Việc thanh tra, xử lý sai phạm tại các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn Hải Phòng góp phần bảo đảm chính sách an sinh đến đúng đối tượng thụ hưởng.
.jpg)
Phát triển nhà ở xã hội là chủ trương lớn, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Đảng và Nhà nước, nhằm hiện thực hóa mục tiêu an sinh xã hội, giải quyết nhu cầu cấp thiết về chỗ ở cho người thu nhập thấp và công nhân lao động.
Tại Hải Phòng, giai đoạn 2026 – 2030, thành phố phê duyệt điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở với mục tiêu phấn đấu hoàn thành hơn 56.000 căn nhà ở xã hội.
Riêng năm 2026, thành phố dự kiến hoàn thành gần 9.800 căn, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp để bảo đảm tiến độ.
Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển nhanh chóng, công tác quản lý hoạt động môi giới, xét duyệt hồ sơ tại một số dự án đã bộc lộ những bất cập, tạo kẽ hở cho các hành vi trục lợi, “chạy suất” hoặc đầu cơ, làm méo mó chính sách nhân văn này.
Ngày 26/2/2026, Thanh tra thành phố Hải Phòng ban hành Kết luận số 08/KL-TTTP về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong việc thực hiện 3 dự án: Dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở xã hội tại phường An Hải; Khu nhà ở xã hội tại 20% quỹ đất thuộc Dự án khu đô thị mới Hoàng Huy NewCity; Dự án đầu tư Khu nhà ở cho người có thu nhập thấp thuộc phường An Hải. Kết quả kiểm tra xác suất 150 bộ hồ sơ, cơ quan thanh tra phát hiện 7 trường hợp kê khai sai sự thật về thu nhập, nghề nghiệp và 21 trường hợp thông tin chưa nhất quán.
Các quy định tại Nghị định 100/2015/NĐ-CP của Chính phủ chưa được một số chủ đầu tư thực hiện nghiêm túc; tình trạng không lập biên nhận hồ sơ, không niêm yết công khai danh sách người được mua nhà, thiếu thông tin về giá bán tạm tính... vô hình trung tạo điều kiện cho các đối tượng môi giới trung gian trà trộn, đưa tin sai lệch, lợi dụng nhu cầu cao của người dân để chào mời các khoản “phí bôi trơn” nhằm trục lợi bất chính.
Anh Nguyễn Văn Huân, ở phường Lê Chân, một người lao động có nhu cầu mua nhà chia sẻ: “Tôi từng hoang mang khi bị môi giới tiếp cận, hứa hẹn lo mọi thủ tục giấy tờ để có suất mua nhanh với mức phí lót tay khá lớn. Nếu không có các đợt thanh tra kịp thời, những người thực sự cần nhà ở rất khó tiếp cận chính sách một cách công bằng. Việc thành phố vào cuộc xử lý quyết liệt những đối tượng môi giới trái phép là mong mỏi lớn của người thu nhập thấp chúng tôi”.
Ở góc độ chuyên môn, ông Đặng Văn Hùng, Hiệp hội Bất động sản Hải Phòng khẳng định: Việc siết chặt hoạt động môi giới và minh bạch hóa danh sách đối tượng mua nhà ở xã hội là cần thiết. Hiệp hội luôn khuyến khích các hội viên tuân thủ nghiêm quy định pháp luật. Những hành vi "chạy suất", đẩy giá thông qua môi giới không chỉ làm mất uy tín của các dự án mà còn vi phạm Luật Nhà ở.
"Chúng tôi ủng hộ việc các cơ quan chức năng xử lý nghiêm các đối tượng môi giới trái phép để thị trường phát triển lành mạnh, bảo đảm quyền lợi cho người có thu nhập thấp. Doanh nghiệp cần xác định việc phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ chính trị gắn liền với trách nhiệm xã hội, không phải là cơ hội để tối đa hóa lợi nhuận thông qua các khâu trung gian không chính thống”, ông Hùng nêu quan điểm.
Kết luận thanh tra số 08/KL-TTTP đã kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp căn cơ. Điểm mới quan trọng là việc áp dụng các quy định cập nhật, trong đó từ tháng 4/2026, mức trần thu nhập đối với cá nhân mua nhà ở xã hội được điều chỉnh phù hợp với thực tế, nhằm mở rộng cơ hội cho người lao động.
Sở Xây dựng Hải Phòng khẩn trương hoàn thiện, công khai danh sách người mua, thuê nhà ở xã hội trên Cổng thông tin điện tử của sở. Đồng thời, yêu cầu chủ đầu tư thực hiện nghiêm việc thanh lý hợp đồng đối với các trường hợp không đủ điều kiện theo quy định tại Luật Nhà ở. Đây là biện pháp xử lý dứt khoát nhằm bảo đảm tính thượng tôn pháp luật.
Hướng tới sự bền vững, Hải Phòng đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà ở xã hội. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu nhà ở, kết nối thông tin giữa các cơ quan, ban, ngành để kiểm soát điều kiện thu nhập và cư trú của người mua được xem là “lá chắn” hiệu quả để chặn đứng hành vi khai gian hồ sơ.
Kiến trúc sư Võ Quốc Thái, nguyên Phó Giám đốc Sở Xây dựng thành phố nhận định: “Khi quy trình xét duyệt được thực hiện theo đúng các điều khoản tại Nghị định 100/2024/NĐ-CP sẽ không còn kẽ hở cho tiêu cực. Vai trò của UBND các cấp và Sở Xây dựng trong việc hậu kiểm là yếu tố then chốt để bảo đảm chính sách đến đúng người, đúng mục đích. Việc công khai hóa danh sách là biện pháp giám sát cộng đồng hiệu quả”.
Việc siết chặt quản lý hoạt động môi giới nhà ở xã hội hiện nay tại Hải Phòng là để bảo vệ tính thượng tôn pháp luật và bảo vệ người lao động yếu thế. Môi trường kinh doanh bất động sản tại Hải Phòng minh bạch là nền tảng quan trọng để Hải Phòng hoàn thành mục tiêu phát triển nhà ở Thủ tướng Chính phủ giao, giúp người dân “an cư lạc nghiệp”.
Những bài học từ kết luận thanh tra vừa qua sẽ là tiền đề để các doanh nghiệp điều chỉnh phương thức kinh doanh, chuyển từ việc “chạy theo số lượng” sang “chú trọng chất lượng và tính nhân văn”. Từ đó củng cố lòng tin của người dân vào các chủ trương của Đảng và Nhà nước, vì sự phát triển bền vững của thành phố Cảng.
Trong tương lai, sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, chủ đầu tư và người dân sẽ là "chìa khóa" để hiện thực hóa giấc mơ về một ngôi nhà vừa túi tiền, công bằng và văn minh cho mọi người lao động tại Hải Phòng.
THU HẰNG
