Xóa nỗi lo trước bạo lực học đường

Bẵng đi một thời gian, gần đây bạo lực học đường, hoặc việc các em trong lứa tuổi học sinh hành xử bạo lực lại có dấu hiệu gia tăng trở lại.

Trên mạng xã hội, không hiếm những clip ghi lại cảnh học sinh đánh nhau, chửi bới, xúc phạm nhau bằng lời nói hoặc hành động, khiến dư luận không khỏi lo lắng.

Trưa 17/10, tại xã Quảng Bình (tỉnh Thanh Hóa), em P.T.B.N. (sinh năm 2009, trú tại thôn 6, xã Quảng Bình, học sinh lớp 11A9) và em L.Q.H. (sinh năm 2008, trú tại thôn An Toàn, xã Lưu Vệ, học sinh lớp 12A8), cùng học tại Trường THPT Đặng Thai Mai (ở xã Quảng Bình), đã xảy ra xô xát.

Điều tra cho thấy, hai học sinh không có mâu thuẫn từ trước, nhưng do bột phát trong giờ học thể dục buổi sáng. Sau khi tan học, L.Q.H. cùng L.Đ.A. (sinh năm 2008, trú tại thôn Tiền Thôn, xã Quảng Bình, bạn học cùng lớp với H.) đã chặn đường, dùng tay, chân và mũ bảo hiểm đuổi đánh P.T.B.N. Trong lúc bị đánh, P.T.B.N. đã rút dao bấm mang theo người đâm vào L.Q.H. khiến nạn nhân bị thương nặng và tử vong tại Bệnh viện Đa khoa Quảng Xương.

Vụ việc dù không xảy ra trong trường học, nhưng án mạng xuất phát từ nhóm học sinh khiến dư luận không khỏi bàng hoàng, chua xót, lo lắng cho sự an toàn của trẻ từ nhà đến trường và ngược lại.

Ngay tại Hải Phòng, ngày 26/9 vừa qua cũng xảy ra vụ việc liên quan đến bạo lực học đường gây bức xúc trong dư luận. Báo cáo của trường THPT Phan Bội Châu (xã Nam Sách) cho biết, chiều 26/9, 2 học sinh M.B.N. (lớp 11) và P.T.A. (lớp 10) xảy ra va chạm. Khi sự việc xảy ra, các học sinh không báo cáo giáo viên chủ nhiệm lớp, giám thị, bảo vệ và lãnh đạo nhà trường mà hẹn sau giờ tan học ngày 27/9 sẽ gặp nhau ở khu đô thị phía tây để giải quyết vụ việc.

Sau đó, N. và nhóm của P.T.A. (gồm P.T.A. và 3 học sinh khác, cùng là học sinh lớp 10 của trường THPT Phan Bội Châu) đã xảy ra xô xát. Hậu quả, M.B.N. bị gãy xương mũi, gãy xương huyền tay trái, sưng phù nề nhiều vị trí trên cơ thể, phải đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Hải Dương.

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong vài năm gần đây, mỗi năm có hàng trăm vụ bạo lực học đường được ghi nhận. Con số này cho thấy môi trường học đường vốn được xem là nơi an toàn và nhân văn đang bị đe dọa bởi những hành vi lệch chuẩn.

Bạo lực học đường xuất phát từ nhiều nguyên nhân đan xen, nhất là tác động tâm lý tuổi mới lớn. Ở giai đoạn này, học sinh thường có tâm lý muốn khẳng định bản thân, dễ bị kích động và thiếu khả năng kiểm soát cảm xúc.

Môi trường gia đình có ảnh hưởng rất lớn, khi nhiều gia đình thiếu quan tâm, cha mẹ mâu thuẫn hoặc dùng bạo lực trong giáo dục con cái dễ khiến trẻ học theo hành vi tiêu cực.

Ngoài ra, mạng xã hội và "văn hóa bạo lực", với nhiều nội dung kích động, trò đùa ác ý trên mạng vô tình trở thành “tấm gương” xấu cho học sinh bắt chước.

Đặc biệt, một số trường học chưa có biện pháp kịp thời; còn nặng về thành tích, nhẹ về giáo dục kỹ năng sống và quan tâm tâm lý học sinh.

Các vụ việc nói trên không chỉ để lại những vết thương trên cơ thể, mà còn gây tổn hại sâu sắc về tinh thần. Nạn nhân có thể rơi vào trầm cảm, sợ hãi, thu mình, thậm chí có trường hợp tự tử vì áp lực và cô đơn. Đối với người gây bạo lực, hành vi này có thể khiến họ bị kỷ luật, đuổi học, mang tiếng xấu và ảnh hưởng lâu dài đến nhân cách, tương lai, thậm chí có thể bị xử lý hình sự. Về phía nhà trường, những vụ việc bạo lực gây mất niềm tin từ phụ huynh và xã hội, làm xấu hình ảnh giáo dục.

Để ngăn chặn và xử lý hiệu quả bạo lực học đường đã có nhiều giải pháp được đưa ra. Tuy vậy, tình trạng này không được cải thiện hoàn toàn khi mà nhiều vụ việc đau lòng vẫn xảy ra. Điều này đòi hỏi các nhà trường phải tăng cường các tiết học kỹ năng mềm, hướng dẫn học sinh cách kiểm soát cảm xúc, ứng xử văn minh, biết lắng nghe và tôn trọng người khác. Có đội ngũ chuyên viên tâm lý trong trường giúp học sinh giải tỏa áp lực, phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

Bên cạnh đó, cần có sự đồng hành của gia đình, nhất là các bậc cha mẹ cần quan tâm, lắng nghe con nhiều hơn, tránh áp đặt hay so sánh.

Chấm dứt bạo lực học đường không chỉ bằng biện pháp xử phạt, mà bằng tình thương, sự thấu hiểu và giáo dục đúng đắn giữa gia đình-nhà trường và xã hội. Bạo lực học đường không chỉ là chuyện của riêng học sinh, mà là vấn đề xã hội cần quan tâm sâu sắc.