trạm đang căng sức tuần tra, kiểm soát, phòng, chống nguy cơ cháy rừng trên toàn bộ diện tích quản lý. Vườn quốc gia Cát Bà có diện tích 17.362 ha với hệ sinh thái rừng - biển - đảo đa dạng với 362 loài động vật, 1.590 loài thực vật, nhiều loại quý hiếm. Gần 1 năm sau khi bão Yagi đi qua, nhiều diện tích rừng tự nhiên gãy đổ, tiềm ẩn nguy cơ cháy trong mùa nắng nóng. Cùng với đó, ở những khu rừng trồng nằm sát khu vực dân cư, các hoạt động sinh hoạt của người dân như đốt rác, đốt lửa ngoài trời vẫn diễn ra, tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Theo Phó giám đốc Vườn quốc gia Cát Bà Phạm Văn Phúc, thực hiện phương châm "bốn tại chỗ” trong phòng cháy, chữa cháy rừng mùa nắng nóng 2025, lực lượng kiểm lâm của Vườn tập trung triển khai công tác tuần tra, bảo vệ rừng theo kế hoạch năm 2025. Với khu vực có nguy cơ cao, lực lượng kiểm lâm tăng cường tần suất tuần tra, giám sát tại các khu vực rừng thông, rừng phòng hộ và khu dân cư gần rừng, kịp thời phát hiện, ngăn chặn nguy cơ hỏa hoạn từ khi mới hình thành với phương châm phòng cháy hơn chữa cháy. Cùng với đó, lực lượng kiểm lâm của Vườn phối hợp các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương tuyên truyền người dân không được đốt lửa, hút thuốc gần khu vực rừng hoặc bỏ mặc các đám lửa ngoài trời mà không dập tắt hoàn toàn. Trong bối cảnh lượng khách du lịch tăng cao mùa cao điểm du lịch hè 2025, Vườn bố trí lực lượng hướng dẫn, tuyên truyền và nghiêm cấm khách du lịch không tổ chức các hoạt động đốt lửa trại, nấu nướng tại khu vực gần rừng trồng hoặc rừng nguyên sinh. Cùng với đó, nhằm sẵn sàng cho các tình huống xảy ra cháy khẩn cấp, công tác thực tập phương án phòng cháy, chữa cháy rừng cũng được Vườn quốc gia Cát Bà phối hợp huyện Cát Hải và các cộng đồng dân cư trên đảo Cát Bà tổ chức thường xuyên, liên tục hằng năm.
Từ đầu năm 2025 đến nay, lực lượng kiểm lâm của Vườn quốc gia Cát Bà phối hợp tổ chức hơn 900 cuộc cuộc tuần tra, kiểm tra rừng tự nhiên, rừng trồng và rừng ngập mặn. Nhờ làm tốt công tác tuần tra, kiểm soát và tuyên truyền, từ đầu năm đến nay không xảy ra vụ cháy rừng quy mô lớn ảnh hưởng đến tài nguyên thiên nhiên.
Tăng cường ứng dụng công nghệ trong bảo vệ rừng
Bên cạnh thực hiện phương châm “bốn tại chỗ” trong phòng cháy, chữa cháy rừng, Vườn quốc gia Cát Bà tiếp tục đẩy mạnh phối hợp Chi cục kiểm lâm vùng 1 trong quản lý rừng, bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng và tuyên truyền phổ biến pháp luật về lâm nghiệp. Trong đó, đơn vị tích cực ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số vào công tác quản lý, bảo vệ rừng. Điển hình, lực lượng kiểm lâm được cài đặt, sử dụng phần mềm FRMS Mobile 4.0 để thực hiện quy trình đo đếm động thực vật tại thực địa và cập nhật diễn biến tài nguyên rừng giúp chủ động hơn trong công tác theo dõi, quản lý.
Giám đốc Vườn quốc gia Cát Bà Nguyễn Văn Thịu chia sẻ, Vườn quốc gia Cát Bà nằm trên đảo lớn của quần đảo Cát Bà, đồng thời là vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà và Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà. Đây là nơi có hệ sinh thái phong phú và đa dạng, bảo tồn nhiều loài động, thực vật quý hiếm, đặc hữu, trong đó có loài Vọoc Cát Bà - một loài động vật vô cùng nguy cấp, quý hiếm. Do địa bàn khu vực khá phức tạp, bao bọc chung quanh chủ yếu là diện tích mặt nước biển, địa hình núi đá vôi hiểm trở, gây rất nhiều khó khăn cho công tác tuần tra của kiểm lâm. Cùng với việc tăng cường tuần rừng, trong thời gian tới, Vườn tiếp tục đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học với các đề tài có tính bảo tồn và ứng dụng cao, tăng cường hợp tác quốc tế và thu hút đầu tư trong bảo vệ rừng và đa dạng sinh học. Quan trọng nhất, Vườn tập trung làm tốt công tác tuyên truyền để nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân trong việc bảo vệ tài nguyên rừng. Ngoài ra, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương triển khai, nhân rộng các mô hình giúp cộng đồng dân cư vùng đệm phát triển kinh tế để thay đổi sinh kế như: du lịch cộng đồng, nuôi ong, nuôi dê, trồng rau sạch, trồng rừng ngập mặn kết hợp nuôi trồng thủy sản, trồng cây thuốc… qua đó giảm dần sự phụ thuộc vào việc khai thác rừng, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của Di sản thiên nhiên thế giới.
