WHO khuyến cáo cần tăng cường đầu tư giải quyết tình trạng siêu vi khuẩn kháng kháng sinh

Ngày 2/10, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo hiện không có đủ các xét nghiệm và phương pháp điều trị mới để giải quyết tình trạng vi khuẩn kháng thuốc ngày càng gia tăng.

Theo WHO, kháng thuốc kháng sinh (AMR) là tình trạng xảy ra khi các vi sinh vật như vi khuẩn, virus và ký sinh trùng không còn phản ứng với thuốc kháng khuẩn. AMR ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt là các loại vi khuẩn có hại kháng thuốc kháng sinh ngày càng tăng. WHO nhận định đây là một trong những mối đe dọa sức khỏe cộng đồng hàng đầu và được cho là gây ra hơn 1 triệu ca tử vong mỗi năm.

WHO cho biết thêm việc sử dụng sai và lạm dụng thuốc kháng khuẩn, bao gồm thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus và thuốc kháng nấm, ở người, động vật và thực vật là nguyên nhân chính gây ra tình trạng kháng thuốc. Trong đó, các nước có thu nhập thấp và trung bình chịu ảnh hưởng nặng nề hơn do tình trạng AMR.

Trong 2 báo cáo về các xét nghiệm và phương pháp điều trị mới cho các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn, WHO cảnh báo rằng vẫn còn quá ít biện pháp đang được phát triển.

Theo bà Yukiko Nakatani, Trợ lý Tổng giám đốc WHO, tình trạng AMR đang gia tăng, nhưng các phương pháp điều trị và chẩn đoán mới vẫn chưa đủ để giải quyết nguy cơ lây lan các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn kháng thuốc gây ra.

Bà cho rằng nếu không tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để đảm bảo các sản phẩm mới và hiện có đến được với những người cần nhất, tình trạng AMR sẽ tiếp tục gia tăng.

WHO bắt đầu theo dõi sự phát triển của các loại thuốc kháng khuẩn vào năm 2017. Kể từ đó, 17 loại thuốc kháng khuẩn mới đã được cấp phép lưu hành trên thị trường. Trong bản cập nhật năm 2023, có 97 loại thuốc kháng khuẩn đang được thử nghiệm lâm sàng trên người, tuy nhiên WHO cảnh báo con số này hiện đã giảm xuống 90.

Cơ quan y tế của Liên hợp quốc này cho rằng dự án phát triển các loại thuốc kháng khuẩn đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: khan hiếm và thiếu đổi mới.

Trong số 90 loại thuốc kháng khuẩn đang được phát triển, chỉ có 15 loại đạt tiêu chuẩn đổi mới. Đối với quy trình tiền lâm sàng (vẫn chưa được thử nghiệm trên người), khoảng 232 dự án đang được phát triển. Tuy nhiên, 90% trong số 148 công ty dược phẩm tham gia phát triển thuốc là các công ty nhỏ, dưới 50 nhân viên.

Bên cạnh đó, WHO cũng đặc biệt cảnh báo về những thiếu sót trong công thức dược phẩm dành cho trẻ em và phương pháp điều trị bằng đường uống cho bệnh nhân ngoại trú.

WHO kêu gọi các nhà phát triển thuốc công bố dữ liệu về hoạt tính kháng khuẩn để thúc đẩy hợp tác, thu hút đầu tư và đẩy nhanh đổi mới. Cơ quan y tế này cũng hối thúc tăng thêm kinh phí cho các công cụ có thể sử dụng ở những nơi có nguồn lực hạn chế, đồng thời tăng đầu tư và đổi mới nhiều hơn nữa, đặc biệt là các mô hình tài trợ mới để hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện đang thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các loại thuốc kháng khuẩn.