(HPĐT)- Năm 2024, thành phố giao Sở Lao động-Thương binh và Xã hội tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện đề án trình HĐND thành phố xem xét, ban hành chính sách về cơ chế đặc thù hỗ trợ người học, người dạy nghề. Đây được kỳ vọng là nội dung lớn, tạo động lực mạnh mẽ để hoạt động giáo dục nghề nghiệp (GDNN) “bứt tốc” trong công tác đào tạo nhân lực, phục vụ sự phát triển của thành phố.

Xây dựng cơ chế đặc thù trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp góp phần thu hút người học.
Trong ảnh: Sinh viên Trường cao đẳng Hàng hải 1 thực hành nghề điều khiển tàu biển.
Gỡ nút thắt, điểm nghẽn
Năm 2023, tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp khoảng 53 nghìn người, đạt kế hoạch, song tỷ lệ theo học hệ trung cấp, cao đẳng còn thấp. Đáng nói là, nhu cầu xã hội ở một số ngành, nghề, lĩnh vực như: điện tử, cơ khí, logistics… khá cao nhưng ít học viên theo học. Em Lê Thu Anh, học sinh lớp 10B6, lớp kế toán, Khoa Kinh tế, Trường cao đẳng VMU cho biết: “Em thích học logistics vì cơ hội việc làm sau tốt nghiệp lớn, thu nhập cao nhưng gia đình định hướng học nghề kế toán vì quen thuộc hơn, dễ hình dung hơn so với ngành học mới”.
Theo lãnh đạo một số trường như: Cao đẳng công nghệ Viettronics, Cao đẳng kinh tế kỹ thuật Bắc bộ, Cao đẳng kỹ thuật Hải Phòng, việc tuyển sinh khó nên bài toán “giữ chân” giảng viên giỏi, tâm huyết với nghề không dễ. Hơn nửa năm, sau khi thành phố có quyết định kiện toàn nhân sự phụ trách tại các cơ sở GDNN thuộc diện sáp nhập, công tác tổ chức bộ máy còn ngổn ngang. Theo Phó hiệu trưởng phụ trách Trường cao đẳng kỹ thuật Hải Phòng Cao Anh Tuấn, nhà trường được giao đào tạo 7 ngành, nghề trọng điểm (3 ngành nghề trình độ quốc tế, 2 ngành, nghề trình độ khu vực và 2 ngành, nghề trình độ quốc gia). Nhà trường sử dụng hơn 140 lao động, nhưng khi sắp xếp, bố trí giảng viên theo vị trí việc làm lại rơi vào tình cảnh “vừa thừa, vừa thiếu”, dư giáo viên dạy bộ môn cơ bản, thiếu người dạy thực hành.
Để giải quyết vấn đề trước mắt, Trường cao đẳng kinh tế kỹ thuật Bắc bộ “trải thảm đỏ” với mức thưởng từ 150- 300 triệu đồng đối với giảng viên có trình độ tương ứng kỹ sư bậc cao, thạc sĩ, tiến sĩ trúng tuyển vị trí giảng viên của trường. Tuy nhiên, thu nhập trung bình hằng tháng của đội ngũ giảng viên thấp, khó tuyển đủ. Trường cao đẳng Giao thông vận tải Trung ương 2, Trường cao đẳng du lịch Hải Phòng chọn giải pháp huy động thêm đội ngũ giáo viên thỉnh giảng là lao động của doanh nghiệp tham gia quá trình đào tạo. Đây chỉ là những phương án nhất thời, manh mún khó tạo “cú hích” thực sự để tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo sự phát triển đồng đều về cả chất và lượng cho sự phát triển toàn diện của cả hệ thống GDNN toàn thành phố.
Chú trọng tính đặc thù, toàn diện
Giai đoạn 2025-2030, thành phố tập trung phát triển 3 trụ cột kinh tế, công nghiệp công nghệ cao, cảng biển- logistics và du lịch. Để thực hiện mục tiêu này, Hải Phòng cần chủ động chuẩn bị lực lượng lao động chất lượng cao. Nhiệm vụ này dồn lên vai của hoạt động giáo dục nghề nghiệp (GDNN). Do đó, thành phố yêu cầu các cấp, ngành liên quan nghiên cứu xây dựng, ban hành cơ chế đặc thù dành cho người dạy, người học để cụ thể Chỉ thị số 21, ngày 4-5-2023 của Ban Bí thư về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao chất lượng GDNN đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Theo Phó giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Phạm Thị Huyền, hiện dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách hỗ trợ đào tạo một số nghề trên địa bàn thành phố giai đoạn 2024- 20230 được được thực hiện. Trong đóđề xuất hỗ trợ đối với học viên là người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố, chưa có bằng cấp, chứng chỉ, học trình độ trung cấp tại các trường cao đẳng, trường trung cấp trên địa bàn thành phố và người tốt nghiệp trung học cơ sở học tiếp lên trình độ trung cấp, người tốt nghiệp, hoàn thành chương trình trung học phổ thông học tiếp lên trình độ trung cấp, cao đẳng tại các trường cao đẳng, trường trung cấp trên địa bàn thành phố. Đối với nhà giáo, thực hiện hỗ trợ đối với nhà giáo cơ hữu đang trực tiếp giảng dạy trình độ cao đẳng, trình độ trung cấp tại các trường cao đẳng, trường trung cấp công lập tự chủ nhóm 3 trực thuộc thành phố, chưa chuẩn hóa về kỹ năng nghề theo quy định và cán bộ kỹ thuật tại các doanh nghiệp, nghệ nhân cấp tỉnh trở lên đạt chuẩn về chuyên môn nhà giáo giáo dục nghề nghiệp, chưa có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm giáo dục nghề nghiệp có nhu cầu giảng dạy trình độ cao đẳng, trình độ trung cấp (thỉnh giảng) tại các trường cao đẳng, trường trung cấp trên địa bàn thành phố.
Để bảo đảm tính toàn diện, thiết thực, hiệu quả của chính sách khi ban hành, tại cuộc họp tham gia ý kiến về dự thảo Đề cương Đề án Đào tạo nghề trên địa bàn thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành phố đến năm 2030,đồng chí Bí thư Thành ủy Lê Tiến Châu yêu cầu, giai đoạn từ nay đến năm 2025 tập trung xây dựng, các sở, ngành, liên quan tập trung bổ sung, hoàn thiện, phân kỳ trong thực hiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ và thu hút đầu tư vào lĩnh vực đào tạo nghề. Đồng thời, đồng chí Bí thư Thành ủy lưu ý cần xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, phạm vi hỗ trợ đồng thời nghiên cứu, nhân rộng các mô hình đào tạo một số nghề, để nghiên cứu đề xuất các cơ chế hỗ trợ, khuyến khích phù hợp, tạo đà để giáo dục nghề nghiệp “bứt tốc”, góp phần giải đáp thấu đáo, kịp thời bài toán nhân lực chất lượng cao, tương xứng nhu cầu của xã hội.
Bài và ảnh: MAI LÊ