Xác thực tài khoản bán hàng trực tuyến: Bảo đảm quyền lợi khách hàng

Thực hiện chưa đồng đều

Đang tìm mua chiếc flycam loại có thể bám sát theo chủ thể khi di chuyển để phục vụ chuyến du lịch trong dịp nghỉ Tết Dương lịch 2025 tới đây, chị Lê Thu Phương, chủ cơ sở kinh doanh thời trang dã ngoại trên phố Đình Đông, phường Đông Hải (quận Lê Chân) đọc được thông tin quảng cáo trên ứng dụng “Marketplace” của Facebook có đăng bán sản phẩm chị dự định mua, với mức giá thấp hơn 1,2 triệu đồng so với giá những cửa hàng chị từng hỏi tại Hải Phòng, tương ứng với gần 30%. Nghĩ rằng "săn" được hàng với giá tốt trong dịp giảm giá cuối năm, nhưng đến khi nhận hàng, sản phẩm chị Phương nhận được vận hành không ổn định. Dù không đúng như quảng cáo, nhưng chị Phương không thể tìm lại được người đã bán hàng cho mình để khiếu nại bảo hành, đổi sản phẩm khác.

Đây cũng là tình trạng nhiều khách hàng gặp phải khi mua sắm hàng hóa trên mạng xã hội bằng các tính năng như: Marketplace, Tiktokshop... Thực tế, các gian hàng hoạt động theo hình thức này chủ yếu đánh vào thói quen “rẻ là mua” của người tiêu dùng. Tuy nhiên, do được vận hành theo cơ chế mở, không có kiểm duyệt chặt chẽ từ nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội nên khi phát sinh tranh chấp, thiệt hại luôn thuộc về người mua hàng khi không thể xác định được ai là người bán. Nguyên do sau khi hoàn tất thanh toán, nhiều khách hàng bị chính người bán "chặn" trên các nền tảng mạng xã hội.

Trái ngược với người kinh doanh trực tuyến trên nền tảng mạng xã hội, các trang thương mại điện tử hoạt động nhiều năm ở Việt Nam như: Tiki, Shopee, Lazada quản lý vận hành khá chặt chẽ. Người bán bắt buộc phải cung cấp đầy đủ 3 nhóm dữ liệu gồm: thông tin cơ bản liên quan tới tên, địa chỉ, số điện thoại, loại sản phẩm của gian hàng; thông tin thuế và thông tin định danh của chủ gian hàng trực tuyến. Nếu không cung cấp dữ liệu này, gian hàng trực tuyến sẽ không thể hoạt động bán hàng.

Bắt buộc xác thực tài khoản mạng xã hội

Để bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động sử dụng mạng xã hội, Chính phủ ban hành Nghị định 147 về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng. Nghị định 147 nêu rõ, trong vòng 90 ngày (kể từ ngày 25-12-2024), tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân nước ngoài cung cấp thông tin xuyên biên giới vào Việt Nam và tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội trong nước thực hiện xác thực những tài khoản đang hoạt động của người sử dụng dịch vụ mạng xã hội theo quy định thực hiện xác thực tài khoản của người sử dụng dịch vụ mạng xã hội bằng số điện thoại di động tại Việt Nam (điểm e, khoản 3, Điều 23; điểm b, khoản 3, Điều 27 Nghị định 147). Trong trường hợp người sử dụng xác nhận không có số điện thoại di động tại Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp dịch vụ MXH thực hiện xác thực tài khoản bằng số định danh cá nhân.

Việc xác thực tài khoản sẽ giúp tăng cường trách nhiệm của cả người bán hàng, nền tảng cung cấp dịch vụ kinh doanh trực tuyến cũng như quản lý thuế hiệu quả trên môi trường thương mại điện tử. Anh Vũ Thanh Ngọc, Giám đốc Công ty CP kế toán thuế Hùng An (quận Hồng Bàng) cho biết: quy định này giúp quản lý các tài khoản mạng xã hội bài bản, hệ thống hơn, hạn chế tối đa tình trạng tài khoản ảo, tài khoản mới tạo lập đã đăng bán hàng để lừa đảo, thu lợi bất chính, qua đó, góp phần xây dựng một môi trường thương mại điện tử lành mạnh. Còn anh Huỳnh Việt, quản lý hệ thống phần mềm bán hàng KiotViet tại Hải Phòng cho rằng: người tiêu dùng cần trở nên sáng suốt, thông thái hơn, ưu tiên lựa chọn giao dịch tại các gian hàng chính hãng thay vì chỉ quan tâm tới giá bán của sản phẩm. Trong trường hợp phát hiện những gian hàng có dấu hiệu bán sản phẩm chất lượng không đúng như nội dung quảng cáo, người dùng cũng cần phải thông báo tới đơn vị vận hành nền tảng mạng xã hội để nhanh chóng xoá bỏ, bảo đảm quyền lợi cho những người mua hàng khác.