Xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại các xã thí điểm: Tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ

Xã Thụy Hương (huyện Kiến Thụy) đang gấp rút triển khai một số hạng mục đường giao thông nông thôn mới kiểu mẫu.

Một số địa phương tiến độ thi công chậm

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệpPhát triển nông thôn, hiện nay, các xã thí điểm xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu đang khẩn trương, gấp rút thi công các hạng mục công trình nông thôn mới kiểu mẫu. Các công trình đang được triển khai chủ yếu là đường giao thông nông thôn, còn công trình bãi rác tập trung ở các xã chưa được thi công. Đi đầu trong việc hoàn thành nhiều công trình giao thông NTM kiểu mẫu là xã Gia Minh (huyện Thủy Nguyên) với 17 công trình hoàn thành, khối lượng thi công các công trình trên toàn xã đạt 86%. Các xã: Thụy Hương (Kiến Thụy), Tân Dân (An Lão) có 8 công trình hoàn thành, khối lượng thi công các công trình còn lại đạt 83%...

Qua khảo sát của Văn phòng điều phối nông thôn mới, hiện các xã có khối lượng thi công các công trình đạt 60%. Để tạo điều kiện cho các công trình thi công thuận lợi, các xã tập trung cao công tác giải phòng mặt bằng. Cụ thể, đến giữa tháng 8-2021, các cơ quan chức năng phê duyệt phương án hỗ trợ vật kiến trúc cho 3245/3325 hộ, đạt 98%, chi trả tiền hỗ trợ cho 2641/3325 hộ, đạt 79%.

Tuy nhiên, bên cạnh các xã đang khẩn trương đẩy nhanh tiến độ thi công, một số xã hiện có tiến độ thi công khá chậm. Cụ thể, trong số các xã thí điểm xây dựng NTM kiểu mẫu, hiện xã Gia Đức (huyện Thủy Nguyên) đang có tiến độ thi công chậm nhất. Đến thời điểm đầu tháng 8-2021, xã mới thi công 10/24 công trình, khối lượng thi công trung bình đạt 20%. Nguyên nhân chủ yếu khiến các công trình trên chậm tiến độ là do chưa giải phóng được mặt bằng. Theo tổng hợp của Văn phòng Điều phối NTM Hải Phòng, trên địa bàn xã Gia Đức có 947 hộ hiến đất để làm đường với tổng diện tích hơn 58 nghìn m2 đất (trong đó, đất công do UBND xã quản lý 29.834m2, đất ở 21.390m2, đất nông nghiệp 7.020 m2); 713 hộ có tài sản, vật kiến trúc trên đất. Các cơ quan chức năng của huyện Thủy Nguyên đã kiểm kê, lập phương án bồi thường, hỗ trợ cho 713/713 hộ dân. Kết quả chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ có 350/713 hộ dân nhận tiền. Hiện trên địa bàn xã có 363 hộ dân đã được phê duyệt phương án nhận tiền hỗ trợ vật kiến trúc nhưng chưa đồng ý bàn giao mặt bằng.

Qua khảo sát thực tế tại các địa phương đang triển khai thí điểm xây dựng NTM kiểu mẫu, vướng mắc lớn nhất ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng các hạng mục công trình là ở khâu giải phóng mặt bằng, có một số hộ dân chưa nhận tiền hỗ trợ di dời vật kiến trúc vì cho rằng việc áp giá hỗ trợ của thành phố quá thấp. Một số hộ dân hiến đất nhưng không thường xuyên cư trú ở địa phương nên việc gặp gỡ, trao đổi giữa lãnh đạo địa phương và người hiến đất về phương án hỗ trợ di dời vật kiến trúc chưa thực hiện được. Một số hộ dân có diện tích đất hiến lớn, khiến diện tích đất còn lại không đủ để cho gia đình sinh hoạt, cần được tái định cư trên địa bàn nhưng các cơ quan chức năng chưa tính toán được cơ chế, chính sách phù hợp đối với các trường hợp này.

Trong hai năm 2020-2021, thành phố đầu tư xây dựng NTM kiểu mẫu tại 8 xã thí điểm với 263 công trình. Trong năm 2021, các huyện tiếp tục rà soát, đề xuất danh mục công trình đầu tư tại 14 xã, đang chờ thành phố phê duyệt quyết định đầu tư trong thời gian tới.

Tập trung cao giải phóng mặt bằng

Trước những khó khăn ảnh hưởng tiến độ xây dựng NTM kiểu mẫu tại các xã thí điểm, Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn tổ chức đoàn kiểm tra làm việc với các xã xây dựng NTM kiểu mẫu. Đoàn kiểm tra nắm bắt những khó khăn, vướng mắc của cơ sở để phối hợp các sở, ngành chức năng xem xét, giải quyết. Bên cạnh đó, Sở cũng đề nghị các địa phương thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động để sớm giải phóng xong mặt bằng, tạo điều kiện để các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công; đồng thời yêu cầu các đơn vị thi công tập trung nhân lực, máy móc thiết bị để thi công các công trình, bảo đảm tiến độ, chất lượng, kỹ thuật, mỹ thuật các công trình. Sở đề nghị các ngành chức năng liên quan phối hợp để sớm giải quyết một số vướng mắc tại các huyện trong việc thi công đường điện chiếu sáng và thực hiện tái định cư cho một số hộ dân….

Thời điểm này, các xã xây dựng NTM kiểu mẫu đều xác định rõ việc quan trọng nhất là vận động, thuyết phục người dân để giải phóng xong mặt bằng. Công tác tuyên truyền, vận động được thực hiện bằng nhiều biện pháp và có sự phối hợp giữa các đoàn thể địa phương. Tại xã Tân Dân (huyện An Lão), Chủ tịch UBND xã Tân Dân Phạm Minh Tiến cho biết, xã giao nhiệm vụ cho Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, Đài truyền thanh xã chịu trách nhiệm thông tin, tuyên truyền đến cán bộ hội viên, người dân về nội dung, tiến trình xây dựng NTM kiểu mẫu. Hình thức tuyên truyền được lựa chọn đa dạng, phong phú như: tuyên truyền trên đài phát thanh, lồng ghép tại các hội nghị, tuyên truyền trực quan… Từ đầu năm đến nay, cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc xã và các đoàn thể tổ chức 45 hội nghị quyên truyền, 20 cuộc vận động trực tiếp tại hộ dân để vận động hiến đất, giải phóng mặt bằng.

Cùng với công tác vận động, tuyên truyền, các địa phương còn thực hiện tốt việc giám sát, đôn đốc các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công, kịp thời nhắc nhở một số trường hợp thi công chưa bảo đảm chất lượng, kỹ thuật công trình. Cụ thể, ở xã Tân Liên (huyện Vĩnh Bảo), Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã thành lập Ban giám sát đầu tư cộng đồng gồm 9 thành viên. Các thành viên thường xuyên lắng nghe, và phản ánh kiến nghị của người dân về việc các nhà thầu thi công các công trình liên thôn hoặc đường trục xã chưa bảo đảm chất lượng, kỹ thuật theo quy định để chính quyền địa phương có ý kiến với chủ đầu tư công trình nhằm chấn chỉnh kịp thời…Tại 8 thôn trên địa bàn xã còn thành lập 8 Ban giám sát cộng đồng với 66 thành viên để giám sát các công trình đường giao thông thôn xóm…/.