(HPĐT)- Theo quy định, cơ sở sản xuất - kinh doanh phải thiết lập mạng lưới giám sát an toàn vệ sinh lao động tại hiện trường với tên gọi là mạng lưới ATVSV, với vai trò vừa là lao động trực tiếp, vừa là người hướng dẫn, theo dõi, giám sát và kiến nghị người sử dụng lao động trong thực hiện các quy định về an toàn vệ sinh lao động. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hiệu quả hoạt động của mạng lưới này chưa như kỳ vọng.
.jpg)
Huấn luyện an toàn lao động đội ngũ ATVSV tại Công ty TNHH Toyota Boshoku, khu công nghiệp Nomura Hải Phòng. (Ảnh chụp trước ngày 27-4-2021).
ATVSV kiêm nhiệm, kỹ năng tuyên truyền hạn chế
Theo thống kê của Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố, hiện, trên địa bàn thành phố có 885 doanh nghiệp (DN) có mạng lưới an toàn vệ sinh viên (ATVSV), đạt khoảng 80% số DN thuộc công đoàn ngành và tương đương với 7.152 ATVSV. Tại nhiều DN, việc duy trì hiệu quả hoạt động của đội ngũ ATVSV góp phần thiết thực giảm thiểu tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Tuy nhiên, hoạt động của đội ngũ này còn những khó khăn cần sớm được tháo gỡ.
Phó chủ tịch công đoàn Công ty TNHH công nghiệp giày Aurora (Công đoàn ngành Công Thương) Vũ Thị Thắm cho biết: “Công ty có 33 ATVSV, là những lao động trực tiếp. Do thực hiện nhiệm vụ kiêm nhiệm nên ATVSV không có nhiều thời gian kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở thực hiện an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) hằng ngày”. Theo quy định tại Điều 74, khoản 5, điểm b, Luật ATVSLĐ năm 2015, ATVSV được dành một phần thời gian làm việc để thực hiện các nhiệm vụ của ATVSV, nhưng vẫn được trả lương cho thời gian thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và được hưởng phụ cấp trách nhiệm của ATVSV. Thực tế, ít DN thực hiện quy định này. Theo đánh giá của phần đông cán bộ công đoàn cơ sở, các ATVSV có tay nghề tốt, hiểu biết các quy định về pháp luật an toàn lao động, nhưng hạn chế về kỹ năng tuyên truyền. Quá trình thực hiện nhiệm vụ, nhiều ATVSV còn nể nang khi phát hiện sai phạm, ngại kiến nghị người sử dụng lao động chấp hành các quy định về an toàn vệ sinh lao động. Vì vậy, hiệu quả thực hiện giảm thiểu tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp chưa đáp ứng được yêu cầu.
Điều 74 khoản 1, Luật ATVSLĐ năm 2015 cũng quy định “Mỗi tổ sản xuất trong các cơ sở sản xuất, kinh doanh phải có ít nhất một ATVSV kiêm nhiệm trong giờ làm việc”. Quy định là thế, nhưng hiện nhiều DN chưa thành lập mạng lưới ATVSV. Thống kê của Công đoàn Khu kinh tế, đến nay có 162 DN thuộc Ban quản lý Khu kinh tế thành lập được mạng lưới ATVSV, với hơn 3 nghìn ATVSV, còn khoảng 50 DN chưa xây dựng mạng lưới ATVSV. Đối với những DN xây dựng được mạng lưới, việc thực hiện chế độ phụ cấp dành cho ATVSV cũng rất khác nhau. Cụ thể, mức phụ cấp trách nhiệm do người sử dụng lao động và Ban Chấp hành công đoàn cơ sở thống nhất thỏa thuận và được ghi trong quy chế hoạt động của mạng lưới ATVSV. Vì vậy, có DN chi ở mức nhiều hơn 300 nghìn đồng/người/tháng song cũng có nhiều DN không có phụ cấp đối với ATVSV.
Xem xét việc đồng chi trả phụ cấp
Xây dựng mạng lưới ATVSV là hết sức cần thiết trong các DN, bởi mạng lưới này vừa là lao động trực tiếp, vừa là người hướng dẫn, theo dõi, giám sát và kiến nghị người sử dụng lao động thực hiện các quy định về an toàn vệ sinh lao động. Vì vậy, muốn xây dựng được mạng lưới ATVSV hoạt động hiệu quả , DN phải thu hút, đào tạo được đội ngũ ATVSV có tay nghề cao, am hiểu các quy định pháp luật lao động thông qua khuyến khích động viên về tinh thần và vật chất. Song theo quy định của Luật ATVSLĐ, mức phụ cấp trách nhiệm của ATVSV do người sử dụng lao động và Ban Chấp hành công đoàn cơ sở thống nhất thỏa thuận, do đó, DN thực hiện không thống nhất, chủ yếu phụ thuộc vào người sử dụng lao động.
Để nâng cao chất lượng hoạt động của mạng lưới ATVSV, các công đoàn cơ sở xây dựng kế hoạch, phối hợp chủ sử dụng lao động tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng về tuyên truyền, vận động, nêu cao trách nhiệm của ATVSV. Chủ tịch Công đoàn Công ty Doosan Vina (LĐLĐ quận Hồng Bàng) Bùi Duy Hùng cho rằng, việc tập huấn, huấn luyện kiến thức, kỹ năng ATVSV phải tổ chức thường xuyên và do bộ phận an toàn của DN làm nòng cốt vì cán bộ an toàn của DN là người nắm rõ nhất tình hình cũng như thực tế công tác ATVSLĐ của DN, quá trình hướng dẫn sẽ sát thực tế và có chất lượng hơn. Song quan trọng nhất vẫn là công đoàn cơ sở phối hợp với người sử dụng lao động xây dựng được đội ngũ ATVSV nhiệt tình, có trách nhiệm cao, có kiến thức, kỹ năng để hoạt động đi vào thực chất và hiệu quả. Theo Trưởng Ban Chính sách- Pháp luật LĐLĐ thành phố Vũ Ngọc Thức, công đoàn cơ sở cần phát huy vai trò, trách nhiệm khi thỏa thuận với chủ sử dụng lao động về chế độ, định mức phụ cấp đối với ATVSV hằng tháng trên cơ sở công việc, chất lượng, hiệu quả công việc của ATVSV, hài hòa quyền lợi giữa các bên. Việc thỏa thuận cần đưa vào thỏa ước lao động tập thể để thực hiện. Hiện có hơn 1 nghìn DN đưa nội dung ATVSLĐ vào thỏa ước lao động tập thể.
Chủ tịch LĐLĐ thành phố Tống Văn Băng cho rằng, có thể nghiên cứu, xem xét phương án hệ thống công đoàn và DN cùng chi trả phụ cấp đối với ATVSV với định mức nhất định, góp phần thu hút được lao động có trách nhiệm, tâm huyết để làm việc, đồng thời tăng cường trách nhiệm của hệ thống các cấp công đoàn./.
Bài và ảnh: HUYỀN CHI
