Xây dựng, sửa chữa nhà trong khu dân cư: Tuân thủ quy định, tránh phát sinh mâu thuẫn

Khi tiến hành xây dựng, chủ nhà hoặc chủ thầu phải có trách nhiệm bảo đảm cho việc xây dựng không xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu tài sản liền kề.

Không đồng thuận

Cuối năm 2019, đầu năm 2020, anh Trần Huy Hoàng, trú tại phường Trần Nguyên Hãn (quận Lê Chân) xây dựng công trình, làm ảnh hưởng đến nhà ở liền kề của gia đình bà Nguyễn Thị Vượng, ở nhà số 3/31 Đặng Kim Nở, phường Cát Dài (quận Lê Chân). Sau nhiều lần đề nghị, nhưng anh Hoàng không bồi thường, nên bà Vượng gửi đơn đến chính quyền địa phương và Báo Hải Phòng kiến nghị về việc này. Báo Hải Phòng tìm hiểu, làm việc với các bên liên quan để phản ánh cụ thể, trong đó nêu rõ trách nhiệm của anh Hoàng đối với nhà ở của bà Vượng bị ảnh hưởng trong quá trình anh Hoàng xây dựng. Giải quyết vụ việc, UBND phường Cát Dài tổ chức cuộc họp hòa giải thành, gia đình anh Hoàng bồi thường 20 triệu đồng để gia đình bà Vượng sửa chữa nhà bị ảnh hưởng.

Cũng trong tháng 8- 2021, Báo Hải Phòng nhận được đơn của vợ chồng bà Nguyễn Thị Ngọc Phượng và ông Vũ Lộc Thành, trú tại số 16/25A phố Đà Nẵng, phường Máy Tơ (quận Ngô Quyền) kiến nghị về việc hộ ông Liêm ở liền kề khi xây sửa nhà, lắp đường ống thoát nước mưa sang mái nhà ông bà. Tìm hiểu thực tế, phóng viên thấy phần ống thoát nước mưa đường kính khoảng 10 cm của nhà ông Liêm đi qua phần giáp mái nhà bà Phượng và xả nước xuống phần giáp ranh tường hai nhà. Về việc này, Chủ tịch UBND phường Máy Tơ Phạm Ngọc Hiếu cho biết: “Sau khi nhận được đơn của gia đình bà Phượng, ngày 14-8, UBND phường cử tổ công tác kiểm tra cho thấy có sự việc trên, nên yêu cầu gia đình ông Liêm tháo dỡ phần ống nước”. Đến nay, sự việc giải quyết xong.

Hài hòa lợi ích đôi bên

Kỹ sư Đoàn Minh Hiếu, Công ty cổ phần thiết kế EVO (quận Hồng Bàng) cho biết: Việc xây dựng các công trình trong khu dân cư sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến công trình liền kề, lân cận, nếu không được các bên có liên quan giải quyết triệt để từ đầu, dễ phát sinh mâu thuẫn. Luật Xây dựng quy định cấm xây dựng công trình không tuân theo quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng. Cụ thể, các gia đình trong quá trình xây dựng không được phép mở cửa đi, cửa sổ, cửa thông gió nếu tường nhà xây sát với ranh giới lô đất hoặc ranh giới nền nhà thuộc quyền sử dụng của người khác. Chỉ được phép mở cửa đi, cửa sổ, lỗ thông hơi nếu tường xây cách ranh giới lô đất, ranh giới nền nhà bên cạnh từ 2 m trở lên. Đối với trường hợp làm cửa sổ hướng sang nhà hàng xóm, cần có phương án bố trí hợp lý, tránh gây bất tiện trong sinh hoạt về sau này của hai gia đình. Hơn hết, mỗi việc làm của các gia đình cần quan tâm tới việc giữ gìn tình cảm hàng xóm, láng giềng, tránh gây bức xúc, mâu thuẫn không đáng có.

Theo luật sư Trần Văn Tám, Văn phòng luật sư VIP, Thông tư số 15/2016/TTBXD của Bộ Xây dựng quy định công trình xây dựng có công trình liền kề phải có bản cam kết của chủ đầu tư bảo đảm an toàn cho các công trình liền kề, lân cận. Đây là một trong những thủ tục bắt buộc trong gói hồ sơ đề nghị cấp phép xây dựng đối với tất cả các loại nhà ở riêng lẻ. Điều 605 Bộ luật Dân sự 2015 quy định, chủ sở hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lý, sử dụng nhà cửa, công trình xây dựng khác phải bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác đó gây thiệt hại cho người khác. Khi người thi công có lỗi trong việc để nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại thì phải liên đới bồi thường. Do vậy, chủ công trình trước khi thi công nên thiết lập bằng văn bản ghi nhận hiện trạng các công trình liền kề, cần thiết thông qua Thừa phát lại để lập vi bằng, làm cơ sở pháp lý giải quyết tranh chấp từ việc xây dựng, hạn chế bất lợi đối với bản thân.

Từ thực tế giải quyết các sự việc tương tự trong đời sống, để bảo đảm an toàn trong các công trình thi công nhà liền kề, ông Vũ Trọng Tuấn, Chủ tịch UBND phường Cát Dài khuyến cáo: Trong trường hợp hộ liền kề xây dựng, sửa chữa, mở cửa sổ, trổ ống thoát nước mưa … hai bên cần hài hòa lợi ích dựa trên quy định pháp luật. Chính quyền địa phương và cơ quan chức năng cần kiểm tra, yêu cầu chủ công trình thực hiện theo quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng, nếu không chấp hành, cho dừng thi công để bảo đảm quyền lợi và trách nhiệm của các bên. Trong trường hợp hai bên không thỏa thuận được với nhau và phát sinh mâu thuẫn, chính quyền địa phương cần kịp thời hòa giải để tránh kiện tụng kéo dài, gây mất trật tự trị an địa bàn, cơ sở. Công trình xây dựng thuộc cơ quan nhà nước nào cấp giấy phép, thì cơ quan đó có trách nhiệm quản lý và xử lý những vi phạm phát sinh. Do vậy, khi phát hiện vi phạm, người dân sớm trình báo đến chính quyền địa phương để giải quyết theo quy định. Nếu giữa các bên có liên quan không thống nhất được, chính quyền địa phương chuyển đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo quy định./.