Hình thức chưa phù hợp
Xử phạt học sinh khi mắc lỗi cần phù hợp và bảo đảm tính giáo dục (ảnh minh họa).
Ngày 20- 5 vừa qua, câu chuyện cháu học sinh lớp một Trường tiểu học Quang Trung (quận Ngô Quyền) đi học sớm phải đứng ngoài cổng trường trong thời tiết nắng nóng thu hút sự quan tâm của dư luận xã hội. Dù sau đó, sự việc có nhiều diễn biến phức tạp, song căn nguyên của sự việc trên xuất phát từ việc cô giáo chủ nhiệm phạt 7 học sinh đứng trước lớp vì đi học sớm và chụp ảnh gửi lên nhóm zalo chung của các cha mẹ học sinh để nhắc nhở. Hình thức phạt này vấp phải sự phản đối của nhiều bậc cha mẹ.
Ngay sau đó, ngày 23-5, vụ việc 1 nam sinh của Trường THPT Lý Thái Tổ (quận Lê Chân) bị đình chỉ học vì để tóc dài được đăng tải trên mạng xã hội facebook cũng khiến nhiều người băn khoăn về mức hình phạt này đối với học sinh. Theo thông tin đăng tải, gia đình học sinh này đã chuyển trường cho con sau sự việc trên.
Trước đó, vụ việc cô giáo liên tiếp tát học sinh trong lớp học xảy ra tại Trường Tiểu học Quán Toan (quận Hồng Bàng) vào tháng 5-2019. Hay vụ việc cô giáo dạy lớp 3 tại Trường tiểu học An Đồng (huyện An Dương) phạt học sinh phải súc miệng bằng nước giặt giẻ lau bảng vì lý do nói chuyện riêng trong lớp xảy ra tháng 4-2018…, đều khiến dư luận phẫn nộ với những hình thức phạt phản giáo dục này. Mặc dù các giáo viên liên quan đều bị chấm dứt hợp đồng lao động, song vấn đề đặt ra là giới hạn hình thức phạt đối với học sinh vi phạm lỗi được áp dụng trong nhà trường.
Chị Nguyễn Thị Ngọc Mai, ở phường Máy Tơ (quận Ngô Quyền) bày tỏ: Học sinh mắc lỗi trong quá trình học cần phải phạt. Song, với những cách phạt như trên thì chưa phù hợp, thậm chí là bạo lực học đường, gây áp lực tâm lý cho trẻ, phản tác dụng giáo dục. Tôi cho rằng, cần có những tiêu chí, quy định cụ thể của ngành giáo dục trong việc phạt học sinh để tránh những sự việc đáng tiếc xảy ra.
Tôn trọng học sinh là tiêu chí hàng đầu
Thực tế, phạt học sinh là chuyện bình thường trong trường lớp, song phạt thế nào cho phù hợp để mang tính răn đe và các em hiểu chuyện, không tái phạm thì cần sự tinh tế của giáo viên trong cách xử lý.
Theo Thạc sĩ tâm lý Đoàn Bá Tỵ, nguyên Trưởng Khoa Tâm lý giáo dục, Trường đại học Hải Phòng: Học sinh hay hiếu động, dễ mắc sai phạm, bởi đang trong quá trình phát triển, hình thành nhân cách. Bởi vậy, mỗi giáo viên cần tìm hiểu ngọn ngành câu chuyện trước khi đưa ra hình thức phạt. Bên cạnh đó, hình thức phạt nào cũng phải bảo đảm tôn trọng học sinh và theo hướng tích cực. Các thầy, cô giáo nên áp dụng các nguyên tắc phạt một cách mềm mại. Chẳng hạn cho học sinh lao động vệ sinh trường lớp, tham gia công tác thiện nguyện... Thông qua các công việc nhân văn ấy, học sinh nhận thức được lỗi sai và quyết tâm thay đổi. Bên cạnh đó, các trường nên xây dựng quy định thống nhất các hình thức, càng cụ thể càng tốt và công bố vào đầu năm học, đồng thời thường xuyên nhắc nhở để học sinh ghi nhớ và thực hiện. Khi có bộ khung này, các thầy, cô giáo cũng có cơ sở để áp dụng, tránh việc đưa ra các hình thức phạt không phù hợp như các vụ việc trên.
Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Đằng Giang (quận Ngô Quyền) Hà Thị Kim Nhung cho biết: Ngay từ đầu năm học 2019-2020, nhà trường tổ chức hội thảo “Cha mẹ thông thái đồng hành cùng con tới trường” và “Thầy cô thay đổi vì một trường học hạnh phúc” nhằm tập huấn, phổ biến phương pháp kỷ luật tích cực tới 100% bậc cha mẹ và giáo viên. Tại các cuộc họp chuyên môn, Ban giám hiệu nhà trường luôn trao đổi nghiệp vụ, kỹ năng sư phạm với các giáo viên. Yêu cầu giáo viên nếu phạt, kỷ luật với học sinh có lỗi, thì đó phải là kỷ luật tích cực, bảo đảm phù hợp trên cơ sở tôn trọng học sinh. Tức là thông qua hình thức phạt để học sinh nhận ra lỗi của bản thân, từ đó giúp các em tự suy ngẫm, tự kỷ luật, tự đánh giá để không tái phạm. Đồng thời, nhà trường cũng yêu cầu các thầy, cô giáo tăng cường trao đổi với các bậc cha mẹ, để cùng thống nhất phối hợp các phương pháp giáo dục trẻ.
Trường học phải là nơi thầy, cô giáo truyền thụ kiến thức, cũng như lan tỏa tính nhân văn, lòng yêu thương con người cho học trò. Điều đó thể hiện qua cách ứng xử, giải quyết các khúc mắc hằng ngày, dựa trên cơ sở thấu hiểu và tôn trọng. Mọi việc sẽ tích cực hơn khi các ứng xử, hình thức phạt đều nhằm mục đích giúp trẻ trưởng thành hơn thay vì những tổn thương không đáng có. Mỗi thầy, cô giáo là nơi để học sinh tin tưởng, chia sẻ những khó khăn, vướng mắc. Cha mẹ phải nắm được các tâm tư, nguyện vọng, thay đổi tâm sinh lý của các em để hỗ trợ kịp thời, cùng với nhà trường giúp các em tiến bộ.
Tuệ Minh - Ảnh: Đỗ Hiền
