Hỗ trợ vốn đầu tư đối với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn Hoàng Văn Thắng trình bày trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội Tờ trình của Chính phủ về việc đề nghị bổ sung đối tượng đặc thù được ưu tiên hỗ trợ vốn đầu tư từ ngân sách Trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020. Báo cáo cho thấy mặc dù đến thời điểm hiện nay, chưa có báo cáo chính thức đánh giá và so sánh chi tiết, cụ thể về suất vốn đầu tư bình quân của từng vùng miền trên cả nước, tuy nhiên các Bộ (Xây dựng, Giao thông-Vận tải, Giáo dục - Đào tạo, Văn hoá, Thể thao và Du lịch) đều nhận định: Theo kết quả thẩm định và đánh giá kết quả đầu tư các công trình hạ tầng của các địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long, suất vốn đầu tư xây dựng nhà ở, các công trình công cộng (đường giao thông, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa) bình quân/công trình tại đây cao hơn nhiều so với suất vốn đầu tư bình quân của cả nước do Bộ Xây dựng công bố. Nguyên nhân do địa thế vùng có nhiều kênh rạch, địa chất phức tạp, nền đất rất yếu nên để triển khai xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng trên địa bàn phải tăng thêm nhiều chi phí để xử lý so với các vùng khác; nguồn vật liệu xây dựng khan hiếm, không có sẵn để khai thác tại chỗ mà phải vận chuyển chủ yếu bằng đường thủy từ các vùng khác đến nên chi phí đầu tư rất lớn.
Hiện tổng số xã thực hiện xây dựng nông thôn mới của 13 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong vùng là 1.280 xã, trong đó có 544 xã có tỷ lệ hộ nghèo cao và đặc biệt khó khăn. Tính đến tháng 1/2017, cả vùng có 305 xã đạt 19 tiêu chí, trong đó, 261 xã (20,39%) được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới (thấp hơn bình quân chung của cả nước 26,45%); không còn xã dưới 5 tiêu chí.
Chính phủ đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét bổ sung 1.244 xã (trong đó có 544 xã có tỷ lệ hộ nghèo cao và đặc biệt khó khăn) thuộc 12 tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long (không bao gồm 36 xã của thành phố Cần Thơ, là địa phương tự cân đối được ngân sách), là những xã nằm trong khu vực bị ảnh hưởng bởi điều kiện địa hình, địa chất phức tạp, điển hình của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long vào nhóm đối tượng đặc thù được ưu tiên hỗ trợ vốn đầu tư từ ngân sách Trung ương.
Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội cho rằng việc hỗ trợ vốn đầu tư đối với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long là cần thiết nhằm góp phần khắc phục những khó khăn về đặc điểm địa lý, khí hậu và bảo đảm an ninh lương thực, thúc đẩy kinh tế phát triển. Ủy ban đề nghị Chính phủ rà soát, phân loại, chỉ đề xuất bổ sung đối tượng đặc thù đối với các xã ngoài nhóm xã: đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới; các xã đạt từ 15 tiêu chí trở lên.
Làm rõ căn cứ, tiêu chí làm cơ sở cho việc quyết định ưu tiên
Qua thảo luận, đa số các thành viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đồng tình với việc cho phép áp dụng hệ số đặc thù ưu tiên phân bổ vốn ngân sách trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 đối với các xã vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định đề nghị cần làm rõ căn cứ và tiêu chí để làm cơ sở cho việc quyết định ưu tiên. Trưởng Ban công tác đại biểu Trần Văn Túy vẫn băn khoăn bởi hiện chưa có số liệu báo cáo đánh giá cụ thể về các chi phí xây dựng nông thôn mới giữa các vùng. Dẫn dụ về những khó khăn của miền núi, ông Túy đề nghị, để bảo đảm tính thuyết phục, công bằng và có cơ sở cho Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quyết định, cần có đánh giá tổng thể trên cơ sở đó mới có đề xuất tổng thể chung cho các địa phương có khó khăn.
Điều hành thảo luận nội dung này, Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nêu rõ Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đồng tình với việc có hỗ trợ cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nhưng cần làm rõ những xã nào, vùng nào cần hỗ trợ và hỗ trợ là bao nhiêu. Trên cơ sở thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Tài chính - Ngân sách phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Kế hoạch - Đầu tư tính toán lại và tiếp tục xin ý kiến Uỷ ban Thường vụ Quốc hội.
Trước đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết về chế độ và các điều kiện bảo đảm hoạt động của đại biểu Quốc hội.
* Chiều 21-2, tại Nhà Quốc hội, Phiên họp thứ 7 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 bế mạc.
Trước đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nghe và thảo luận về Báo cáo phương án phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020.
Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng trình bày Báo cáo về phương án phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 với các nội dung cụ thể về tổng mức và cơ cấu kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020; thông báo, hướng dẫn phân bổ chi tiết; nguyên tắc, tiêu chí phân bổ chi tiết kế hoạch vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016-2020; đề xuất và rà soát phương án phân bổ kế hoạch vốn ngân sách nhà nước của các bộ, ngành trung ương và địa phương; kế hoạch vốn đầu tư chưa đưa vào cân đối ngân sách nhà nước giai đoạn 2016-2020 của bộ, ngành, địa phương...
Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phòng và một số ý kiến cho rằng, việc xây dựng phương án phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 là bước tiến quan trọng trong sắp xếp, phân bổ, cân đối nguồn lực cho đầu tư phát triển, bảo đảm ổn định cân đối vĩ mô, an toàn nợ công và khắc phục trình trạng phân bổ vốn đầu tư dàn trải, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công. Đề nghị cần đặc biệt quan tâm ưu tiên cân đối, bố trí vốn đối ứng cho các chương trình, dự án quan trọng, dự án ODA, các dự án theo hình thức hợp tác công-tư (PPP)... để phát huy tối đa được các nguồn lực và phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư công. Đồng thời, việc phân bổ vốn đầu tư công phải bảo đảm được tính công khai, minh bạch, tăng cường phân cấp cho các bộ, ngành Trung ương và địa phương.
Phải sắp xếp thật kỹ, đưa ra thứ tự ưu tiên cho các chương trình, dự án, hạng mục đầu tư, nhất là những dự án có ý nghĩa quan trọng làm động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, của vùng hay của địa phương; hết sức quan tâm khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, manh mún, kém hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực đầu tư. Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ khẳng định, Chính phủ trân trọng và nghiêm túc tiếp thu các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để tiếp tục bổ sung, hoàn thiện phương án phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 theo các yêu cầu đã được đề ra.
