Mục tiêu rõ ràng, tiêu chí cụ thể
Đội văn nghệ liên tổ dân phố văn hóa phường Hạ Lý (quận Hồng Bàng) biểu diễn tại Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở địa phương
Trưởng thôn, Trưởng làng văn hóa Vĩnh Khê, xã An Đồng (huyện An Dương) Nguyễn Văn Lượng cho biết, Vĩnh Khê là một trong những thôn có dân số đông nhất trong các thôn, TDP trên địa bàn thành phố hiện nay với 1.178 hộ, hơn 4.130 nhân khẩu. Mặc dù chỉ có 5 cán bộ thôn đảm nhiệm 7 chức danh, nhưng tình hình phát triển kinh tế-xã hội, giữ vững an ninh-chính trị của thôn luôn được chính quyền địa phương đánh giá cao. Kết quả này có được là nhờ tâm huyết và sự đoàn kết của tập thể cán bộ, nhân dân trong thôn. Làng văn hóa Vĩnh Khê vốn có truyền thống lâu đời, tuy nhiên, đây là địa bàn ven đô, dân số cơ học tăng nhanh nên công tác quản lý an ninh-chính trị địa phương có thời điểm khá phức tạp. Khi nhận trách nhiệm do nhân dân bầu, ông Lượng và các cán bộ thôn quyết tâm thực hiện xây dựng khối đại đoàn kết trong nhân dân với 5 mục tiêu: ổn định an ninhtrật tự; tự giúp nhau làm giàu; phát triển phong trào văn hóa- văn nghệ; giữ gìn, phát huy nếp sống mới văn minh, lịch sự và chăm lo khuyến học, khuyến tài.
Để thực hiện các mục tiêu này, tập thể cán bộ thôn, làng văn hóa Vĩnh Khê rà soát lại hương ước làng văn hóa, lựa chọn những tiêu chí thiết thực, bổ sung những tiêu chí có nội dung phù hợp với tình hình mới để triển khai ký cam kết thực hiện trong nhân dân. Thôn Vĩnh Khê chia làm 5 xóm, bầu trưởng xóm, phó xóm để dễ quản lý. Trong đó, các trưởng, phó xóm có trách nhiệm năm bắt tình hình cư trú của nhân dân, nhất là các hộ thuê trọ phải xuất trình được giấy tạm trú mới được ở trọ trên địa bàn và ghi tên vào sổ xác nhận. Trong các cuộc họp dân, thôn công khai bình xét hộ nghèo, trên cơ sở đó vận động các tổ chức, cá nhân, hộ dân khá giả phụ trách giúp đỡ các hộ khó khăn vươn lên. So với các địa phương khác, Vĩnh Khê có di tích lịch sử, văn hóa đình Vĩnh Khê nổi tiếng gắn với Lễ hội vật đình Vĩnh Khê-được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia năm 2017, thôn hình thành 2 đội văn nghệ-đội tế để biểu diễn trong lễ hội và tham gia giao lưu với các đội văn nghệ ở các địa phương khác trong và ngoài thành phố. Lãnh đạo thôn cũng vận động các hộ dân thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, nên ở thôn không có tình trạng cỗ bàn linh đình…
Các thôn, TDP khác trên địa bàn thành phố cũng tích cực xây dựng nếp sống văn hóa. Tiêu biểu như thôn, làng văn hóa thôn Cựu Điện, xã Nhân Hòa và TDP 1-5, thị trấn Vĩnh Bảo (huyện Vĩnh Bảo); thôn Đồng Giá, xã Thiên Hương (huyện Thủy Nguyên); thôn Liễn Luận, xã An Thắng (huyện An Lão); liên TDP Hải Thành (quận Dương Kinh); TDP Trung Nghĩa, phường Hợp Đức (quận Đồ Sơn)…
Hỗ trợ địa phương triển khai, trang thiết bị phục vụ
Phó giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao Trần Thị Hoàng Mai cho biết, Hải Phòng là một trong những địa phương đi đầu trong cả nước về phong trào xây dựng làng, TDP văn hóa. Từ năm 2000, thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương, Ban Chỉ đạo phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" các cấp nhanh chóng được thành lập, kiện toàn; 100% số thôn, TDP trên địa bàn thành phố đăng ký xây dựng thôn, TDP văn hóa; hiện 78% số thôn, TDP đạt danh hiệu này.
Mặc dù đạt kết quả tích cực, song thực tế triển khai phong trào xây dựng thôn, TDP văn hóa trên địa bàn thành phố còn một số khó khăn, hạn chế. Cụ thể, nhiều thôn, TDP chưa xác định rõ tiêu chí cụ thể, nội dung rõ ràng, nên phong trào chưa thu hút được đông đảo nhân dân tham gia, hiệu quả chưa cao. Theo Trưởng Phòng Nếp sống-Gia đình (Sở Văn hóa-Thể thao) Đoàn Văn Chương, sở dĩ có hạn chế trên vì nhận thức của một bộ phận cấp ủy Đảng, chính quyền cơ sở, cán bộ, nhân dân của thôn, TDP về phong trào xây dựng thôn, TDP văn hóa chưa đầy đủ, sau nhiều năm phát động phong trào nhưng chưa tổ chức sơ, tổng kết rút kinh nghiệm, chưa biết cách phát huy bài học kinh nghiệm, cách làm như thôn Vĩnh Khê để nhân rộng. Cơ chế, chính sách đầu tư, phát triển, xây dựng các thiết chế văn hóa ở cơ sở còn hạn hẹp, chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước…
Phát huy kết quả đạt được cũng như khắc phục những hạn chế của phong trào xây dựng thôn, TDP văn hóa, theo lãnh đạo Sở Văn hóa-Thể thao, trong 5 năm tới, thành phố đặt mục tiêu có hơn 80% số thôn, TDP đạt danh hiệu thôn, TDP văn hóa, trong đó có 30% số thôn, TDP tiêu biểu có cơ sở hạ tầng kinh tế, văn hóa-xã hội phát triển; 80% các xã, phường, thị trấn thực hiện nghiêm túc xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội…Để đạt mục tiêu này, với vai trò là đơn vị Thường trực Ban Chỉ đạo phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" thành phố, Sở Văn hóa-Thể thao sẽ tiếp tục hướng dẫn các địa phương các phương thức triển khai xây dựng thôn, TDP văn hóa. Trong đó, xác định rõ mục tiêu, nội dung thực hiện rõ ràng, phù hợp tình hình thực tế ở địa phương, không chung chung, dàn trải. Đồng thời, tuyên truyền về cách làm tốt, kinh nghiệm hay của các mô hình tiêu biểu để nhân rộng; phát huy mọi nguồn lực để hỗ trợ trang thiết bị trong các nhà văn hóa thôn, TDP, phục vụ sinh hoạt cộng đồng của người dân.
