Xử lý ngay thông tin sai sự thật về chữa bệnh COVID-19

Theo các lương y, chưa có loại thuốc Đông y, thuốc Nam nào được chứng minh có tác dụng điều trị khỏi COVID-19.

Fanpage Facebook có hơn 2 triệu người theo dõi của nữ diễn viên A.P.Tr (thành phố Hồ Chí Minh) liên tục đăng tải các bài viết giới thiệu một đơn vị chuyên bán các sản phẩm bào chế từ “địa long” trị COVID-19. Ngày 16-8, trên trang Facebook cá nhân, với bài "Ca mắc COVID âm tính sau 5 ngày uống địa long", A.P.Tr chia sẻ câu chuyện của một phụ nữ tên Trần Ngọc Nh., sinh năm 1990, trú tại tỉnh Bình Dương “chữa khỏi COVID-19, chuyển từ dương tính virus SARS-CoV-2 thành âm tính chỉ sau 5 ngày nhờ nuốt giun sống và sử dụng thêm địa long sấy khô”. Cũng trong ngày, A.P.Tr đăng ảnh văn bản cập nhật hướng dẫn gói chăm sóc sức khỏe cho người F0 cách ly tại nhà, được Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh công bố ngày 15-8. Trong đó, có dòng lưu ý “Ông/Bà có thể dùng phối hợp với các thuốc y học cổ truyền theo hướng dẫn giúp tăng cường sức khỏe. Đối với người bệnh đang điều trị bệnh lý nền cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng toa thuốc này”, nhằm đánh lừa người theo dõi khi sử dụng địa long. Chỉ trong thời gian ngắn, bài viết nhận hơn 2 nghìn lượt thích và 1.300 lượt chia sẻ. A.P.Tr còn đăng liên tục thông tin dạng quảng cáo chữa COVID-19 bằng địa long (với nhiều sản phẩm kèm theo dạng khô, dạng bột…) với gần hàng nghìn lượt thích, bình luận và lượt chia sẻ. Để tăng sự tin cậy của cộng đồng mạng, trước đó A.P.Tr dẫn nhiều câu chuyện cụ thể có tên tuổi và số điện thoại người sử dụng để chứng minh cho “tác dụng” của địa long được ví như “Thần dược toàn thân”, mô tả cách dùng, liều lượng rất chi tiết. Điều đáng nói, có những người hỏi mua địa long ngay dưới bài viết. Một số tài khoản facebook còn đưa bình luận hưởng ứng bằng video mô tả “cho con dùng địa long như vị thuốc bổ”…

Song nhiều người sử dụng Facebook, trong đó có các bác sĩ phản ứng và cho rằng địa long mà A.P.Tr nói không nằm trong danh mục hướng dẫn sử dụng thuốc điều trị COVID-19 của Bộ Y tế. Trước đó, hai người dùng mạng facebook chia sẻ thông tin này lên mạng xã hội bị xử phạt. Cụ thể, ngày 17-5, hai chủ tài khoản Facebook có tên Nguyễn Đức V. và Nguyễn Thanh H. chia sẻ bài viết về thuốc “Địa long” có thể ngăn ngừa lây nhiễm và trị dứt điểm virus SARS-CoV- 2. Sau đó, Công an tỉnh Bắc Ninh khẩn trương xác minh làm rõ hai chủ tài khoản đều trú tại thành phố Bắc Ninh. Qua làm việc, hai chủ tài khoản này thừa nhận hành vi vi phạm. Công an tỉnh Bắc Ninh hoàn thiện hồ sơ, ra quyết định xử phạt mỗi trường hợp 5 triệu đồng.

Theo lương y Đan Mạnh T., Phòng khám Đông y tại phường Cát Dài (quận Lê Chân): Trong y học cổ truyền, giun đất còn có các tên gọi “khâu dẫn”, “khúc đàn”, “câu vẫn”, “ca phụ dẫn”, “địa long” và được dùng làm thuốc tại nhiều nước trên thế giới. Địa long có tác dụng hạ sốt, giãn phế quản, tác dụng phá huyết, hạ huyết áp. Tùy thuộc vào mục đích sử dụng mà có thể dùng địa long theo nhiều cách khác nhau, dùng riêng hoặc phối hợp với các vị thuốc khác đều được. Địa long được dùng bằng cách sắc lấy nước uống, tán bột, làm hoàn hoặc giã sống rồi ăn… Tuy nhiên, COVID-19 là bệnh do virus gây ra suy hô hấp cấp và ảnh hưởng đến nhiều bộ phận quan trọng khác của cơ thể, đến nay chưa có loại thuốc Đông y, thuốc Nam nào điều trị khỏi COVID-19. Do vậy nói địa long có thể chữa khỏi COVID-19 là chưa có cơ sở khoa học. Cơ quan chức năng cần vào cuộc điều tra, phát hiện sai phạm thì phải xử lý thật mạnh tay. Bởi khi những thông tin này đăng tải trên trang facebook có nhiều người theo dõi, có thể ảnh hưởng rất lớn tới cộng đồng mạng.

Ông Nguyễn Đông Huy, Trưởng Phòng Hạ tầng kỹ thuật và An toàn thông tin, Trung tâm Thông tin và Truyền thông Sở Thông tin - Truyền thông khuyến cáo: Người dân không vì hoang mang, lo sợ dịch bệnh COVID-19 mà dễ tin vào các thông tin quảng cáo, thông tin sai sự thật trên mạng xã hội về việc các loại thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng chữa được bệnh COVID-19, dẫn đến “tiền mất tật mang". Việc người dùng facebook chia sẻ, đưa thông tin không có kiểm chứng, sai lệch như thế có thể ảnh hưởng tiêu cực tới việc phòng, chóng dịch bệnh, chữa trị COVID-19. Đây cũng sẽ là căn cứ để các cơ quan chức năng xử phạt khi lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng Facebook.

Luật sư Trần Văn Tám, Văn phòng Luật sư V.I.P cho biết, hành vi “quảng cáo thực phẩm chức năng gây hiểu nhầm có tác dụng như thuốc chữa bệnh sẽ bị xử phạt 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng theo điểm b khoản 4 điều 52 Nghị định 38/2021/NĐ-CP ngày 29-3-2021 của Chính phủ về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo. Còn hành vi cung cấp, chia sẻ những thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật trên mạng xã hội sẽ bị xử phạt 10.000.000 đồng đến 20.000.000, được quy định tại điểm a, khoản 1, Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP của Chính phủ./.