Xây dựng, triển khai, áp dụng nội quy lao động tại doanh nghiệp: Bảo đảm đồng đều, thiết thực

Áp dụng, tuân thủ nội quy lao động giúp người lao động hạn chế, giảm thiểu nguy cơ bị tai nạn lao động.

Trong ảnh: Công nhân Công ty TNHH BH INC (quận Kiến An) trong giờ làm việc.

Chưa thành nền nếp

Trưởng Phòng Việc làmAn toàn lao động (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) Nguyễn Hữu Cường thông tin, sau gần 2 năm triển khai thực hiện Bộ luật Lao động 2019, trên địa bàn thành phố có gần 500 doanh nghiệp nộp hồ sơ đăng ký thực hiện nội quy lao động, số lượng doanh nghiệp tham gia có xu hướng tăng. Song, sau khi cơ quan chức năng tiếp nhận, thẩm định hồ sơ đăng ký cho thấy, nhiều đơn vị xây dựng nội quy lao động thiếu sót, chưa cập nhật một số quy định mới về thời gian nghỉ giải lao trong ca làm việc; số ca làm việc; số giờ làm thêm trong ngày, tuần, tháng, năm; biện pháp phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc, trình tự thủ tục xử lý hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc; các hành vi vi phạm kỷ luật lao động, hình thức kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất..., nên chưa ban hành thông báo thực hiện.

Tuy một số doanh nghiệp ban hành nội quy lao động, song hiệu quả thực hiện chưa cao do người lao động chưa quan tâm. Chị Phạm Thị Nguyệt, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH may Thiên Nam (quận Dương Kinh) cho biết: Doanh nghiệp có gần 500 lao động, trong đó lao động nữ chiếm 70%. Để bảo đảm môi trường lao động an toàn, hiệu quả, nội quy công ty quy định: Công nhân không được rời vị trí làm việc khi không có ý kiến cho phép của tổ trưởng; không được tự do đi lại trong xưởng khi không có phận sự; không gây mất trật tự, làm hư hại vật tư, tài sản của công ty hoặc không được đánh bạc, uống rượu bia… trong giờ làm việc. Tuy nhiên, còn không ít trường hợp vi phạm quy định giờ làm việc, kỷ luật lao động nên cán bộ công đoàn phải thường xuyên nhắc nhở, chấn chỉnh kịp thời.

“Với đặc thù làm việc theo ca, áp lực tiến độ…, nên người lao động chưa chú ý tìm hiểu nội quy lao động. Ban giám đốc có thể in nội quy lao động trên những tấm pano cỡ lớn đặt ở khu vực cửa ra, vào, nhà ăn hoặc dán những nội dung nhắc nhở trên các thiết bị máy để công nhân dễ nhìn, dễ thấy, thực hiện; thường xuyên thông báo cụ thể lỗi vi phạm trong các cuộc họp để người lao động nắm bắt, rút kinh nghiệm” - anh Nguyễn Văn Đạt, công nhân Công ty TNHH công nghệ vật liệu mới HMT (Khu công nghiệp An Dương) đề xuất.

Điều 118, Bộ luật Lao động 2019 quy định về nội dung, trình tự, thủ tục ban hành nội quy lao động; doanh nghiệp có từ 10 lao động trở lên bắt buộc phải có nội quy lao động bằng văn bản.

Chú trọng hướng dẫn, hỗ trợ đến xử phạt

Hiện, số lượng doanh nghiệp đăng ký nội quy lao động chưa tương xứng quy mô hơn 13 nghìn doanh nghiệp có từ 10 lao động trở lên trên địa bàn thành phố. Do đó, công tác đôn đốc, hướng dẫn, hỗ trợ cần được cơ quan chức năng tăng cường thực hiện.

Theo Phó chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH ChengV (Khu công nghiệp Đồ Sơn) Phạm Tiến Hòa, đơn vị hiện có gần 1 nghìn lao động. Với những doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, chủ doanh nghiệp không thông thạo tiếng Việt nên việc giải thích các quy định, điều luật gặp nhiều khó khăn. Do đó, công ty mong Sở Lao độngThương binh và Xã hội, chính quyền địa phương hỗ trợ cụ thể, hướng dẫn chi tiết, thống nhất các biểu mẫu đăng ký thực hiện nội quy lao động. Luật sư Phạm Thị Hằng, Văn phòng luật Hoa Phượng nêu: Nội quy lao động là văn bản có giá trị trong phạm vi doanh nghiệp, có tính ràng buộc với người lao động nên không dừng lại ở hướng dẫn hỗ trợ. Cùng với thực hiện Nghị định 145 của Chính phủ, các cơ quan quản lý nhà nước cần sớm tham mưu, đề xuất xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Bộ luật Lao động 2019, trong đó cụ thể, chi tiết quy định về xử phạt nghiêm đối với doanh nghiệp không tuân thủ việc xây dựng, thông báo nội quy lao động để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

Năm 2022, trên địa bàn thành phố xảy ra 13 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng làm 14 người thiệt mạng. Phần lớn vụ tai nạn lao động bắt nguồn từ việc công nhân, lao động vi phạm nội quy lao động như: không sử dụng bảo hộ lao động, vận hành thiết bị chưa đúng quy trình… Để triển khai, thực hiện nghiêm nội quy lao động nói riêng, pháp luật lao động tại doanh nghiệp nói chung ngày càng đi vào nền nếp, thực chất, Giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội thành phố Đỗ Văn Bình cho biết, thời gian tới, ngành Lao động- Thương binh và Xã hội tiếp tục phối hợp các sở, ngành liên quan, tăng cường phổ biến những điểm mới của Bộ luật Lao động 2019 (trong đó có nội dung nội quy lao động) tới người sử dụng lao động, chủ doanh nghiệp. Năm 2023, lực lượng Thanh tra ngành chú trọng xây dựng kế hoạch kiểm tra, đánh giá việc xây dựng, vận hành nội quy lao động tại các đơn vị đông công nhân, hỗ trợ tích cực doanh nghiệp cải thiện môi trường làm việc, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động./.