Xử lý nạn “xe dù, bến cóc”, “xe tiện chuyến”: Cơ quan chức năng, địa phương cùng vào cuộc

Xử lý dứt điểm hiện tượng “xe dù, bến cóc” tạo điều kiện để ổn định hoạt động vận tải hành khách. Trong ảnh: Xe khách xuất bến tại Bến xe Vĩnh Niệm.

Xe “dù”, “xe tiện chuyến” hoạt động tinh vi

Theo báo cáo của Sở GTVT, hiện Hải Phòng có 467 xe khách tuyến cố định, 3.260 xe hợp đồng, 3.022 xe taxi, 45 xe du lịch và 85 xe buýt. Với số lượng xe này, Hải Phòng là địa phương thứ 3 cả nước về phương tiện kinh doanh vận tải hành khách. Trong số phương tiện nói trên, có một số xe khách bỏ bến nhưng vẫn hoạt động đón trả khách, không được cơ quan có thẩm quyền cho phép, tức là chạy “dù”. Ngoài ra, một số lượng lớn xe hợp đồng chở khách theo kiểu “lách luật”, không tổ chức bán vé, chỉ thu tiền, “biến” hành khách thông thường thành khách thuê xe, chủ yếu là xe limousine dưới 16 chỗ ngồi. Tuy nhiên, trong tổng số hơn 102.000 ô tô con (loại dưới 9 chỗ ngồi), có rất nhiều xe được đăng ký xe cá nhân, không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng thực chất là xe dịch vụ (chở khách có thu tiền).

Xe dịch vụ hoạt động ở khắp thành phố, cạnh tranh với xe khách, xe taxi, gây sự bất ổn trong hoạt động vận tải hành khách. Cách thức hoạt động của xe dịch vụ là vào trong một hội nhóm kín trên mạng xã hội, chia sẻ thông tin về chuyến đi, gặp khách thì chở luôn, thu tiền, đôi khi ghép 2-3 khách thành 1 chuyến. Hình thức này gọi là xe ghép khách. Chở khách đi 1 chiều, vì về xe không, nên lái xe tiếp tục tranh thủ “vợt” thêm khách về với mức giá rẻ, hình thức này được gọi là “xe tiện chuyến”.

Theo Trưởng Phòng Quản lý Vận tải (Sở GTVT) Ngô Hồng Quang, xe cá nhân chở khách thu tiền, “xe ghép khách” hay “xe tiện chuyến” là vi phạm pháp luật, vì các văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ và Bộ GTVT đều nghiêm cấm các loại xe này tham gia vận chuyển hành khách có thu tiền. Đội trưởng Đội Thanh tra giao thông số 6 Vũ Ngọc Văn cho biết, hoạt động của các loại xe này diễn ra chủ yếu trên các nhóm kín, người đi thỏa thuận với lái xe nên cơ quan chức năng rất khó xử lý. Đối với xe dù, xe hợp đồng trá hình, Thanh tra Sở cũng tổ chức nhiều đợt ra quân, nhưng do không đủ căn cứ theo quy định của pháp luật, nên không thể xử lý. Biết là xe chở khách thu tiền, nhưng các xe “lách luật” bằng cách đưa đầy đủ hợp đồng vận chuyển kèm danh sách hành khách, nên Thanh tra Sở rất khó trong xử lý. Chỉ có thể xử lý đối với các lỗi vi phạm trật tự an toàn giao thông (nếu có).

Chủ tịch UBND thành phố vừa có văn bản chỉ đạo, giao Sở Giao thông - Vận tải (GTVT) chủ trì phối hợp Công an thành phố xây dựng kế hoạch kiểm tra xử lý dứt điểm hiện tượng “xe dù, bến cóc”, “xe trá hình tuyến cố định”, “xe ghép, xe tiện chuyến” trên địa bàn.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu Sở GTVT chủ động rà soát quy hoạch về hạ tầng giao thông để tham mưu UBND thành phố trước mắt cần giữ nguyên, ổn định các bến xe hiện hữu trong nội thành, nội thị đến năm 2030; tổ chức giao thông, phân luồng vận tải hành khách bảo đảm có điểm dừng, đón trả khách đúng nơi quy định. Yêu cầu và hướng dẫn các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách, các đơn vị kinh doanh bến bãi có trách nhiệm thực hiện đúng quy định về kinh doanh, điều kiện kinh doanh vận tải bằng ô tô và các quy định của pháp luật khác. UBND thành phố giao Sở Thông tin- Truyền thông kiểm soát, xử lý nghiêm các trường hợp sử dụng xe cá nhân để kinh doanh vận tải thông qua hình thức lập nhóm trên mạng xã hội…

Giá rẻ vì trốn thuế

Tại cuộc họp của Sở GTVT về xử lý tình trạng “xe dù, bến cóc”, “xe tiện chuyến”…, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hải Phòng Đặng Thế Phương nhận xét, sở dĩ các loại xe này vẫn hoạt động lén lút hoặc lách luật vì có nhiều khách bởi thuận tiện, giá rẻ (do trốn được thuế). Đơn cử so sánh, 1 chuyến taxi với 1 chuyến “xe tiện chuyến”, giá của “xe tiện chuyến” luôn rẻ hơn, xe lại đẹp hơn. Xe taxi phải chịu đủ loại thuế, phí theo quy định, nhưng xe tiện chuyến thì chủ xe chỉ phải chi phí xăng dầu và phí sử dụng đường bộ như những phương tiện cá nhân bình thường khác.

Đối với xe khách, khi xuất bến, xe phải có đầy đủ thủ tục, giấy tờ và kiểm soát định vị, nhưng xe “dù” thì không. Lái xe “dù” thường lựa chọn khu dân cư, các điểm văn phòng giao dịch nhận cả khách và hàng hóa, chở hành khách đi nơi cần đến, nhưng không vào bến xe. Vì không phải chi phí bến và các thủ tục, nên xe “dù” sẽ đỡ được một khoản, trừ vào giá vé. Giám đốc Công ty TNHH BUS Hải Phòng (thương hiệu xe khách Hải Âu) cho rằng, việc thiếu kết nối giao thông đến các bến xe khiến người dân không mặn mà với bến xe. Nhu cầu nhiều, nhưng bến lại vắng vì người dân chọn xe đưa đón tận nhà. Xe khách Hải Âu cũng từng triển khai các dịch vụ đưa đón tận nhà, nhưng chi phí phải tính vào giá vé, trong khi đó, giá vé xe khách được cơ quan chức năng kiểm soát rất chặt chẽ. Còn xe “dù” thoải mái trong thu tiền khách, thậm chí còn tính tiền theo vị trí… ghế ngồi.

Theo Phó giám đốc Sở GTVT Phạm Văn Huy, để từng bước ngăn chặn tình trạng “xe dù, bến cóc”, “xe tiện chuyến”… bên cạnh công tác tuyên truyền, Sở GTVT tổ chức rà soát hạ tầng, tổ chức phân luồng phương tiện, ổn định hoạt động kinh doanh vận tải, bố trí lại biển báo giao thông. Đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm. Các đơn vị, địa phương cũng cần vào cuộc rà soát các văn phòng của doanh nghiệp vận tải, phối hợp xây dựng các tuyến xe buýt, xe trung chuyển kết nối đến các bến xe, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nhân dân./.