Công nhân Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng lắp ráp thiết bị điện lạnh. Ảnh: Trung Kiên
- Được biết, lao động nhập cư của Hải Phòng hiện nay chiếm tỷ lệ 24% một số lượng không hề nhỏ. Đồng chí cho biết thêm tình hình nguồn lao động này?
- Theo khảo sát, hiện nay, phần lớn lực lượng lao động nhập cư tại hải Phòng chủ yếu đến từ các tỉnh miền núi phía Bắc, các tỉnh miền Trung từ Nghệ An, Hà Tĩnh trở ra Bắc bao gồm Hòa Bình, Ninh Bình, Yên Bái, Bắc Giang, Thái Bình, lạng Sơn, Lào Cai, Nam Định, Phú Thọ, Tuyên Quang, Hà Giang, Thái Nguyên, Hưng Yên, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh. Một số lao động tại các huyện lân cận của Quảng Ninh, Thái Bình, Hải Dương và chủ yếu có xe đưa đón. Cách đây 5 năm lao động nhập cư về Hải Phòng chủ yếu là lao động nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, lao động tự do tại quê chưa qua đào tạo nghề do việc làm khó khăn, vất vả, thu nhập thấp, họ buộc phải di cư tìm công việc có thu nhập cao hơn đáp ứng nhu cầu của bản thân và gia đình. Phần lớn muốn thoát ly khỏi nông thôn. Trong đó, lao động nhập cư là người dân tộc thiểu số chiếm khoảng 36,6% gồm các dân tộc Tày, Mường, Thái, Mông, Dao, Nùng, Ê đê, Pà Thẻn, Sán Chỉ… Lao động là người dân tộc Tày có số lượng nhiều nhất, chiếm 52,7%.
- Vậy điều kiện sống và sinh hoạtcủa họ tại Hải Phòng như thế nào?
- Hầu hết, lao động nhập cư phải tự thuê phòng trọ để ở. Các khu nhà trọ được hình thành tự phát chung quanh các doanh nghiệp lớn và khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Các khu nhà trọ đều do người dân tự xây dựng, không theo tiêu chuẩn quy định, chủ yếu là nhà cấp 4 thành dãy nhà, liền tường, diện tích chật hẹp, ẩm thấp, nóng, thiếu ánh sáng, không khí, không bảo đảm vệ sinh môi trường. Để hỗ trợ lao động nhập cư có nơi ở ổn định, yên tâm lao động, sản xuất, UBND thành phố bố trí một số địa điểm với tổng diện tích đất gần 160 ha để xây nhà ở cho công nhân trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Một số doanh nghiệp cũng xây nhà ở bán trả góp cho CNLĐ hoặc cho công nhân thuê nhưng số lượng không nhiều. Hiện thành phố đang phối hợp với Tổng LĐLĐ Việt Nam xây dựng thiết chế công đoàn tại Khu công nghiệp Tràng Duệ với diện tích khoảng 4,5 ha. Sau khi hoàn thành, một số lao động nhập cư đến Hải Phòng sẽ bớt nỗi lo về nơi ở.
-Thành phố và LĐLĐ có giải phápgì bảo đảm an toàn với người laođộng nơi sinh sống?
- Riêng về vấn đề này, thành phố triển khai nhiều biện pháp bảo đảm an ninh trật tự cho các khu công nghiệp trên địa bàn. Tuy nhiên, theo phản ánh của công nhân và cán bộ chính quyền địa phương, tại các khu tập trung đông CNLĐ nhập cư sinh sống tồn tại khá nhiều các tụ điểm phức tạp ẩn chứa các tệ nạn xã hội như cờ bạc, lô đề, tín dụng đen, ma túy…
- Thời gian tới, công đoàn sẽ có giảipháp hỗ trợ gì để bảo đảm quyền vàlợi ích của lao động nhập cư đangsinh sống và làm việc tại thành phố?
- Một điều đáng tiếc, đến nay chưa có chính sách cụ thể dành cho lao động nhập cư nói chung, lao động ngoại tỉnh nói riêng được nghiên cứu, ban hành đồng bộ với chiến lược phát triển kinh tế xã hội. Trong khi lực lượng lao động nhập cư trong các khu công nghiệp ở Hải Phòng gia tăng theo tốc độ tăng trưởng kinh tế. Sự gia tăng này kéo theo nhiều vấn đề về quản lý và thực hiện các chính sách xã hội cần giải quyết. Là tổ chức đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người lao động, hệ thống công đoàn tích cực tham mưu với cấp, ngành và cơ quan chức năng sớm có những điều kiện, chính sách giúp bảo đảm cuộc sống ổn định, lâu dài của lao động nhập cư như chỗ ở, đăng ký hộ tịch, hộ khẩu, việc học hành và khám chữa bệnh của trẻ em; sớm xây dựng thiết chế công đoàn tại các khu công nghiệp, trước mắt là khu công nghiệp Tràng Duệ. Cùng với đó, chúng tôi chỉ đạo các cấp công đoàn luôn tâm niệm coi công nhân nhập cư làm việc tại Hải Phòng là công dân của Hải Phòng; phối hợp với doanh nghiệp tăng cường xây dựng đời sống văn hoá trong công nhân ở trọ, quan tâm, chăm lo đến đời sống vật chất, tinh thần của công nhân, để gia đình họ có chỗ vui chơi, giải trí sau những ngày làm việc mệt nhọc. Hiện nay, trước tình trạng thiếu lao động, các doanh nghiệp cũng có những chính sách để thu hút lao động như hỗ trợ tiền thuê phòng trọ, tiền gửi trẻ, tiền xăng xe, hỗ trợ chuyến xe, vé xe cho người lao động ở xa về quê ăn Tết… Chúng tôi đặt mục tiêu bảo vệ bình đẳng, không phân biệt lao động địa phương hay lao động nhập cư. Quyền lợi của người lao động là như nhau đối với các chế độ, chính sách do công đoàn thực hiện.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí
Trên địa bàn thành phố hiện có khoảng 15.225 doanh nghiệp đang hoạt động với tổng số hơn 506 nghìn công nhân lao động. Số lao động nhập cư tại Hải Phòng chiếm hơn 24% tổng số công nhân lao động thành phố.
Theo quy định của Điều lê Công đoàn Việt Nam và Luật Công đoàn năm 2012, hệ thống công đoàn thành phố được chia thành 23 đầu mối gồm 15 Liên đoàn Lao động quận, huyện, 8 công đoàn ngành và tương đương với 2.703 công đoàn cơ sở. Tỷ lệ đoàn viên công đoàn chiếm 87% tổng số người lao động tại các doanh nghiệp có tổ chức công đoàn.
