(HPĐT)- Cuối tháng 9-2023, sân khấu Múa rối thành phố ra mắt vở rối “Aladdin và cây đèn thần” thuộc Đề án Sân khấu truyền hình. Đây được xem là món quà ý nghĩa dành tặng các em nhỏ trong dịp Trung thu năm nay.
Nghệ sĩ Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng tập luyện vở “Aladdin và cây đèn thần”. Ảnh: Đỗ Hiền
Bài học nhân văn tinh tế
Trưởng Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng Nguyễn Thị Thu Thủy cho biết, để chuẩn bị món quà ý nghĩa dành tặng thiếu nhi và công chúng thân thuộc của sân khấu Múa rối thành phố, Đoàn lựa chọn vở diễn “Aladdin và cây đèn thần” để dàn dựng, công diễn vào cuối tháng 9, đúng dịp Tết Trung thu. Lần đầu sử dụng ngôn ngữ rối Việt Nam chuyển tải vở diễn mang đậm nét văn hóa Trung Đông, Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng mong muốn đưa công chúng nhỏ của thành phố bước vào thế giới “Nghìn lẻ một đêm” để cùng học hỏi bài học nhân văn từ câu chuyện cổ tích mà nhiều trẻ em trên thế giới yêu thích.
Tác phẩm múa rối được xây dựng dựa theo câu chuyện cổ tích cùng tên “Aladdin và cây đèn thần”, kể về chàng trai nghèo Aladdin, sống ở thị trấn nhỏ ở Trung Đông. Ngày nọ, Aladdin bị lão phù thủy lừa dối anh đi lấy chiếc đèn. Aladdin vô tình gọi được vị thần đèn hiện ra mang đến cho anh ba điều ước… Giá trị nhân văn câu chuyện đem lại là từ việc có được cây đèn thần và sở hữu 3 điều ước, ai cũng có thể ước có được cuộc sống giàu sang, phú quý. Tuy nhiên, những điều ước như vậy chỉ làm thay đổi vẻ bề ngoài của con người, chứ không thể “đụng” đến cốt cách ở bên trong. Đan xen trong câu chuyện thần tiên với những phép nhiệm màu là thông điệp về lòng dũng cảm, sự trung thực và nỗ lực vươn lên trong khó khăn. Và chàng trai trẻ Aladdin với tâm hồn trong sáng đại diện cái thiện luôn đánh bại cái ác như nhân vật phù thủy Japha…
“Khi chọn dàn dựng vở diễn này, chúng tôi có chút lo lắng, bởi đây là vở diễn mang đậm nét văn hóa Trung Đông. Mang nghệ thuật múa rối vốn quen thuộc với những câu chuyện dân gian, với cuộc sống thường nhật của làng quê Việt Nam để chuyển tải câu chuyện kỳ bí trong “đêm A-rập” như “Aladdin và cây đèn thần” đòi hỏi đoàn có sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ lựa chọn đạo diễn và ekip, bố trí sân khấu, tạo hình con rối đến tập luyện trong bối cảnh vẫn liên tục vừa đi diễn, vừa dựng vở quy mô như vậy. Được giao chỉ đạo nghệ thuật, tôi đề nghị đạo diễn, NSND Tuấn Hải và êkip thực hiện mang đến vở rối không chỉ hình thức hấp dẫn, mà phải làm nổi bật được tính nhân văn của câu chuyện. Qua đó, thiếu nhi thành phố được thưởng thức câu chuyện cổ tích Trung Đông thông qua nghệ thuật truyền thống của thành phố…”, Trưởng Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng Nguyễn Thị Thu Thủy nêu rõ.
“Đột phá” trong diễn xuất
Theo đạo diễn, NSND Tuấn Hải,“Aladdin và cây đèn thần” là câu chuyện mà thiếu nhi toàn thế giới đều thuộc. Các nền điện ảnh từng làm phim câu chuyện này; ở Việt Nam cũng từng xuất hiện trên sân khấu kịch. Việc đưa “Aladdin và cây đèn thần” lên sân khấu múa rối là mới lạ và riêng có. Vở diễn của Đoàn Múa rối Hải Phòng trung thành với câu chuyện cổ tích “Nghìn lẻ một đêm” từ bối cảnh, phục trang đến diễn biến câu chuyện. Nhiệm vụ của êkip là thể hiện bức tranh đẹp, hấp dẫn, ly kỳ và đằng sau đó là những bài học...
Bằng ngôn ngữ nghệ thuật múa rối, câu chuyện được kể lại với những tình tiết mang đậm tính huyền thoại, ly kỳ, cách điệu, nhân cách hóa, biến hóa hấp dẫn. Sân khấu rối phù hợp để chuyển tải những câu chuyện thần thoại, cổ tích bởi nhân vật thể hiện sinh động, giả mà như thật và ngược lại. Vở diễn sử dụng nhiều thể loại rối, như: Rối que, rối lốt, rối tay, rối ngang và người diễn cùng rối, với sân khấu hoành tráng, lộng lẫy. Hấp dẫn nhất trong vở rối là âm nhạc và vũ đạo đậm chất A-rập. Theo biên đạo múa Lê Quỳnh Trang, từ ánh mắt, cử chỉ diễn viên phải mang phong cách A-rập, bám sát kịch bản để có những điệu múa hấp dẫn, chuyển tải nội dung vở diễn.
Những ngày này, tập thể nghệ sĩ, diễn viên Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng và một số nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Múa rối Việt Nam nỗ lực luyện tập, từ thay đổi cách điều khiển con rối nhỏ sang con rối to, đến phối hợp nhuần nhuyễn các lớp rối - kịch, những màn múa Ả rập đòi hỏi vận động uyển chuyển cơ thể... Niềm hứng khởi khi đắm mình vào những sáng tạo mới khiến họ không quản ngại “ngày ít nhất ba ca” tập luyện./.
Hải Hậu
