Ngông nghênh giữa đường phố
Giờ tan tầm chiều trên tuyến đường Nguyễn Văn Linh, chiếc xe tự chế khó xác định “niên đại” chở những tấm tôn dài quá khổ ngang nhiên chen lấn dòng người tham gia giao thông để tiến. Đường chật như nêm, tấm tôn liên tục chực va vào người, vào xe của người đi đường. “Tránh voi chẳng xấu mặt nào”, nhiều người đi xe máy hoảng hốt, vội vã dạt vào lề đường để tránh tai nạn.
 |
Nhiều người sử dụng xe tự chế chở hàng hóa, gây mất an toàn giao thông. Ảnh: Trung Kiên |
Hình ảnh xe tự chế, xe cải tạo chở hàng chạy ngông nghênh có thể thấy thường xuyên trên các tuyến phố, là nỗi ám ảnh của nhiều người điều khiển phương tiện lưu thông. Chị Vũ Thị Ngát (thôn Văn Cú, xã An Đồng, huyện An Dương) phàn nàn: “Đầu giờ sáng và tan tầm buổi chiều, tôi thường xuyên bắt gặp những chiếc xe tự chế chở đầy tôn, sắt cồng kềnh chen lấn các xe khác đi cùng chiều trên đường Nguyễn Văn Linh”. Tương tự, anh Vũ Văn Điều (phố Hoa Khê, phường Quán Trữ, quận Kiến An) cho biết: “Trên đường Trường Chinh, nhiều lái xe tự chế chạy rất ẩu, không để ý đến người khác. Nhiều hôm tôi chứng kiến những chiếc xe chở tôn, ống thép dài gần chục mét lấn làn đường hoặc thản nhiên đi ngược chiều, gây tâm lý lo lắng cho nhiều người tham gia giao thông”.
Hiện không khó để bắt gặp những chiếc xe không biển số, cũ nát, không rõ màu sơn, hãng xe. Những chiếc xe này là sự kết hợp giữa xe máy và xích lô, thường xuyên chở vật liệu xây dựng, hàng cồng kềnh lưu thông trên nhiều tuyến đường phố, nhất là quanh các khu chợ đầu mối, các điểm tập kết hàng hóa, các khu dân cư đông đúc. Xe tự chế lưu thông trên đường thực sự là mối nguy hiểm với người đi đường, bởi chủ các phương tiện này thường xuyên phóng nhanh, vượt đèn đỏ, chở hàng cồng kềnh, lấn đường, gây mất an toàn giao thông. Trong khi, chất lượng phương tiện không bảo đảm, các bộ phận xe hư hỏng nhiều. Nhiều vụ ùn tắc giao thông, tai nạn xảy ra do các xe tự chế phóng nhanh, vượt ẩu, lấn đường, chèn ép các phương tiện khác.
Mặc dù loại xe tự chế này không bảo đảm an toàn, nhưng nhờ giá rẻ, đa năng, nên vẫn được nhiều người dân chọn dùng. Chị Nguyễn Thị Hằng, chủ cửa hàng vật liệu xây dựng trên đường Nguyễn Văn Linh cho biết, cửa hàng nhà chị thường xuyên thuê xe tự chế để vận chuyển hàng cho khách mua lẻ trong khu vực nội thành. So với xe tải chuyên dụng, phí thuê xe tự chế rẻ hơn lại tiện vì vào được cả ngõ nhỏ”. Có “cầu” ắt có “cung”, đó cũng là một trong những nguyên nhân khiến việc xóa bỏ xe tự chế trở thành vấn đề nan giải.
Ông Nguyễn Văn Lợi, quê gốc ở Bắc Ninh (đăng ký tạm trú tại phường Dư Hàng Kênh, quận Lê Chân) chở thuê bằng xích lô gần 20 năm nhưng tuổi ngày một cao, nên ông “cải tiến” chiếc xích lô gắn vào đầu xe Honda cũ chở hàng thuê vừa nhanh hơn lại đỡ tốn sức, thu nhập khoảng 100-200.000 đồng/ngày. Ông Lợi cho biết: “Nhiều lúc mình chở hàng cồng kềnh làm mọi người bị tắc nghẽn giao thông, cũng thấy áy náy lắm. Nhưng vì kiếm kế mưu sinh nuôi 2 đứa con đang tuổi ăn học, đành làm liều. Nếu nhà nước tịch thu phương tiện, nên có kinh phí hỗ trợ để chúng tôi chuyển sang làm nghề khác”. Đó không chỉ là nguyện vọng của riêng ông Lợi mà còn là trăn trở của nhiều người đang kiếm sống nhờ những chiếc xe tự chế.
Rạch ròi trách nhiệm
Nghị quyết 32 của Chính phủ về các giải pháp cấp bách hạn chế tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông quy định rõ: Từ ngày 1-1-2008, đình chỉ lưu hành xe tự chế ba bánh, bốn bánh; trường hợp cố tình vi phạm sẽ bị tịch thu xử lý bán phế liệu, sung công quỹ. Tuy nhiên, đến nay qua 9 năm thực hiện, Nghị quyết 32 vẫn chưa được thực thi nghiêm túc, triệt để. Tình trạng xe tự chế hoạt động trên các tuyến đường phố Hải Phòng lại có chiều hướng gia tăng. Lực lượng chức năng cũng triển khai nhiều đợt ra quân xử lý, xử phạt xe tự chế. Tuy nhiên, những đợt ra quân này chỉ khiến tình hình tạm lắng xuống một thời gian, sau đó bùng phát trở lại. Nhiều người dân thắc mắc: Phải chăng có sự lơi lỏng quản lý, xử lý thiếu kiên quyết của lực lượng cảnh sát giao thông, cảnh sát trật tự, chính quyền các địa phương với loại xe này?
Việc cấm xe tự chế là một trong những chủ trương của Chính phủ nhằm kiềm chế và giảm thiểu tai nạn giao thông đường bộ. Để thực hiện nghiêm chủ trương trên, chấm dứt tình trạng các phương tiện ngang nhiên chở hàng cồng kềnh, quá khổ, quá tải gây nguy cơ dẫn đến tai nạn trên các đường phố, bất chấp Luật Giao thông đường bộ như thời gian qua, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng cần kiên quyết, triệt để hơn nữa trong thực hiện việc đình chỉ lưu hành xe tự chế theo quy định và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Thực tế hiện nay, một số địa phương “khoán trắng” cho lực lượng công an trong việc kiểm tra xử lý xe tự chế. Nếu chỉ trông chờ vào lực lượng công an mà chính quyền các phường, xã không thực sự vào cuộc thì việc xử lý cũng như “bắt cóc bỏ đĩa”.
Vì vậy, lực lượng cảnh sát giao thông, cảnh sát trật tự, công an các quận, huyện bố trí lực lượng tuần tra kiểm soát lưu động hằng ngày kịp thời phát hiện, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Chính quyền các địa phương thành lập tổ công tác đẩy mạnh tuyên truyền, vận động chủ phương tiện và người dân thực hiện nghiêm các quy định của Chính phủ; kiểm tra các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân cam kết không tổ chức sản xuất, lắp ráp, kinh doanh, buôn bán và sử dụng xe tự chế, sai quy định. Ngoài ra, chính quyền các cấp tạo điều kiện hơn nữa để người dân chuyển đổi phương tiện chuyên chở này, sớm ổn định cuộc sống. Thành phố xem xét gắn việc xử lý triệt để loại phương tiện này với vấn đề thi đua, trách nhiệm của người đứng đầu địa phương, đơn vị nhằm tránh tình trạng ra quân rầm rộ, sau đó lại để các phương tiện này tiếp tục hoạt động…
Mong rằng, với sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, cùng các giải pháp tổng thể như vậy xe tự chế mới chấm dứt lưu hành.
Tuyết Mai
