Xây dựng hạ tầng đô thị thích ứng thiên tai

Với tầm nhìn xa, Chính phủ và thành phố quyết liệt, khẩn trương chỉ đạo, tổ chức thực hiện kịp thời các nhiệm vụ, giải pháp phòng, chống bão số 3, với mục tiêu hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản cho nhân dân. Các địa phương, đơn vị tuân thủ nghiêm chỉ đạo của thành phố, chủ động, phối hợp chặt chẽ triển khai với sự đồng thuận cao và hợp tác của người dân.

Tuy nhiên, sức tàn phá của thiên tai thật khủng khiếp. Ngoài những mất mát to lớn không thể bù đắp về người, còn là một khối tài sản khổng lồ của Nhà nước và nhân dân bị bão “thổi bay”. Theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, bão số 3 gây thiệt hại khoảng 40.000 tỷ đồng với các địa phương miền Bắc, khiến GDP năm nay sụt hơn 0,15% so với kịch bản trước đó. Đối với nhiều địa phương chịu thiệt hại nặng do bão, như Hải Phòng, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Lào Cai..., GRDP có thể giảm trên 0,5%.

Là đô thị lớn, trung tâm cảng biển- công nghiệp nằm sát biển, nơi tâm bão đi qua, dù đã có những phương án ứng phó chuẩn bị trước, Hải Phòng ghi nhận thiệt hại nặng nề. May mắn, thương vong về người được giảm thiểu đến mức tối đa. Nhưng theo thống kê chưa đầy đủ của cơ quan chức năng thành phố, tổng thiệt hại kinh tế ước gần 11.000 tỷ đồng. Bên cạnh hàng trăm nghìn nhà dân, trụ sở cơ quan, cơ sở doanh nghiệp, kho tàng, xưởng sản xuất, trang trại chăn nuôi..., là nhiều hạ tầng đô thị bị hư hại. Hầu hết các đường, phố khu vực trung tâm bị gãy đổ cây xanh, cột điện, đèn chiếu sáng, đèn tín hiệu, biển báo, bị ngập nước, ách tắc nghiêm trọng; nhiều tuyến cáp điện, cáp thông tin bị đứt. Tổn thất về cơ sở hạ tầng làm gián đoạn việc cấp điện, nước, thông tin liên lạc trên diện rộng; giao thông bị đình trệ trong một số thời điểm, ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân và sản xuấtkinh doanh. Với sự quyết tâm, nỗ lực cao độ, các cấp, ngành, địa phương, đơn vị cùng người dân khẩn trương khắc phục hậu quả bão, đưa các hoạt động kinh tế- xã hội thành phố ổn định trở lại.

Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, bão số 3 có nhiều điểm dị thường: Mạnh nhất trên biển Đông trong 30 năm qua, cường độ tăng rất nhanh (trong 24 giờ tăng 8 cấp lên cấp 16), hầu như không giảm khi đi qua đảo Hải Nam (Trung Quốc) để vào vịnh Bắc bộ với cường độ hầu như nguyên vẹn. Trước đây, Hải Phòng và miền Bắc chưa phải đối phó với bão mạnh như vậy. Nay, khi biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng và diễn biến phức tạp, gây ra nhiều hiện tượng thời tiết bất thường, cực đoan, rất có thể phải thường xuyên đương đầu với những cơn bão ngày càng mạnh.

Ở nơi cửa biển “đầu sóng ngọn gió”, nhiệm vụ phòng, chống thiên tai, nhất là bão, lũ luôn được Hải Phòng quan tâm. Năm 2021, UBND thành phố ban hành Kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống thiên tai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn. Triển khai kế hoạch, Dự án phát triển thành phố Hải Phòng thích ứng biến đổi khí hậu với tổng mức đầu tư khoảng 9.900 tỷ đồng, sử dụng vốn vay WB đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề xuất; hiện Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang chủ trì thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, dự kiến khởi công năm 2026, hoàn thành năm 2030.

Trước diễn biến và hậu quả bão số 3 gây ra, việc xây dựng cơ sở hạ tầng đủ năng lực chống chịu thiên tai nói chung, bão lụt nói riêng cần được chú trọng hơn trong quá trình mở rộng, phát triển đô thị. Qua đó, Hải Phòng có thêm giải pháp ứng phó bão theo hướng chủ động hơn nữa, không chỉ giúp nâng cao hiệu quả phòng, chống để giảm thiểu thiệt hại, mà còn là duy trì và khôi phục nhanh chóng các dịch vụ thiết yếu, giữ vững các hoạt động sản xuất quan trọng không bị đứt ngắt ngay trong và sau khi bão tan. Như gần đây, thành phố có chủ trương “ngầm hóa” mạng lưới cáp điện, cáp viễn thông trên các tuyến phố. Thực tế qua bão số 3, việc khôi phục cấp điện, nước, thông tin ở những khu vực đã “ngầm hóa” thuận lợi nhanh chóng hơn. Chủ trương trên cần được đẩy mạnh thực hiện thời gian tới. Bên cạnh đó, tính toán, triển khai xây dựng các tuyến đường trên cao, vừa gia tăng năng lực giao thông, vừa có thể hoạt động “chấp mọi thời tiết”. Cải tạo hệ thống cây xanh đô thị bảo đảm công năng, chịu gió, chịu nước tốt hơn... Nâng cao sức chống chịu với gió bão, mưa lụt trong xây dựng nhà ở, nhà xưởng, cơ sở, hạ tầng sản xuất- kinh doanh để bảo đảm an toàn về người và tài sản; các hệ thống cung cấp dịch vụ thiết yếu như điện, nước, viễn thông bảo đảm hoạt động trong mọi tình huống.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, phải có sự chung tay của người dân và doanh nghiệp cùng thành phố. Nâng cao năng lực ứng phó thiên tai, Hải Phòng thêm an toàn, vững vàng, duy trì đà phát triển nhanh để trở thành đô thị hiện đại, văn minh, đáng sống.