(HPĐT)- Theo Sở Lao động- Thương binh và Xã hội (LĐ-TB-XH), tại Hải Phòng hiện có 55 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, gồm 29 trường cao đẳng, trung cấp và 26 trung tâm giáo dục nghề nghiệp. Trong số 29 trường cao đẳng, trung cấp, có 9 trường của thành phố, 20 trường thuộc các bộ, ngành Trung ương và trường tư thục.
Trường cao đẳng Lao động và Xã hội Hải Phòng hướng dẫn học viên vận hành xe nâng. (Ảnh: Huy Đại)
Về tuyển sinh, từ năm 2017 tới nay, số lượng tuyển sinh của các trường cao đẳng, trung cấp xêm xêm 50.000 - 52.000 học sinh/năm. Trong đó, trình độ cao đẳng chỉ 3000- 4000, trung cấp 4500- 5000, còn lại là sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng. Chỉ những trường có điều kiện, năng lực tốt về cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo, giáo viên, chương trình đào tạo gắn với việc làm; bảo đảm tổ chức đào tạo nghề đạt chất lượng theo yêu cầu của nghề trọng điểm quốc gia, khu vực ASEAN và quốc tế tương ứng; có ngành nghề trọng điểm được Bộ LĐ-TB-XH lựa chọn, phê duyệt… mới “đắt khách”. Có thể kể tới nghề điều dưỡng, nghề dược của Trường cao đẳng Y tế; nghề điện công nghiệp, cơ khí của Trường cao đẳng Công nghiệp Hải Phòng; nhóm nghề đóng tàu của Trường cao đẳng Giao thông vận tải Trung ương 2; nhóm nghề hàng hải của Trường cao đẳng Hàng hải 1, Trường cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng; nhóm nghề du lịchdịch vụ của Trường cao đẳng Du lịch Hải Phòng; nhóm nghề kỹ thuật phục vụ cảng biển như vận hành máy cần cẩu trục, xe nâng hàng của Trường cao đẳng Lao động- xã hội Hải Phòng; nghề nuôi trồng thủy sản nước ngọt, thú y của Trường trung cấp Nông nghiệp- thủy sản…
Như thế, số lượng trường tuy nhiều nhưng lượng học sinh thu hút còn thấp; ngành nghề đào tạo “hot”, đáp ứng yêu cầu của xã hội không nhiều. Thực chất, những trường cao đẳng, trung cấp công lập của thành phố có kết quả tuyển sinh đạt trên 50% so với quy mô được cấp chỉ có Trường cao đẳng Y tế Hải Phòng (63%), Trường cao đẳng Công nghiệp Hải Phòng (57%), Trường cao đẳng Lao động- xã hội Hải Phòng (74%), Trường trung cấp Văn hóa nghệ thuật và Du lịch (63%). Tính chung thì vậy, nhưng trong số này chỉ có Trường cao đẳng Y tế Hải Phòng và Trường cao đẳng Công nghiệp Hải Phòng là có kết quả tuyển sinh trình độ cao đẳng, trung cấp đạt tỷ lệ trên. Còn lại hầu hết chỉ ở trình độ sơ cấp. Một số trường có kết quả tuyển sinh dưới 50% như Trường trung cấp xây dựng (15%), Trường trung cấp Nông nghiệp- thủy sản (40%), Trường trung cấp Khu Kinh tế Hải Phòng (23%), Trường cao đẳng Cộng đồng (8%). 4 cơ sở tư thục không tuyển sinh được hoặc rất khó tuyển sinh là Trường cao đẳng Duyên Hải, Trường trung cấp Bảo Châu, Trường trung cấp phát triển nông thôn Thành Phát, Trường trung cấp nghề công nghệ cao Đông Á.
Những số liệu trên cho thấy công tác đào tạo nghề còn rất nhiều bất cập, cả về cơ sở vật chất, giáo viên lẫn ngành nghề, chất lượng đào tạo… Theo yêu cầu đào tạo mới, phần thực hành chiếm tới 70%, nhưng cơ sở vật chất một số trường không đáp ứng được; tỷ lệ giáo viên đạt chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia, chứng chỉ kỹ năng thực hành nghề thấp nên các trường không bảo đảm năng lực tuyển sinh… Một số trường không chịu đổi mới, vẫn đào tạo các nghề truyền thống có từ khi được thành lập tới nay (khoảng 30- 40 năm), không thể đáp ứng được yêu cầu đào nhân lực sử dụng công nghệ cao cho doanh nghiệp. Ngoài ra, còn vô số những khiếm khuyết khác thuộc về “kỹ năng mềm” trong đào tạo như tác phong công nghiệp, làm việc nhóm… Vấn đề cốt yếu là chưa có sự gắn kết chặt chẽ với “đầu ra”. Vì thế, doanh nghiệp luôn kêu thiếu mà các trường cao đẳng, trung cấp không đáp ứng được, hoặc đào tạo không đúng ngành nghề doanh nghiệp đang cần…
Rõ ràng, đã tới lúc phải có sự nhìn nhận, đánh giá chính xác về hoạt động của các trường cao đẳng, trung cấp nghề để có “kế sách” đổi mới phù hợp. Một thực tế rất đáng suy nghĩ là hiện chưa có trường cao đẳng, trung cấp công lập nào của thành phố mở được nghề mới đáp ứng nhu cầu, yêu cầu thực tiễn của xã hội. Trong thời đại 4.0, chuyển đổi số mà đào tạo nghề vẫn theo nếp cũ như vậy thật đáng lo ngại. Các trường lập ra hoạt động không hiệu quả đã đành, vừa khó có thể đáp ứng yêu cầu cung cấp nhân lực cho doanh nghiệp. Theo Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng, sắp tới, các khu công nghiệp của Hải Phòng cần thêm hàng trăm nghìn lao động, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, gắn với các ngành kinh tế mũi nhọn, công nghiệp công nghệ cao, du lịch, dịch vụ, cảng biển… Sắp xếp lại, đổi mới hệ thống giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn Hải Phòng; hoàn thiện quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030; gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo với yêu cầu của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp trong các khu công nghiệp… là việc cần làm ngay, không thể chậm trễ thêm./.
HỒNG THANH
