Xây dựng cộng đồng thân thiện

Mở rộng không gian kết nối tuổi già

Những ngày đầu tháng 7, khi tiết trời dịu hơn về chiều, vườn hoa đường Lê Quang Đạo (phường Gia Viên) trở thành điểm hẹn của nhiều người cao tuổi. Trên những thiết bị tập luyện ngoài trời, các cô, các bác vừa rèn luyện sức khỏe vừa trò chuyện, chia sẻ chuyện đời thường trong không gian xanh sạch, thoáng đãng. Nơi đây từng là bãi đất trống, quây tôn tạm bợ, cỏ dại mọc um tùm, rác thải, vật liệu xây dựng chất đống, gây mất mỹ quan đô thị. Bà Trần Thị Thường, 68 tuổi, ở phường Gia Viên cho biết, trước đây, bà phải đi khá xa để tập thể dục. Từ khi vườn hoa được đưa vào sử dụng, việc rèn luyện sức khỏe thuận tiện hơn. “Giờ chiều nào, tôi cũng ra đây tập đạp xe, đi bộ trên không, xoay eo và trò chuyện với mọi người. Có không gian sạch đẹp, an toàn nên ai cũng phấn khởi”, bà Thường nói.

Cùng với việc mở rộng không gian sinh hoạt công cộng, các cấp Hội Người cao tuổi thành phố duy trì hơn 2.600 câu lạc bộ văn hóa, thể thao, thu hút hơn 267.000 hội viên. Đặc biệt, mô hình Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau là điểm sáng khi tạo môi trường chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi. Hiện toàn thành phố có 311 câu lạc bộ, triển khai đồng bộ 8 nội dung hoạt động, từ truyền thông chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ tăng thu nhập, chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng đến phát huy vai trò người cao tuổi trong xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Cụ Mạc Thị Tuyết, 85 tuổi, thành viên Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau tổ dân phố số 7, phường Gia Viên coi nơi đây là “mái nhà chung” của tuổi già. Chồng qua đời, các con ở xa, cuộc sống của cụ gặp khó khăn khi không có lương hưu, trợ cấp xã hội. Từ tháng 7/2025, cụ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội 500.000 đồng/tháng. Câu lạc bộ còn cho vay 5 triệu đồng để cụ mở tạp hóa nhỏ, thêm thu nhập trang trải cuộc sống. Cụ Tuyết thường xuyên được truyền thông, chăm sóc sức khỏe, được thăm hỏi, tặng quà dịp lễ, Tết nên không còn thấy cô đơn.

Hoàn thiện chính sách vì người cao tuổi

Hải Phòng hiện có hơn 703.000 người cao tuổi, chiếm hơn 15% dân số thành phố, đặt ra yêu cầu phải xây dựng hệ thống chính sách an sinh đồng bộ, thích ứng hơn. Sau sáp nhập, thành phố tiếp tục ban hành nhiều chính sách dành cho người cao tuổi. Từ ngày 3/7/2026, Nghị quyết số 07/2026 của HĐND thành phố quy định người ở tuổi 70, 75, 80, 85, 90, 95, 100 và từ 101 tuổi trở lên được tặng quà chúc thọ từ 900.000 - 3 triệu đồng/người.

Thực hiện Nghị quyết số 57/2025 của HĐND thành phố, từ năm 2026, người từ đủ 60 - 74 tuổi không có lương hưu và trợ cấp xã hội hằng tháng được ngân sách thành phố hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế. Như vậy, người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp xã hội đều được hỗ trợ thẻ bảo hiểm y tế.

Đáng chú ý, thực hiện Chỉ thị số 17/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, nửa đầu năm 2026, Hải Phòng tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí hơn 2,19 triệu người dân, đạt khoảng 52% dân số thường trú, trong đó, người cao tuổi là nhóm được ưu tiên.

Các dịch vụ tiện ích xã hội dành cho người cao tuổi cũng ngày càng thiết thực hơn như: giảm 50% phí tham quan danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử thuộc danh mục thu phí của thành phố từ ngày 1/1/2026 theo Nghị quyết 47/2025 của HĐND thành phố; giảm 15% giá vé tàu hỏa, máy bay… Nguồn lực chăm sóc người cao tuổi được các địa phương quan tâm, củng cố. Đến cuối năm 2025, Quỹ Chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi tại các địa phương đạt hơn 17,68 tỷ đồng. Tổng nguồn quỹ hội viên toàn thành phố đạt hơn 137 tỷ đồng.

Tuy nhiên, việc xây dựng cộng đồng thân thiện với người cao tuổi vẫn đối mặt một số hạn chế. Ở nhiều khu dân cư, hệ thống vỉa hè, đường đi bộ, công viên, nhà vệ sinh công cộng và các thiết bị hỗ trợ người cao tuổi chưa đồng bộ. Một số địa phương thiếu điểm sinh hoạt cộng đồng hoặc các sân chơi phù hợp với người cao tuổi. Một số câu lạc bộ phụ thuộc vào nguồn xã hội hóa nên kinh phí hạn hẹp, chưa tổ chức nhiều hoạt động chuyên sâu. Đội ngũ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng mỏng, chưa đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng và hỗ trợ tinh thần.

Theo ông Lê Văn Nhã, Chủ tịch Hội Người cao tuổi thành phố, xây dựng cộng đồng thân thiện với người cao tuổi không chỉ nhằm chăm sóc tốt hơn lớp người đi trước mà còn góp phần xây dựng xã hội nhân văn, bền vững. Thời gian tới, Hội Người cao tuổi thành phố tiếp tục phối hợp với các ngành, địa phương, tổ chức quốc tế nhân rộng mô hình Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau; đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức về chăm sóc người cao tuổi; huy động nguồn lực xã hội vào công tác an sinh; đề xuất thành phố đầu tư, mở rộng hơn các dịch vụ tiện ích xã hội cho người cao tuổi nhằm thích ứng với bối cảnh già hóa dân số ngày càng nhanh hiện nay.