Người dân xã Kỳ Sơn (huyện Thủy Nguyên) thu hoạch mít.
(HPĐT)- Phát huy lợi thế đất vườn đồi, những năm gần đây, nhiều hộ dân ở xã Kỳ Sơn (huyện Thủy Nguyên) chuyển sang trồng các loại cây ăn quả, trong đó có mít dai. Nhờ loại cây trồng này, không ít hộ dân thoát nghèo, có “của ăn của để”. Năm nay, mít tiếp tục được giá, người dân phấn khởi và mong về một tương lai khi mít dai Kỳ Sơn có thương hiệu.
Mùa quả ngọt
Về Kỳ Sơn mùa này, nhà nào cũng rộn ràng vì đang vào thu hoạch mít. Nhà ít 1- 2 cây, nhà nhiều tới hàng trăm cây. Theo phản ánh của người dân địa phương, những năm gần đây, mít Kỳ Sơn ngày càng nổi tiếng vì độ thơm, ngon riêng có, được thị trường ngày càng ưa chuộng. Có nhiều thời điểm, mít ta Kỳ Sơn khan hàng, các chủ vườn mít hễ hái được trái nào là thương lái tranh nhau khuân đi hết. Hiện nay, với giá bán tại vườn 15- 20 nghìn đồng/kg, trung bình mỗi cây mít cho thu 800 nghìn - 1 triệu đồng, góp phần cải thiện đáng kể thu nhập của người dân địa phương.
Hơn 10 năm nay, thu nhập chính của gia đình bà Nguyễn Thị Vót ở thôn 8 nhờ vào cây mít. Với hơn 100 cây mít các loại, trong đó chủ yếu là mít dai, trung bình mỗi vụ mít, gia đình bà Vót thu được gần 100 triệu đồng, chi phí đầu vào không đáng kể. Bà Vót cho biết, so với các loại cây ăn quả khác, nhất là na, cây mít cho thu nhập không cao bằng nhưng dễ trồng, dễ chăm sóc và chi phí đầu tư thấp hơn. Đặc biệt, so với những loại mít khác trên thị trường, mít Kỳ Sơn có múi dày, giòn, hạt nhỏ, ít xơ và vị ngọt đậm. Sở dĩ mít Kỳ Sơn được đánh giá cao hơn so với các loại mít khác một phần do chất đất, phần khác do cách trồng và chăm sóc. Mít Kỳ Sơn là giống mít ta được trồng từ hạt. Để bảo đảm chất lượng, người trồng chú ý khâu chọn hạt giống. Hạt mít giống phải là hạt dẹt, chọn từ phần cuống của quả mít. Khi lấy hạt trồng cần để cả múi mít. Mít trồng khoảng 3-4 năm là được thu hoạch. Từ năm thứ 4, cây mít dai gieo bằng hạt bắt đầu cho thu hoạch quả. Những quả mít già được người dân hái xuống trước, sau đó đóng cọc tre hoặc xát muối hột vào cuống, khoảng vài ngày là mít chín.Mỗi năm chỉ cần bón phân 2 lần, vào cuối vụ thu hoạch rộ và đầu vụ mùa. Trong vườn, bà Vót chủ yếu bón vôi và phân hữu cơ. Ngoài ra, sau khi thu hoạch, khoảng tháng 11, khi bắt đầu vào vụ mới, tẩy mày, đẽo các mấu để phun thuốc bảo vệ thực vật trừ các loại sâu bệnh, nhất là sâu đục thân, đục cành…
Trăn trở phát triển thương hiệu
Diện tích trồng khá lớn, được nhiều người biết đến nhưng hiện nay việc phát triển cây mít thế nào… là vấn đề lớn đối với người dân xã Kỳ Sơn. Việc phát triển quy mô trồng, kỹ thuật chăm sóc vẫn phân tán nhỏ lẻ và theo hình thức “tự sản, tự tiêu”. Vì thế, khó nói về hướng phát triển của loại cây này.
Được biết, thời gian trước, do không có thị trường tiêu thụ, giá trị kinh tế không cao nên các hộ dân không chú trọng phát triển mà trồng các loại cây ăn quả khác. Khoảng mấy năm trở lại đây, nhu cầu tiêu thụ mít ta trên thị trường tăng cao nên nhiều hộ dân quan tâm, chăm sóc và mở rộng diện tích trồng. Ông Bùi Văn Các ở thôn 8 cho biết, trước khi trồng mít, ông cũng thử trồng các loại cây khác. Nhưng sau một thời gian trồng hiệu quả thấp nên ông phá bỏ chuyển sang trồng mít. Việc trồng loại cây này hoàn toàn do gia đình tự tìm hiểu, đúc rút kinh nghiệm trồng rồi mở rộng diện tích. Việc tìm thị trường cũng thế. Bởi vậy, hiện nay, khó nói được hướng phát triển thế nào. Người dân luôn mong muốn mít Kỳ Sơn được nhiều người biết đến hết, mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần ngày càng nâng cao thu nhập cho người dân.
Ông Nguyễn Minh Quyết, Chủ tịch Hội Nông dân xã Kỳ Sơn cho biết, hiện nay ở Kỳ Sơn, hầu như nhà nào cũng trồng mít. Loại cây này được các hộ trồng xen canh với một số loại cây ăn quả khác. Qua rà soát sơ bộ, trên địa bàn xã có khoảng 39 ha trồng mít nhưng không tập trung. Từ hiệu quả kinh tế loại cây trồng này mang lại, Hội Nông dân xã cũng muốn huy động người dân tham gia xây dựng thương hiệu cho mít Kỳ Sơn. Tuy nhiên, hiện nay việc này rất khó khăn do tâm lý người dân ngại áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chủ yếu sản xuất theo kinh nghiệm. Khi có sản phẩm thu hoạch không cam kết giao 1 đơn vị tiêu thụ, mạnh ai người đó làm. Cùng với đó là thiếu vốn, thiếu người đứng ra dẫn dắt. Bởi vậy, để xây dựng thương hiệu mít Kỳ Sơn, bên cạnh tập trung vận động tuyên truyền người dân, Hội Nông dân xã mong nhận được sự hướng dẫn, hỗ trợ của huyện, các ngành chức năng thành phố.
Thực tế cho thấy, so với các địa phương khác trên địa bàn huyện Thủy Nguyên, Kỳ Sơn được thiên nhiên “ban tặng” chất đất phù hợp với trồng các loại cây ăn quả. Không chỉ mít, na Kỳ Sơn cũng nổi tiếng khắp trong và ngoài thành phố. Tuy nhiên, đến nay, thế mạnh này của địa phương vẫn chưa được phát huy. Nếu không sớm có định hướng chung, sẽ khó tránh khỏi tình trạng được giá, nông dân ồ ạt trồng, mất giá ồ ạt phá bỏ như một số loại cây trồng trước đây. Trong khi đó nhìn sang xã Liên Khê, tuy được mọi người biết đến sau na bở Kỳ Sơn nhưng hiện nay na Liên Khê có thương hiệu với các vùng trồng tập trung và được nhiều người biết đến. Qua đây cho thấy, việc phát huy được thế mạnh địa phương hay không một phần do quyết tâm chỉ đạo thực hiện của chính quyền địa phương cơ sở./.
Thùy Dương - Ảnh: Minh Tú
