Xây dựng nguồn thu nội địa bền vững

Hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách nội địa là tiền đề quan trọng để thành phố đầu tư thực hiện hạ tầng. Trong ảnh: Thi công cầu Lại Xuân (huyện Thủy Nguyên). Ảnh: TRUNG KIÊN

Tăng tốc, về đích vượt dự toán

 Năm 2023, ngành Thuế thành phố hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thu ngân sách, xếp thứ 2/18 địa phương có điều tiết về ngân sách Trung ương. Để đạt được kết quả thu ngân sách nội địa này là sự chỉ đạo quyết liệt của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và nỗ lực của cán bộ, công chức ngành Thuế thành phố. Minh chứng, với nhiều tác động khó khăn, lũy kế 9 tháng đầu năm, ngành Thuế thành phố thực hiện thu nộp vào ngân sách Nhà nước 21.813 tỷ đồng, mới đạt 51,3% dự toán HĐND thành phố, bằng 81,6% so cùng kỳ. Kết quả thu 9 tháng đạt rất thấp, dự báo khó có khả năng hoàn thành dự toán năm 2023. Tuy nhiên, quý 4 có kết quả thu đạt kỷ lục từ trước đến nay là 21.653 tỷ đồng, bằng 211,4% so với cùng kỳ. Chỉ riêng số thu trong tháng 12 đạt 12.297 tỷ đồng, vượt 966 tỷ đồng so với số ước. Từ đó, năm 2023, ngành Thuế thu 43.466 tỷ đồng, đạt 138,7% dự toán Trung ương giao; 102,3% dự toán HĐND thành phố giao. Tổng thu trừ tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đạt 26.883 tỷ đồng, bằng 110,2% dự toán Trung ương giao, 98,5% dự toán HĐND giao, bằng 100,6% so với thực hiện năm 2022, vượt 2.494 tỷ đồng so với dự toán Trung ương giao.

Một số chỉ tiêu hoàn thành vượt với tỷ lệ rất cao so với dự toán HĐND thành phố giao, như khu vực ngoài quốc doanh; thuế sử dụng đất phi nông nghiệp; thu tiền sử dụng đất; thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, tiền sử dụng khu vực biển... Bên cạnh đó, các quận, huyện đều hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách, bảo đảm cân đối chi thường xuyên. Nhiều địa phương đạt tỷ lệ vượt thu cao như các huyện Cát Hải, Kiến Thụy, An Dương, các quận Ngô Quyền, Dương Kinh... Theo Cục trưởng Cục Thuế thành phố Hà Văn Trường, kết quả thu ngân sách đạt được từ nhiều giải pháp đồng bộ. Ngành Thuế luôn chủ động xây dựng kế hoạch thu ngân sách cho từng tháng, từng quý với nỗ lực, trách nhiệm cao nhất của mỗi cán bộ, công chức. Toàn ngành thuế tập trung tuyên truyền chính sách thuế mới dưới nhiều hình thức đa dạng; đẩy nhanh tiến độ, chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra, chống thất thu; kiểm soát chặt chẽ việc hoàn thuế giá trị gia tăng, tăng cường thu hồi nợ đọng. Đồng thời, Cục Thuế thành phố chú trọng cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, người nộp thuế trong việc chấp hành, thụ hưởng các chính sách hỗ trợ thuế, ổn định phát triển sản xuất kinh doanh.

Xây dựng kế hoạch thu sát thực tế

Năm 2024, HĐND thành phố giao dự toán thu ngân sách nội địa 45.000 tỷ đồng. Mục tiêu phấn đấu cao hơn, trong khi năm 2024 còn nhiều tác động khó khăn. Bên cạnh đó, cơ cấu nguồn thu ngân sách còn nhiều bất cập, nhất là nguồn thu từ tiền sử dụng đất vẫn chiếm tỷ trọng khá cao trong tổng thu. Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Hoàng Long cho biết, nguồn đầu tư công từ ngân sách thành phố đang phụ thuộc nhiều vào nguồn thu tiền sử dụng đất và tăng theo thời gian. Cụ thể, năm 2022, nguồn thu tiền sử dụng đất chiếm tỷ lệ 55% tổng nguồn đầu tư công ngân sách thành phố; năm 2023 chiếm tỷ lệ 62%; theo kế hoạch năm 2024 dự kiến khoảng 75%. Trong khi đó, việc thực hiện kế hoạch thu tiền sử dụng đất phụ thuộc rất lớn vào công tác đấu giá, đấu thầu quyền sử dụng đất, thị trường bất động sản và về lâu dài, quỹ đất sẽ ngày càng hạn chế.

Một khó khăn nữa là trên toàn địa bàn thành phố có khoảng 23 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 98%, nhưng hiện chỉ có 9 doanh nghiệp nộp thuế ở mức trên 500 tỷ đồng/năm. Thành phố không có doanh nghiệp nào nộp thuế đạt 1.000 tỷ đồng/năm. Trong cơ cấu thu nội địa của thành phố năm 2023, thu từ khu vực doanh nghiệp chiếm 37%, thu từ các khoản về nhà, đất chiếm gần 39%, khoảng 24% đến từ các nguồn thu khác. Như vậy, thu từ khu vực doanh nghiệp chưa chiếm tỷ trọng lớn, chưa phải là nguồn thu chủ đạo trong tổng thu ngân sách nội địa của thành phố. Đây là một thách thức lớn trong việc tạo nguồn thu bền vững, cơ sở quan trọng để thay đổi cơ cấu nguồn đầu tư công ngân sách thành phố, giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn thu tiền sử dụng đất và tăng dần nguồn thu từ các sắc thuế.

Vì vậy, tại hội nghị triển khai nhiệm vụ của ngành Thuế năm 2024, Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân đề nghị toàn ngành tập trung, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ ngay từ ngày đầu, tháng đầu của năm, chủ động hơn trong xây dựng kế hoạch thu sát thực tế; tiếp tục tập trung thanh tra, kiểm tra chống thất thu thuế, quản lý nợ đọng thuế; chống gian lận hóa đơn điện tử, tăng cường quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể, trong lĩnh vực đất đai, tài nguyên khoáng sản, kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh vận tải... bảo đảm tăng thu các sắc thuế. Về lâu dài, thành phố tiếp tục tăng cường kỷ cương thu chi ngân sách, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp phát triển, từ đó tạo lập và khai thác nguồn thu bền vững.