Kỳ 2: Cấp thiết hình thành khu kinh tế thứ hai
(HPĐT)- Từ thành công của KKT Đình Vũ - Cát Hải, Hải Phòng chuẩn bị kỹ lưỡng, nghiên cứu thấu đáo, chủ động đề xuất Trung ương thành lập KKT ven biển phía Nam. Thành phố đang chạy đua cùng thời gian để sớm hình thành KKT thứ hai này, mở rộng dư địa phát triển bứt phá, góp phần hiện thực hóa những mục tiêu, chỉ tiêu về xây dựng và phát triển Hải Phòng và cả Vùng đồng bằng sông Hồng theo các Nghị quyết của Đảng.
Phù hợp định hướng, chiến lược quốc gia
Nghị quyết số 36- NQ/TW của Trung ương Đảng về chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đề ra chủ trương lớn là đẩy mạnh hình thành các KKT ven biển, yêu cầu đổi mới tư duy và lựa chọn những mô hình KKT ven biển mới gắn với bảo vệ môi trường và thúc đẩy tiến bộ xã hội, phát triển KKT ven biển gắn với phát triển đô thị ven biển có hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ và hiện đại.
Một trong những nội dung của nhiệm vụ số 1 nêu tại Nghị quyết 30 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh Vùng đồng bằng sông Hồng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 là “phát triển các KKT ven biển”. Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 cũng nêu rõ: “Tập trung nghiên cứu, đánh giá, phân tích các cơ chế, chính sách, kinh nghiệm, cách làm hay ở trong nước và quốc tế, đặc biệt là các cơ chế, chính sách đang được áp dụng tại các khu thương mại tự do thành công trên thế giới, để có thể vận dụng phù hợp với điều kiện của thành phố Hải Phòng”. Do đó, thành lập và phát triển KKT ven biển phía Nam bao gồm mô hình khu thương mại tự do là bước cụ thể hóa các nhiệm vụ trong Nghị quyết 30, Nghị quyết 45 đặt ra đối với Hải Phòng. Thành lập KKT ven biển phía Nam là không gian phù hợp, khả thi để vận dụng các cơ chế, chính sách đang được áp dụng tại các khu thương mại tự do thành công trên thế giới tại Hải Phòng.
Bên cạnh đó, việc phát triển KKT ven biển phía Nam hoàn toàn phù hợp với quy hoạch Vùng đồng bằng sông Hồng thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 368/QĐ-TTg và nằm trong danh mục dự kiến các dự án quan trọng của vùng được ưu tiên đầu tư. Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1516/QĐTTg xác định rõ khâu đột phá về phát triển cảng biển và dịch vụ logistics là “thành lập KKT ven biển phía Nam Hải Phòng, trong đó nghiên cứu khu thương mại tự do với những cơ chế, chính sách đột phá, nổi trội đang được áp dụng tại các khu thương mại tự do thành công trên thế giới”. Về phương án phát triển khu vực có vai trò động lực, Quy hoạch xác định: “Tập trung nguồn lực phát triển các vùng có vai trò động lực. Hình thành không gian động lực dịch vụ, logistics mới tại khu vực Nam Đồ Sơn có hạ tầng đồng bộ gắn với sự hình thành của KKT ven biển”.
Yêu cầu cấp thiết để đón bắt cơ hội kịp thời
Được định hướng rõ ràng, có cơ sở pháp lý chắc chắn, thành phố sẵn tâm thế chuẩn bị từ sớm và kỹ lưỡng nhất. Việc nghiên cứu, xây dựng Đề án thành lập KKT ven biển phía Nam được Ban Thường vụ Thành ủy xác định là một nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách. Tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 15, đồng chí Lê Tiến Châu, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh: Trong nhiều năm qua, động lực tăng trưởng chính của thành phố là KKT Đình Vũ - Cát Hải, nhưng hiện nay tỷ lệ lấp đầy gần 80%. Do đó, ngay tại thời điểm này, nhiệm vụ rất cấp thiết và cần thiết là phải khai thông động lực tăng trưởng mới, bảo đảm cho tương lai phát triển của thành phố trong 10, 15, 20 năm tới. Với tinh thần quyết liệt, nỗ lực cao nhất, tăng tốc, thành phố gấp rút hoàn thành Đề án thành lập KKT ven biển phía Nam trình Trung ương xem xét, phê duyệt trong năm 2024.
Trưởng Ban Quản lý Khu Kinh tế thành phố Hải Phòng Lê Trung Kiên phân tích thêm: 3 năm nay, thành phố chưa có thêm khu công nghiệp mới hình thành. Hiện, Khu công nghiệp Tiên Thanh còn chậm triển khai do vướng mắc về giải phóng mặt bằng; Khu công nghiệp và khu phi thuế quan Xuân Cầu mới được khởi công xây dựng. Trong khi do vị trí gần biển, KKT Đình Vũ - Cát Hải chưa phù hợp để thu hút các dự án đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp chip, bán dẫn, điện tử. Việc sớm xây dựng KKT ven biển phía Nam là rất cần thiết để “chạy đua” đón “làn sóng” đầu tư của các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước đang hướng về Hải Phòng. Bên cạnh đó, từ thành công của KKT Đình VũCát Hải, cũng đặt ra không ít yêu cầu, đòi hỏi mới trước những thách thức trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng, thích ứng thời đại cách mạng công nghiệp 4.0. KKT Đình Vũ - Cát Hải phát triển trên cơ sở mô hình KKT thế hệ 1.0, khi nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng dựa vào nguồn tài nguyên và vốn nên các dự án đầu tư chú trọng thâm dụng vốn, tài nguyên và lực lượng lao động. Để tập trung thu hút các dự án công nghiệp công nghệ cao, tiên tiến, phát triển bền vững đòi hỏi mô hình KKT thế hệ mới (3.0) cùng với những chính sách mở cửa cao nhất. Ngay tại châu Á, các quốc gia lân cận cũng đang triển khai mạnh mô hình KKT 3.0. Do đó, phát triển KKT mới tại Hải Phòng không chỉ là đòi hỏi cấp thiết từ thực tiễn của riêng thành phố mà còn để góp phần duy trì và phát huy lợi thế cạnh tranh quốc gia. Bởi, cách Hải Phòng chỉ khoảng 300 km, khu cảng thương mại tự do Hải Nam (Trung Quốc) đang được hình thành, với quy mô lớn nhất thế giới.
Với vị trí chiến lược, cửa ngõ ra biển của miền Bắc, Hải Phòng nằm trong vùng động lực tăng trưởng phía Bắc (Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh), thuộc hành lang kinh tế Côn Minh (Trung Quốc) - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; hành lang kinh tế Nam Ninh (Trung Quốc) - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; hành lang kinh tế ven biển (Quảng Ninh - Hải Phòng - Thái Bình - Nam Định - Ninh Bình), giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Xây dựng KKT ven biển phía Nam không chỉ riêng cho Hải Phòng mà còn tạo sự liên kết phát triển vùng, tăng năng lực cạnh tranh quốc gia, tận dụng tối đa lợi thế vị trí chiến lược và hạ tầng giao thông kết nối vùng đang dần hoàn thiện, nhất là tuyến đường cao tốc ven biển.
Phát triển KKT ven biển phía Nam là một trong những giải pháp chủ yếu giúp Hải Phòng thực hiện thành công các định hướng, nhiệm vụ theo Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị, hoàn thành mục tiêu trở thành thành phố công nghiệp phát triển hiện đại, thông minh, bền vững tầm cỡ khu vực Đông Nam Á, là trung tâm dịch vụ logistics quốc tế hiện đại bằng cả đường biển, đường hàng không, đường bộ cao tốc, đường sắt tốc độ cao.
Kỳ cuối: Lợi thế so sánh vượt trội, động lực phát triển to lớn
BÀI: MINH HIỆP
