Sau hơn 5 năm triển khai thi hành Nghị định 17/2010/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản (BĐGTS), số lượng tổ chức BĐGTS không ngừng tăng và đạt những kết quả nhất định. Tuy nhiên để phát triển BĐGTS như một dịch vụ chuyên nghiệp trong nền kinh tế thị trường, cần tháo gỡ nhiều vướng mắc.
 |
| Một phiên đấu giá quyền sử dụng đất tại huyện Vĩnh Bảo. |
Đẩy nhanh xã hội hóa
Theo Bộ Tư pháp, tính đến cuối năm 2016, cả nước có 428 tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp (trong đó có 62 trung tâm dịch vụ BĐGTS) với 956 đấu giá viên, còn lại là các doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo ông Đoàn Văn Hưởng, Phó chánh Thanh tra Bộ Tư pháp: số lượng tổ chức BĐGTS tăng, nhưng phân bổ không đều, chủ yếu tập trung tại các thành phố, tỉnh có điều kiện kinh tế- xã hội phát triển, như thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Hải Dương, Thanh Hóa… Một số địa phương chưa có doanh nghiệp BĐGTS như Điện Biên, Hưng Yên, Lai Châu, Sơn La. Một số địa phương khác chỉ có từ 1 đến 3 doanh nghiệp BĐGTS. Trong số 62 trung tâm dịch vụ BĐGTS có 6 trung tâm tự chủ 100% về tài chính, trong đó có Trung tâm dịch vụ BĐGTS Hải Phòng. Ông Nguyễn Thắng Lợi, Vụ trưởng Vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo- Tổng Cục thi hành án dân sự (Bộ Tư pháp) khẳng định: hoạt động của các tổ chức BĐGTS trong thời gian qua góp phần tích cực trong việc bảo đảm hiệu quả thi hành các bản án của tòa án liên quan đến thi hành án dân sự, phá sản doanh nghiệp.
Ông Vũ Văn Khôi, Phó giám đốc Trung tâm dịch vụ BĐGTS Hải Phòng cho biết: thành phố hiện có 7 doanh nghiệp đăng ký ngành nghề BĐGTS với 16 đấu giá viên. Sự ra đời của các doanh nghiệp BĐGTS trên địa bàn thành phố từng bước tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh trong lĩnh vực BĐGTS, các tổ chức, cá nhân có tài sản bán đấu giá có nhiều sự lựa chọn đối tác để ký hợp đồng bán đấu giá. Từ đó đặt ra yêu cầu cho mỗi tổ chức bán đấu giá phải tự nâng cao hoạt động chuyên môn, công tác quản lý, đầu tư và đổi mới trang thiết bị, hướng tới chuyên nghiệp hóa trong hoạt động.
Ông Phạm Tuấn, Giám đốc Công ty cổ phần đấu giá và dịch vụ tư vấn Hải Phòng khẳng định: Nghị định 17/2010/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản là cơ sở pháp lý cho việc phát triển dịch vụ này như một dịch vụ chuyên nghiệp trong nền kinh tế thị trường. Các loại tài sản bắt buộc bán đấu giá ngày càng được mở rộng. Hoạt động BĐGTS góp phần công khai hóa, minh bạch hóa việc xử lý tài sản thuộc sở hữu nhà nước và của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, khẳng định hiệu quả của chủ trương xã hội hóa, chuyên nghiệp hóa trong lĩnh vực này.
Cần phương án phù hợp
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động BĐGTS của các tổ chức BĐGTS trong cả nước cũng như trên địa bàn thành phố gặp không ít khó khăn. Có doanh nghiệp đăng ký BĐGTS, nhưng hoạt động cầm chừng hoặc không thực sự hoạt động trong lĩnh vực bán đấu giá. Một số cơ quan, tổ chức, người dân có tâm lý e ngại việc công khai tài sản khi bán đấu giá, ngại tiếp cận các thủ tục và cũng như việc phải thanh toán các chi phí bán đấu giá. Điều này dẫn đến, số lượng hợp đồng BĐGTS được ký với các tổ chức bán đấu giá chưa tương xứng với nhu cầu thực sự.
Khoản 2 Điều 53 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP quy định về chuyển đổi mô hình Trung tâm dịch vụ BĐGTS sang doanh nghiệp. Song đến nay. Chưa có hướng dẫn quy định cụ thể về tiêu chí, lộ trình thực hiện việc chuyển đổi đó. Toàn quốc chưa có trung tâm nào chuyển mô hình hoạt động. Mặt khác, nhìn vào thực trạng hoạt động của các trung tâm dịch vụ BĐGTS trên toàn quốc cho thấy, tất cả các trung tâm chưa sẵn sàng chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp. Ông Vũ Văn Khôi, Phó giám đốc Trung tâm dịch vụ BĐGTS Hải Phòng cho rằng: theo pháp luật, chức năng, phạm vi hoạt động, địa vị pháp lý của các tổ chức BĐGTS là bình đẳng, không có sự phân biệt giữa trung tâm dịch vụ BĐGTS và doanh nghiệp. Vì vậy, vấn đề chuyển đổi ngay các trung tâm sang mô hình doanh nghiệp chưa là nhu cầu bức thiết. Ông Đào Duy Phương, Trưởng phòng tổ chức biên chế và tổ chức phi chính phủ (Sở Nội vụ) đề xuất 2 phương án chuyển đổi mô hình hoạt động của trung tâm sang hoạt động theo mô hình công ty cổ phần hoặc chuyển thành đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư.
Luật Đấu giá tài sản quy định doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh, nhằm bảo đảm đầy đủ trách nhiệm của doanh nghiệp đấu giá và đấu giá viên đối với nhà nước và khách hàng. Xã hội hóa tổ chức và hoạt động BĐGTS là việc làm cần thiết để nâng cao năng lực của các tổ chức dịch vụ BĐGTS. Tuy nhiên, các địa phương cần lựa chọn phương án xã hội hóa phù hợp với tình hình thực tiễn, bảo đảm cách thức và lộ trình phù hợp.
| Năm 2016, Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản thành phố ký kết và bán đấu giá thành 185 vụ, tổng giá bán là 255 tỷ đồng, vượt giá khởi điểm hơn 6,6 tỷ đồng. |
Bích Hà
