Bộ Tài chính đang triển khai nhiều giải pháp làm sạch dữ liệu, xử lý doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Thực hiện theo Văn bản số 438/2026/TTĐT ngày 27/5/2026 của Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ về tình trạng nhiều đơn vị không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng vẫn tồn tại trên hệ thống, trong khi thủ tục giải thể kéo dài, gây khó khăn cho người nộp thuế, Bộ Tài chính đang triển khai nhiều giải pháp xử lý tình trạng doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, còn gọi là doanh nghiệp "bóng ma".
Theo Bộ Tài chính, hiện có khoảng 1,1 triệu người nộp thuế ngừng, nghỉ hoạt động lũy kế. Trong đó có doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể, doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh và các trường hợp đã hoàn thành nghĩa vụ thuế nhưng chưa hoàn tất thủ tục thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Nguyên nhân xuất phát từ nhiều yếu tố như hồ sơ tồn đọng nhiều năm, thiếu nguồn lực xử lý, doanh nghiệp không còn hồ sơ, thay đổi người đại diện hoặc không thể liên hệ. Một số trường hợp còn liên quan đến việc bị giả mạo thông tin để thành lập doanh nghiệp, khiến quá trình xác minh phải có sự phối hợp của nhiều cơ quan.
Nếu không được rà soát, xử lý đồng bộ, lượng hồ sơ tồn đọng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng dữ liệu quản lý thuế và gây khó khăn cho doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục giải thể hoặc khôi phục hoạt động.
Để khắc phục, Bộ Tài chính đã trình Quốc hội ban hành Luật Quản lý thuế số 108/2025 theo hướng quản lý dựa trên dữ liệu, áp dụng quản lý rủi ro và đẩy mạnh chuyển đổi số. Theo đó, cơ quan thuế chỉ kiểm tra tại trụ sở đối với các trường hợp có rủi ro cao trước khi xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Tại dự thảo nghị định hướng dẫn luật, Bộ Tài chính đề xuất cho phép cơ quan thuế mở thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký quá 3 năm hoặc bị cưỡng chế thuế trên 3 năm nhưng vẫn không xử lý được nợ thuế.
Cùng với đó, Bộ đã chỉ đạo Cục Thuế triển khai Chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh", tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu và xử lý ba nhóm đối tượng gồm doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể; doanh nghiệp đã rời thị trường nhưng chưa hoàn tất thủ tục; và các trường hợp bị giả mạo thông tin để thành lập doanh nghiệp.
Chiến dịch sẽ góp phần chuẩn hóa cơ sở dữ liệu, đẩy nhanh xử lý hồ sơ tồn đọng và kiểm soát chặt các hồ sơ phát sinh mới. Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp Bộ Công an xác minh thông tin định danh, xử lý các hành vi lợi dụng pháp nhân, mã số thuế và hóa đơn để trốn thuế, mua bán hóa đơn hoặc trục lợi ngân sách, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp gia nhập và rút lui khỏi thị trường theo đúng quy định.
TT (tổng hợp)
