(HPĐT)- Hàng chục công nhân Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng phải làm việc liên tục nhiều giờ, từ sớm 19-10 đến 4 giờ sáng 20-10 để dập lửa, khói và thu dọn toàn bộ rác là trấu, dăm gỗ bị đổ trộm, đốt rác ở bãi đất trống khu vực ven hồ Phương Lưu, phường Đông Hải (quận Hải An). Đây không phải lần đầu công ty phải xử lý những đống rác đổ trộm như vậy. Tình trạng này diễn ra nhiều năm và ngày càng phức tạp, gây bức xúc trong nhân dân.
Liên tiếp nhiều vụ đổ, đốt rác thải
Trưởng Ban Truyền thông Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng Phạm Thanh Hà cho biết, ngày 19-10, người dân thông báo đến đường dây nóng của công ty phản ánh tình trạng đổ trộm và đốt rác thải ở bãi đất trống ven hồ Phương Lưu, làm phát sinh khói bụi, ảnh hưởng lớn môi trường sống của người dân khu vực này. Ngay sau khi nhận thông tin phản ánh, công ty huy động các xe phun nước để dập lửa, khói, tổ chức thu dọn rác. Khu vực đổ trộm bao quanh cây cối um tùm, rác thải là loại mùn cưa, trấu nên khi cháy phát sinh nhiều khói, phát tán vào nhà dân đang sinh sống quanh khu vực hồ Phương Lưu gây ngột ngạt, khó chịu. Nhiều loại rác bị đổ trộm ở đây, từ rác công nghiệp đến vật dụng gia đình như chăn đệm, giường tủ cũ, cành cây khô... Người mang vứt rác trộm đồng thời đốt tiêu hủy. Ông Nguyễn Hữu Bình, ở khu Phương Lưu 2, phường Đông Hải 1 (quận Hải An) bức xúc, người dân ở khu vực chung quanh khu vực hồ Phương Lưu nhiều lần chứng kiến việc vào lúc chập tối hoặc khuya muộn, những xe xích lô, thậm chí xe tải nhỏ chở đủ các loại rác đến khu vực này đổ trộm. Để phi tang chứng cứ, người đổ trộm rác thường châm lửa đốt, phát sinh khói bụi, theo gió tạt vào nhà dân rất ngột ngạt, gây ô nhiễm môi trường chung quanh. Sau bão số 3, lượng rác phát sinh đột biến, ngoài rác thải sinh hoạt, xây dựng và rác công nghiệp nêu trên, có thêm một khối lượng lớn rác thải là cây gãy đổ, vật liệu tháo dỡ từ các công trình hư hỏng.
Tương tự, bãi rác tự phát tại khu vực đê hữu sông Lạch Tray cũng phát sinh lượng lớn rác thải. Các đối tượng đổ dầu vào đốt làm cho đám cháy bốc cao hàng chục mét, tỏa khói mịt mù bao trùm cả khu đô thị Vinhomes Marina và các khu dân cư lân cận. Người dân ở khu đô thị Vinhomes Marina cho biết, khói bụi từ rác công nghiệp bị đốt tạo mùi khét rất khó chịu, nhất là những đám cháy từ rác chứa cao su, nhựa, vải tổng hợp, keo thải chứa hóa chất độc hại có khói đen quánh đặc, tạo những đám tro bụi bay vào nhà dân, nhiều người phải sơ tán. Không riêng các quận Dương Kinh, tình trạng đổ, đốt trộm rác cũng diễn ra phổ biến. Bà Đoàn Thị Mơ, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX Dịch vụ thương mại và môi trường Thành Vinh, đơn vị thu gom rác trên địa bàn quận Dương Kinh, cho biết: "Một số người dân lợi dụng bãi rác tạm của đơn vị để đổ rác điện tử, phao, xốp... Nhưng chúng tôi không thể thu gom những loại rác này vì không xử lý được bằng cách đốt thông thường". Hành vi đổ trộm, đốt rác thải, nhất là rác thải nguy hại như rác điện tử, nhựa phế thải, phao xốp gây ảnh hưởng lớn về môi trường. Đáng lo đang là mùa hanh khô, gió đông bắc thổi, nên khói bụi tạt vào khu dân cư, ảnh hưởng rất lớn đến đời sống sinh hoạt, gây bức xúc trong nhân dân.
Giải pháp cần đồng bộ và quyết liệt hơn
Thời gian qua, các địa phương, lực lượng liên quan xử lý một số vụ việc đổi trộm rác thải. Tuy nhiên, việc điều tra, xử lý những vụ việc đổ trộm rác thải chưa nhiều, chưa nghiêm nên chưa bảo đảm tính răn đe đối với hành vi này. Theo Phó chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường Đỗ Thị Hương, để giải quyết triệt để vấn nạn đổ trộm rác thải, cần thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp, từ tăng cường chế tài xử phạt, cải thiện cơ sở hạ tầng giám sát đến nâng cao nhận thức của cộng đồng. Trước tiên, cơ quan chức năng cần có chế tài xử phạt mạnh hơn với các đối tượng vi phạm. Mức phạt cần được nâng lên đủ để răn đe, nhất là đối với các chủ thầu xây dựng, cá nhân, doanh nghiệp có hành vi xả thải trái phép. Đồng thời, chính quyền địa phương, cơ quan chức năng có các biện pháp bổ sung như tước giấy phép hoạt động đối với các doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng, hoặc đưa ra các hình thức phạt lao động công ích để xử lý các bãi rác do chính họ đổ ra.
Một giải pháp khác là lắp đặt hệ thống camera an ninh giám sát tại các điểm nóng về đổ trộm rác. Việc này không chỉ giảm thiểu tình trạng đổ trộm mà còn giúp lực lượng chức năng tăng cường công tác giám sát, đồng thời dễ dàng phát hiện, xác định đúng đối tượng vi phạm. Các tổ chức đoàn thể tăng cường tổ chức các chiến dịch tuyên truyền sâu rộng để nâng cao ý thức, trách nhiệm cộng đồng đối với vấn đề bảo vệ môi trường. Người dân cần được trang bị kiến thức về tác hại của việc đổ trộm, đốt rác thải, đồng thời được khuyến khích tham gia vào các hoạt động giám sát, tố giác các hành vi vi phạm qua đường dây nóng hoặc ứng dụng di động.
Bài và ảnh: HUY VŨ
