Mô hình “An sinh cộng đồng” tại Hải Phòng giúp xác định đúng hoàn cảnh khó khăn, kết nối nguồn lực, nâng cao hiệu quả chăm lo an sinh xã hội.
Giữa tháng 9/2026, tại hội nghị ra mắt mô hình điểm “An sinh cộng đồng”, ông Nguyễn Duy Hải, ở số 6 gác 2 Hạ Lý (phường Hồng Bàng) là một trong 52 “địa chỉ an sinh” được Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hồng Bàng rà soát, đưa vào diện hỗ trợ.
Ông Hải là nạn nhân chất độc da cam, sức khỏe yếu, nhiều năm sống trong căn nhà xuống cấp nghiêm trọng. Phường xác định đúng nhu cầu, kết nối nguồn lực hỗ trợ xây nhà với tổng kinh phí dự kiến 200 triệu đồng.
Cùng với ông Hải, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hồng Bàng lập hồ sơ an sinh gồm 35 trẻ mồ côi có hoàn cảnh khó khăn, 6 trẻ vượt khó học giỏi, 7 người mắc bệnh hiểm nghèo hoặc có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và 4 hộ khó khăn về nhà ở.
Có 31 tổ chức, cá nhân đăng ký đồng hành với tổng nguồn lực dự kiến gần 900 triệu đồng. MTTQ phường thành lập Ban Chỉ đạo và các Tổ an sinh cộng đồng tại tổ dân phố, thường xuyên phát hiện hoàn cảnh cần trợ giúp.
Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hồng Bàng Trần Thị Lan cho biết, sau đợt hỗ trợ đầu tiên, phường tiếp tục phối hợp các tổ chức thành viên, Ban Công tác Mặt trận rà soát, cập nhật trường hợp khó khăn, yếu thế; hoàn thiện "Sổ an sinh cộng đồng", phân loại mức độ ưu tiên, nhu cầu hỗ trợ và kết nối từng địa chỉ với tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân phù hợp. Mục tiêu là hình thành mạng lưới cộng đồng cùng quan tâm, chia sẻ, có trách nhiệm với người khó khăn.
Cách làm này cũng được triển khai tại phường Thiên Hương từ tháng 8/2026. Tại lễ ra mắt, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường trao kinh phí xây nhà "Đại đoàn kết", 9 "Sổ an sinh cộng đồng" trị giá 8 triệu đồng/sổ và 71 suất quà, mỗi suất 1,1 triệu đồng, tổng giá trị 151 triệu đồng. Công ty CP Sao Á D.C hỗ trợ 72 triệu đồng. MTTQ và các đoàn thể ủng hộ 36 triệu đồng. Các phòng, ban, đơn vị của phường hỗ trợ 23 triệu đồng. Các đồng chí lãnh đạo phường ủng hộ 20 triệu đồng.
Theo bà Nguyễn Thị Nhung, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Thiên Hương, trọng tâm của mô hình là xây dựng, quản lý, cập nhật "Sổ an sinh cộng đồng", từng bước hình thành cơ sở dữ liệu số về người cần hỗ trợ và nguồn lực có thể huy động.
Mỗi tổ dân phố thành lập Tổ tự quản an sinh cộng đồng, rà soát hộ cận nghèo, người cao tuổi cô đơn, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, người mắc bệnh hiểm nghèo, lao động mất việc, gia đình khó khăn đột xuất. Hỗ trợ linh hoạt từ tiền mặt, nhu yếu phẩm, thuốc men, chi phí khám, chữa bệnh, học bổng, thiết bị học tập đến sinh kế, việc làm, sửa chữa nhà ở và chăm lo tinh thần.
Mô hình “An sinh cộng đồng” được Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố chỉ đạo triển khai trong năm 2026, nhằm phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận trong huy động nhân dân, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia chăm lo an sinh; xây dựng khu dân cư đoàn kết, nghĩa tình, ấm no, hạnh phúc.
Bà Dương Thị Thập, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Thiên Hương nhấn mạnh, giá trị của mô hình là hình thành cơ chế phối hợp chung: khu dân cư chủ động phát hiện hoàn cảnh khó khăn, Mặt trận làm đầu mối kết nối, các đoàn thể cùng vào cuộc và cộng đồng đóng góp. Đây là cách cụ thể hóa tinh thần đại đoàn kết toàn dân bằng việc làm thiết thực.
Giai đoạn 2026 - 2030, thành phố đặt mục tiêu 100% xã, phường, đặc khu xây dựng và duy trì ít nhất một mô hình “An sinh cộng đồng”. Điểm nổi bật là đưa an sinh về tận thôn, tổ dân phố, gắn với "Sổ an sinh cộng đồng". Thay vì chờ các dịp lễ, Tết mới hỗ trợ, Ban Công tác Mặt trận và Tổ tự quản thường xuyên rà soát từng hộ, xác minh hoàn cảnh, xác định nhu cầu, cập nhật dữ liệu rồi kết nối nguồn lực phù hợp. Quá trình tiếp nhận, hỗ trợ và kết quả tiếp tục được cập nhật để người dân giám sát.
Đáng chú ý là việc từng bước số hóa "Sổ an sinh cộng đồng". Tại phường An Biên, hồ sơ mỗi trường hợp được cập nhật thông tin hoàn cảnh, nhu cầu, khả năng tự vươn lên, nguồn lực gia đình, hình thức trợ giúp đề xuất và hình ảnh khảo sát thực tế.
Nhà hảo tâm có thể quét mã QR để tìm hiểu từng trường hợp và đăng ký hỗ trợ. Từ tổ dân phố số 32, đến cuối tháng 9, phường An Biên nhân rộng mô hình tại tổ dân phố số 11 và 21. Tổ dân phố 11 hỗ trợ 8 cá nhân, mức 500.000 đồng/người; tổ dân phố 21 hỗ trợ 7 trường hợp, cùng mức này.
Đồng chí Nguyễn Đức Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố nhấn mạnh, cốt lõi của mô hình "An sinh cộng đồng" là nắm chắc hoàn cảnh, xác định trúng nhu cầu, kết nối đúng nguồn lực. Hỗ trợ phải bảo đảm nguyên tắc “Có địa chỉ, có đối tượng, có nhu cầu, có nguồn lực và có kết quả cụ thể”.
Mô hình cần đưa về tận thôn, tổ dân phố, phát huy vai trò Ban Công tác Mặt trận nhưng không triển khai dàn trải, chạy theo thành tích. Địa phương cần chuẩn hóa "Sổ an sinh cộng đồng", xây dựng cơ sở dữ liệu số, mở rộng nguồn lực từ doanh nghiệp, nhà hảo tâm và cộng đồng; lấy sự thay đổi thực tế trong đời sống từng hộ gia đình làm thước đo hiệu quả.
NGUYÊN NGUYÊN
.jpg "Phường Hải Dương xây dựng 'Tổ tự quản an sinh cộng đồng' từ cơ sở")
