(HPĐT)- Theo thống kê sơ bộ của Sở Lao động- Thương binh và Xã hội, trên địa bàn thành phố có hơn 10 nghìn doanh nghiệp có từ 10 lao động trở lên. Tuy nhiên, đến nay, mới có khoảng 300 doanh nghiệp gửi đăng ký nội quy lao động của đơn vị đến Sở để thẩm định, trong đó, 230 doanh nghiệp được đơn vị ra thông báo công nhận nội quy lao động. Tỷ lệ này khá thấp, chưa đến 5% tổng số doanh nghiệp (có từ 10 lao động trở lên) trên toàn thành phố.
Người lao động trước khi làm việc chính thức tại Công ty TNHH Yazaki Hải Phòng- Việt Nam đều được thông tin, tìm hiểu về nội quy lao động.
Tỷ lệ tham gia dưới 5%
Nội quy lao động tại các đơn vị, doanh nghiệp, sau khi được cơ quan quản lý nhà nước thẩm định, sẽ được in ấn rõ ràng trên những tấm bảng to, bảng điện tử đặt công khai ở khu vực cửa ra, vào các phân xưởng hoặc một số doanh nghiệp. Như tại, Công ty TNHH chế tạo máy Eba (khu công nghiệp Nomura), Công ty Nhựa Vinh An (huyện Thủy Nguyên)… nội quy lao động được dán ở các thiết bị máy, những khu vực công nhân thường qua lại. Chị Nguyễn Thị Ngọc Anh, công nhân Công ty TNHH Yazaki Hải Phòng- Việt Nam cho biết, nội quy lao động là “cẩm nang quý” đối với những công nhân mới được nhận vào làm như chị. Điều này không chỉ giúp chị nắm rõ quy định thời giờ làm việc, quy trình an toàn khi sử dụng thiết bị, máy móc..., mà còn góp phần để bảo vệ bản thân, vừa nâng cao tay nghề và đáp ứng yêu cầu sản xuất thực tế.
Thiết thực là vậy, nhưng sau 1 năm triển khai thực hiện Bộ luật Lao động năm 2019, chỉ có khoảng 300 doanh nghiệp trên địa bàn thành phố nộp hồ sơ đề nghị đăng ký nội quy lao động gửi Sở Lao độngThương binh và Xã hội. Trong đó có 230 doanh nghiệp được Sở ra thông báo công nhận nội quy lao động, chiếm tỷ lệ chưa đến 5% so với tổng số doanh nghiệp (có từ 10 lao động trở lên) trên toàn thành phố. Theo ông Nguyễn Hữu Cường, Trưởng Phòng Việc làm- An toàn lao động (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội), có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên. Trong đó, yếu tố khách quan là Bộ luật Lao động năm 2019 có hiệu lực thi hành từ 1-1-2021 với nhiều điểm mới liên quan đến hình thức, nội dung, trình tự, thủ tục ban hành nội quy lao động... nên phần lớn người sử dụng lao động chưa cập nhật đầy đủ. Bên cạnh đó, có các yếu tố chủ quan như: người sử dụng lao động chưa ý thức đầy đủ sự cần thiết nên chưa quan tâm xây dựng nội quy lao động, tổ chức công đoàn tại cơ sở chưa thực hiện tốt công tác tham mưu, đôn đốc, giám sát thực hiện; người lao động chưa coi trọng nội dung này nên chưa tham gia đề xuất, kiến nghị chủ doanh nghiệp kịp thời xây dựng nội quy lao động bằng văn bản...
Theo quy định, đối với doanh nghiệp sử dụng từ 10 người lao động trở lên, trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ban hành nội quy lao động, doanh nghiệp phải nộp 1 bộ hồ sơ đăng ký nội quy lao động gồm: văn bản đề nghị đăng ký nội quy lao động, quyết định ban hành nội quy lao động của doanh nghiệp, nội quy lao động của doanh nghiệp; biên bản góp ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại doanh nghiệp đến Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh, thành phố nơi doanh nghiệp đặt trụ sở.
Tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ cụ thể
Việc xây dựng, triển khai nội quy lao động đem lại chuyển biến tích cực trong ý thức tuân thủ pháp luật lao động của người sử dụng lao động, người lao động nhưng số doanh nghiệp thực hiện còn khiêm tốn. Một trong những nguyên nhân khiến số lượng doanh nghiệp đăng ký nội quy lao động chưa tương xứng quy mô, số lượng đơn vị trên địa bàn thành phố là do các đơn vị chưa nhận thức đầy đủ về quy định của pháp luật. Do đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn cần được quan tâm, đẩy mạnh.
Ông Phạm Tiến Hòa, Phó chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Cheng V (khu công nghiệp Đồ Sơn) cho biết, công ty hiện có gần 1 nghìn lao động. Với những doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, chủ doanh nghiệp không thông thạo tiếng Việt nên việc giải thích các quy định, điều luật gặp không ít khó khăn, nhất là việc bổ sung một số nội dung mới trong nội quy lao động như: phòng, chống quấy rối tình dục nơi làm việc, người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động... Do đó, chúng tôi mong Sở Lao động- Thương binh và Xã hội hỗ trợ cụ thể, hướng dẫn chi tiết, thống nhất để việc thực hiện các biểu mẫu, thủ tục trở nên nhanh gọn, thuận tiện hơn. Với doanh nghiệp nước ngoài, các cơ quan chuyên trách cần in tài liệu ra các ngoại ngữ phù hợp, để cán bộ công đoàn dễ phối hợp triển khai, tổ chức giám sát.
Năm 2021, trên địa bàn thành phố xảy ra 24 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng, trong đó số vụ tai nạn lao động bắt nguồn từ nguyên nhân vi phạm nội quy lao động như: không sử dụng bảo hộ lao động, vận hành thiết bị chưa đúng quy trình… còn chiếm tỷ lệ cao. Để triển khai, thực hiện nội quy lao động nói riêng, pháp luật lao động tại doanh nghiệp nói chung ngày càng đi vào nền nếp, thực chất, theo ông Đỗ Văn Bình, Giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội thành phố, thời gian tới, ngành Lao độngThương binh và Xã hội tiếp tục phối hợp Liên đoàn Lao động thành phố phổ biến quy định Bộ luật Lao động năm 2019 tới người sử dụng lao động, người phụ trách công tác an toàn vệ sinh lao động và cán bộ công đoàn cơ sở tại các doanh nghiệp. Đồng thời, lực lượng Thanh tra của ngành cũng chú trọng kiểm tra, hướng dẫn để doanh nghiệp nhận thức rõ hơn về ý nghĩa, vai trò của nội quy lao động tại doanh nghiệp. Từ đó, nâng cao ý thức tự giác xây dựng, đăng ký, ban hành và vận hành nội quy lao động tại các đơn vị đông công nhân, hỗ trợ tích cực công tác cải thiện môi trường làm việc, đồng hành doanh nghiệp phát triển bền vững./.
Bài và ảnh: MAI LÊ
