Siết chặt ngay từ nhà trường
Theo phản ánh của nhiều thành viên Hội cha mẹ học sinh Hải Phòng trên nền tảng Facebook, gầy đây, sau khi bước vào năm học được hơn 1 tháng, nhiều gia đình tìm thấy thuốc lá điện tử trong cặp sách của con mình. Những điếu thuốc lá điện tử này chủ yếu là loại sử dụng một lần với đủ hình dạng từ cốc trà sữa, chai nước lọc đến các họa tiết nhân vật hoạt hình thịnh hành hiện nay trong giới trẻ như Labubu, Dimoo. Chị Nguyễn Anh Thi, ở phố Trại Lẻ 3, phường Kênh Dương (quận Lê Chân) cho biết: Đầu tháng 10 vừa qua, khi bị phát hiện có thuốc lá điện tử trong cặp, con trai đang học lớp 9 của chị vẫn cố tình chống chế là thấy đẹp nên mua về trưng bày ở nhà chứ không có ý định sử dụng. Tuy nhiên, sau đó, chị bắt gặp con và vài người bạn học cùng sử dụng loại thuốc này. Không chỉ tùy tiện sử dụng, nhiều học sinh còn gạ gẫm, rủ rê bạn bè cùng thử cảm giác khi hút thuốc lá điện tử. Thậm chí, trong những ngày gần đây trên nền tảng mạng xã hội còn xuất hiện một video quay lại cảnh ba thanh niên sử dụng thuốc lá điện tử sau đó phả khói vào nhau.
Năm 2024, Sở Giáo dục và Đào tạo đề ra chỉ tiêu 100% trường học trên địa bàn triển khai các quy định của Luật phòng chống tác hại thuốc lá và thực thi nghiêm quy định cấm hút thuốc trong khuôn viên trường học. Do đó, hầu hết các cơ sở giáo dục và đào tạo áp dụng cơ chế giám sát chặt chẽ, cấm tuyệt đối việc học sinh sử dụng thuốc lá cũng như các loại thuốc lá điện tử tại trường học. Theo đó, mức xử lý đối với lỗi vi phạm này của các em là hạ một bậc hạnh kiểm. Thậm chí, như tại Trường THPT Lương Thế Vinh, nếu các em không sửa đổi, tiếp tục tái phạm, nhà trường sẽ áp dụng hình thức xử lý là “từ chối đào tạo”.
Thạc sĩ Hồ Thị Dinh, Hiệu trưởng Trường THPT Lương Thế Vinh cho biết: Mặc dù quy chế xử lý rất nghiêm nhưng thực tế vẫn có những trường hợp lén lút sử dụng thuốc lá điện tử cả ở trong và ngoài cơ sở giáo dục. Để giải quyết dứt điểm việc này, nhà trường đã thành lập Tổ quản sinh an ninh trường học, làm nhiệm vụ giám sát trực tiếp trong trường cũng như theo dõi phía ngoài trường. Tất cả các trường hợp vi phạm đều sẽ được cập nhật về Ban giám hiệu nhà trường cũng như thông báo trực tiếp tới cha mẹ học sinh, trên cơ sở đó hội đồng thi đua khen thưởng nhà trường sẽ giải quyết theo nội quy.
Bổ sung quy định pháp luật
Theo các nghiên cứu y khoa, thuốc lá điện tử là các sản phẩm cung cấp nicotine điện tử, có cấu tạo gồm bộ phận gia nhiệt, dẫn dòng khí và ống đựng dung dịch chứa nicotine, chất tạo hương và một số loại hóa chất khác. Việc sử dụng thuốc lá điện tử sớm có thể gây tổn thương phổi không thể phục hồi; nicotine trong loại sản phẩm này cũng làm ảnh hưởng tới sự phát triển não bộ ở lứa tuổi thanh thiếu niên, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, ung thư phổi, ung thư thanh quản. Anh Nguyễn Ngọc Trường, ở khu dân cư Hồ Đá (quận Hồng Bàng), từng sử dụng thuốc lá điện tử hơn 7 năm cho biết: Nếu ai sử dụng loại thuốc này ở lứa tuổi trẻ càng khó bỏ bởi lúc đầu hút loại nhẹ, liều lượng thưa thớt, nhưng càng về sau, tần suất sử dụng dày đặc hơn và loại thuốc có hàm lượng nicotine càng lớn hơn. Do đó, trước hết cần tăng cường công tác tuyên truyền ngay từ lứa tuổi học sinh THCS, THPT từ các buổi sinh hoạt chào cờ đầu năm học, đến các hoạt động ngoại khoá, những cuộc thi sáng tạo như vẽ tranh, làm mô hình về chủ đề này để hoạt động tuyên truyền gần gũi hơn.
Mặt khác, hiện nay các quy định pháp luật liên quan đến thuốc lá điện tử chưa rõ ràng. Bởi lẽ, các loại thuốc lá điện tử chủ yếu sử dụng nicotine tổng hợp nhân tạo, không có nguồn gốc từ thuốc lá. Do đó, để ngăn chặn tác hại của thuốc lá điện tử, trước hết cần bổ sung các quy định quản lý đối với nhóm mặt hàng này, trong đó, cần làm rõ khái niệm thuốc lá điện tử, nguồn gốc thành phần thuốc lá.
Anh Lê Văn Phương, quản trị viên Diễn đàn Hội Cha mẹ học sinh Hải Phòng cho rằng, trong khi chờ đợi Quốc hội bổ sung các quy định liên quan tới thuốc lá điện tử, trước hết cần ngăn chặn việc mua bán loại sản phẩm này trên thị trường. Theo hướng dẫn của Bộ Công Thương tại công văn số 534/XNK-TMQT, ngày 13-16-2019, mặt hàng thuốc lá điện tử, thuốc lá điếu loại không cháy, sử dụng cho tẩu IQOS và tương tự chưa được phân loại hàng hóa, chưa có tiêu chuẩn kỹ thuật và quy chuẩn kỹ thuật để nhập khẩu vào Việt Nam. Do đó, các loại thuốc lá điện tử đang lưu hành trên thị trường đều là sản phẩm nhập lậu, không đúng quy định pháp luật. Theo đó, cơ quan công an, quản lý thị trường cần tăng cường kiểm tra, xử lý các cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi nhập lậu, kinh doanh thuốc lá điện tử, nhất là tại những điểm bán hàng gần các trường học cũng như bán hàng thông qua các hội nhóm trên mạng xã hội.
