Kỳ cuối: Thêm cơ chế vượt trội, đột phá để “cất cánh”
Cơ chế, chính sách đặc thù tương xứng vị trí, vai trò
Trong Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm (2021-2030) xác định mục tiêu phát triển Vùng đồng bằng sông Hồng: “Đi đầu trong phát triển khoa họccông nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, xã hội số. Tập trung phát triển một số ngành sản xuất công nghiệp và dịch vụ hiện đại… Xây dựng Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị thông minh, hiện đại, xanh, sạch, đẹp, an ninh, an toàn. Tiếp tục xây dựng khu vực Hải PhòngQuảng Ninh trở thành trung tâm kinh tế biển, là cửa ngõ của vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ gắn với cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện”. Để đạt mục tiêu này, thành phố mong muốn Quốc hội tiếp tục xem xét xây dựng, ban hành các chính sách đặc thù phát triển vùng, liên kết vùng và thể chế điều phối phát triển kinh tế vùng đủ mạnh. Khi xây dựng, ban hành các luật, nghị quyết, nhất là về tài chính- ngân sách, về đầu tư phát triển, về tổ chức bộ máy…, đề nghị Quốc hội xem xét, tính đến đặc thù cũng như vị trí, vai trò của từng địa phương trong vùng.
Thành phố cũng mong muốn nhận được sự ủng hộ của Chính phủ, hỗ trợ của các bộ, ngành Trung ương trong việc vận dụng, phát huy cơ chế đặc thù. Trong đó, thành phố đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư thẩm định, sớm báo cáo Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư các dự án: Đề án thành lập Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng; xây dựng các bến số 9, 10, 11, 12 thuộc Cảng cửa ngõ quốc tế tại Lạch Huyện; 5 dự án đầu tư xây dựng khu công nghiệp (gồm Tràng Duệ 3, Nam Tràng Cát, Giang Biên 2, Vinh Quang, Nhật Bản - Hải Phòng). Bộ Công Thương sớm nghiên cứu xây dựng Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp hỗ trợ tại vùng đồng bằng sông Hồng đặt tại Hải Phòng. Cùng với đó, Chính phủ bố trí nguồn lực xây dựng đường sắt tốc độ cao Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng, đường sắt kết nối cảng cửa ngõ quốc tế tại Lạch Huyện, tạo động lực phát triển hợp tác kinh tế “Hai hành langMột vành đai” Việt NamTrung Quốc, cũng như giúp việc vận tải hành khách, hàng hóa được thuận lợi, hiệu quả hơn, giảm chi phí vận chuyển và giảm tải cho hệ thống đường bộ vốn đang quá tải. Về đường hàng không, đề nghị Chính phủ xem xét, đẩy nhanh tiến độ xây dựng sân bay quốc tế Tiên Lãng để hỗ trợ sân bay Nội Bài như xây dựng sân bay quốc tế Long Thành (Đồng Nai) để hỗ trợ sân bay Tân Sơn Nhất (thành phố Hồ Chí Minh), đáp ứng yêu cầu phát triển trong tương lai không xa.
Thành phố Hải Phòng cũng cần sự phối hợp tích cực, đồng bộ hơn của các địa phương trong Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ nói riêng, Vùng đồng bằng sông Hồng nói chung để triển khai thiết thực, hiệu quả các giải pháp, chương trình hợp tác đẩy mạnh liên kết vùng, trước kết là kết nối giao thông góp phần thúc đẩy phát triển kinh tếxã hội trong vùng. Trong đó, tăng cường hợp tác giữa các địa phương thuộc tam giác phát triển Hà Nội- Hải Phòng- Quảng Ninh, trong đó Thủ đô Hà Nội và tỉnh Quảng Ninh đang trên đà đổi mới, phát triển mạnh mẽ, có tác động lan tỏa, tương hỗ với sự phát triển của Hải Phòng. Ngoài ra, các tỉnh, thành phố trong Vùng đồng bằng sông Hồng cũng dần hình thành được các cụm tuyến liên kết sản xuất công nghiệp mà vai trò dẫn dắt là những doanh nghiệp hàng đầu thế giới, mở ra cơ hội hợp tác và tham gia chuỗi sản xuất toàn cầu nhanh hơn.
Về phía thành phố, xác định kinh tế biển là trụ cột phát triển kinh tế của thành phố, Hải Phòng đang chú trọng phát triển nhanh và bền vững, giữa kế thừa và phát triển, giữa phát triển theo cả chiều rộng và chiều sâu, trong đó phát triển chiều sâu là chủ đạo. Từ đó giúp Hải Phòng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa- hiện đại hóa của cả nước, sớm trở thành thành phố công nghiệp gắn với cảng biển phát triển hiện đại, thông minh, bền vững với những ngành mũi nhọn như kinh tế biển, cơ khí chế tạo, chế biến, điện tử, dịch vụ logistics, khoa học và công nghệ biển. Để đạt được mục tiêu này, trong chuyển đổi cơ cấu kinh tế, thành phố tiếp tục đổi mới theo định hướng phát triển 3 trụ cột chủ yếu: Công nghiệp công nghệ cao; cảng biển - logistics; du lịch-thương mại. Trong đó chú trọng phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn như điện tử, tin học, các ngành ứng dụng công nghệ cao, cơ khí chế tạo máy móc, thiết bị, công nghiệp hỗ trợ nhằm nâng cao giá trị sản xuất và tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu… Đồng thời, tập trung xây dựng và phát triển Hải Phòng thành trung tâm cảng biển, dịch vụ logistics trọng điểm quốc gia và quốc tế; ưu tiên quỹ đất để xây dựng, cơ bản hoàn thành mạng lưới trung tâm logistics trên địa bàn thành phố vào năm 2030…
Theo đồng chí Lê Tiến Châu, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng, để làm tốt vai trò trung tâm, cực tăng trưởng của vùng, Hải Phòng mong muốn có được các cơ chế, chính sách đặc thù mang tính vượt trội. Thành phố đề nghị Quốc hội thông qua Nghị quyết về báo cáo sơ kết 3 năm thực hiện Nghị quyết số 35 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Hải Phòng để ban hành nghị quyết mới thay thế. Trong đó đề xuất một số cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội để phát triển thành phố; phê duyệt và cho triển khai ngay Nghị quyết về tổ chức mô hình chính quyền đô thị; phê duyệt Đề án khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng; sớm ban hành Đề án thí điểm thành lập Khu thương mại tự do tại Hải Phòng… nhằm tạo tiền đề quan trọng cho thành phố phát triển bứt phá, lan tỏa cả vùng miền, trở thành động lực tăng trưởng của cả nước.
Tận dụng tốt thời cơ và vận hội mới
Trên cơ sở những đề xuất, kiến nghị của thành phố Hải Phòng, để Hải Phòng phát huy vai trò “đầu tàu”, dẫn dắt phát triển kinh tế vùng, tháng 9-2024, cho ý kiến vào Đề án sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị (khóa 12) do Ban Kinh tế Trung ương trình, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, quán triệt, tuyên truyền, triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 45 gắn với Nghị quyết số 30/2022 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng đồng bằng sông Hồng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nhằm thống nhất và nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của thành phố Hải Phòng trong vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước. Khẳng định việc thực hiện nhiệm vụ phát triển Hải Phòng theo mục tiêu được đề ra là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở, đồng chí Tổng Bí thư yêu cầu các bộ, ngành Trung ương nghiên cứu ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội mang tính đột phá phù hợp thực tiễn phát triển của thành phố hiện nay và trong tương lai, nhất là về quản lý đầu tư; tài chính, ngân sách nhà nước; quy hoạch, đô thị; tài nguyên và môi trường; khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo; tổ chức bộ máy; thu nhập cán bộ, công chức, viên chức; thành lập khu thương mại tự do… Cùng với đó, đẩy nhanh quá trình cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng; phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; đẩy mạnh phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghiệp công nghệ cao, cụm công nghiệp; đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội đồng bộ, hiện đại; hiện đại hóa đô thị với đặc trưng, bản sắc riêng của thành phố cảng biển…
Trước đó, khi về làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố, sau khi nghe các đề xuất, kiến nghị của Hải Phòng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn giao Ban Thư ký Quốc hội, Văn phòng Quốc hội tổng hợp, gửi các cơ quan liên quan nghiên cứu, xem xét, giải quyết theo thẩm quyền, bảo đảm đúng quy định của pháp luật, trên nguyên tắc tạo điều kiện và hỗ trợ tối đa, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của thành phố nói riêng và cả nước nói chung trong thời gian tới. Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Cảng tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, chủ động, sáng tạo, nêu cao khát vọng vươn lên của người Hải Phòng, tận dụng tốt thời cơ và vận hội mới, hoàn thành cao nhất các mục tiêu Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố đề ra, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội 13 của Đảng; sớm trở thành thành phố cảng biển lớn, đi đầu cả nước trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số; là động lực phát triển của vùng Bắc bộ và cả nước. Về phía Chính phủ, Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đề nghị, Hải Phòng cần phối hợp chặt chẽ hơn với các bộ, ngành, báo cáo, đề xuất các giải pháp Trung ương hỗ trợ, tháo gỡ nhằm tạo hành lang pháp lý và cơ chế, chính sách thuận lợi nhất để phát triển.
Với sức mạnh nội sinh, quyết tâm cao, ý chí vươn lên mạnh mẽ, đồng thời nhận được sự quan tâm đặc biệt và ủng hộ rất cao của Trung ương cùng sự hỗ trợ, phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, các địa phương, tin chắc thành phố Hải Phòng sẽ phát huy vị trí chiến lược, vai trò địa bàn động lực, khai thác tốt mọi tiềm năng nội vùng, tận dụng các cơ hội từ hội nhập quốc tế, lan tỏa, kết nối các địa phương trong vùng cùng phát triển nhanh, bền vững, khẳng định vị thế “đầu tàu” trong khu vực kinh tế trọng điểm của vùng và cả nước.
