Xu thế tất yếu

Kỳ 1: Những nhân tố mạnh dạn đi đầu

Thực chất, quá trình chuyển đổi cơ chế tài chính và sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp công lập đã được Hải Phòng thực hiện thí điểm từ trước, theo Nghị định số 16 ngày 14-2-2015 của Chính phủ, tập trung trong lĩnh vực y tế. Một số bệnh viện mạnh dạn đi đầu trong lĩnh vực này, dám dứt bỏ “bầu sữa” ngân sách theo lộ trình và bước đầu thành công. Đây là cơ sở quan trọng để Hải Phòng vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, vừa bổ sung thêm giải pháp, cách làm để sau này khi triển khai thực hiện Nghị quyết 19 của BCH Trung ương (khóa 12) không những mở rộng trong ngành y tế mà còn triển khai sang các ngành, lĩnh vực khác.

Từ hình mẫu của Bệnh viện Việt- Tiệp

Ngày 5-10- 2018, UBND thành phố Hải Phòng công bố quyết định thành lập Hội đồng quản lý tại Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp- Hải Phòng. Đây là mô hình hội đồng quản lý bệnh viện công lập đầu tiên được thành lập trên cả nước. nhưng quan trọng hơn, đó  là thành công sau một thời gian chuyển bệnh viện sang hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính. Thực hiện NĐ 16, từ tháng 1- 2017, Bệnh viện Việt-Tiệp là đơn vị đầu tiên của thành phố được lựa chọn tự chủ tài chính nhóm 2, theo hình thức  đơn vị sự nghiệp công tự bảo đảm chi thường xuyên. Tới tháng 4-2018, Bệnh viện Việt-Tiệp tiến thêm một bước nữa lên tự chủ tài chính nhóm 1, nghĩa là tự bảo đảm cả chi thường xuyên và chi đầu tư. Đây là một bước ngoặt lớn, là sự đổi mới toàn diện của bệnh viện sau mấy chục năm đi theo nếp cũ, chỉ biết “nép” vào nguồn ngân sách là chính.

Bệnh viện Hữu nghị Việt-Tiệp Hải Phòng từng bước đi đầu trong tự chủ tài chính tại Hải Phòng 

Bệnh viện Việt-Tiệp sau gần 2 năm chuyển sang tự chủ tài chính là đã có sự “lột xác” một cách toàn diện. Toàn bệnh viện, từ các khu vực khám bệnh, xét nghiệm tới phòng điều trị, thậm chí cả khu vực vệ sinh vốn vẫn là nỗi kinh hoàng của người bệnh, nay đều khang trang, hiện đại và sạch sẽ. Nhưng cái được lớn nhất chính là tinh thần, thái độ, trách nhiệm phục vụ người bệnh. Thay vì mối quan hệ ban ơn, người bệnh cần bác sĩ thì bây giờ đã có sự tương tác đáng kể, bác sĩ phảichủ động tới với người bệnh, cần người bệnh, giữ được người bệnh ở lại điều trị. Đây là sự thay đổi vất vả, khó khăn nhất nhưng chính yêu cầu của tự chủ tài chính, phải tự lo tất cả đã thay đổi về tư duy, nhận thức của toàn thể cán bộ công nhân viên bệnh viện. Giờ đây, hầu như không còn lời phàn nàn về thái độ phục vụ cũng như những tiêu cực tại bệnh viện. Người bệnh được tiếp đón niềm nở, chăm sóc chu đáo, chất lượng khám chữa bệnh được nâng lên rõ rệt. Có thể khẳng định, đây là thành công lớn nhất của Hải Phòng khi chuyển bệnh viện công lớn nhất- Bệnh viện Việt-Tiệp sang tự chủ tài chính.

Bác sĩ Nguyễn Quang Tập, Chủ tịch Hội đồng quản lý Bệnh viện Việt-Tiệp cho biết, sau gần 2 năm chuyển sang tự chủ tài chính, hầu hết các chỉ tiêu khám, chữa bệnh đều đạt và vượt so với kế hoạch đề ra (107%-166%). Bệnh viện đưa các công nghệ mới, kỹ thuật cao, kỹ thuật chuyên sâu, như: can thiệp mạch não, phẫu thuật cắt u gan, đốt u gan bằng vi sóng…  vào chẩn đoán và điều trị bệnh. Đồng thời đa dạng hóa các hoạt động dịch vụ đáp ứng nhu cầu của người bệnh, quản lý chặt chẽ một số nguồn thu ngoài dịch vụ y tế như: nhà thuốc bệnh viện, trông giữ xe (miễn phí người bệnh và người nhà), căng tin, nhà ăn và các hoạt động dịch vụ khác để tăng nguồn thu. Trong công tác tổ chức bộ máy và nhân lực, bệnh viện tổ chức, sắp xếp các khoa, phòng theo hướng tinh gọn, hiệu quả cao, phù hợp với tình hình thực tế của đơn vị; sáp nhập một số khoa phòng, đơn vị để giảm đầu mối, giảm lãnh đạo, tăng số người làm việc chuyên môn hoặc lao động trực tiếp; tổ chức sắp xếp lại nhân sự, vị trí việc làm; bố trí công việc một cách khoa học, sử dụng hiệu quả cao nguồn nhân lực. Về tài chính, bệnh viện xây dựng mới quy chế chi tiêu nội bộ theo hướng hưởng theo hiệu quả công việc, tăng chế độ cho bác sĩ trực tiếp điều trị bệnh; sử dụng tiết kiệm,  hiệu quả các nguồn tài chính để có chênh lệch thu -chi, chi trả thu nhập tăng thêm, trích lập các quỹ để đầu tư cơ sở, mua sắm trang thiết bị để mở rộng và phát triển đơn vị. Cũng nhờ tự chủ tài chính, bệnh viện chủ động vay vốn của các ngân hàng thương mại gần 100 tỷ đồng đầu tư máy xạ trị gia tốc; vay 96 tỷ đồng đấu thầu mua thiết bị MRI 3.0 Tesla, CT 768 lát;  20 tỷ đồng mua các máy thở, nội soi…; đồng thời thực hiện liên doanh liên kết để đầu tư trang thiết bị cho công tác khám, chữa bệnh, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, phát triển kỹ thuật mới; tăng số lượng và nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân, cả người nghèo cũng được hưởng lợi vì nhiều thiết bị xã hội hóa được dùng chung cho toàn bệnh viện. Bác sĩ Nguyễn Quang Tập nhấn mạnh, việc điều chỉnh giá dịch vụ khám chữa bệnh, đặc biệt là tính lương vào giá đã làm thay đổi nhận thức, tư duy của cán bộ y tế; tinh thần, thái độ làm việc và phục vụ  người bệnh được nâng cao, tỷ lệ hài lòng của người bệnh tăng (năm 2018, 95% số người bệnh tỏ ý hài lòng, cao hơn so với mức 70% năm 2016). Đáng chú ý, bệnh viện cân đối thu chi tài chính, đời sống người lao động được cải thiện, bình quân thu nhập đạt 10,1 triệu đồng/người/tháng.

Nhờ tự chủ tài chính Bệnh viện Hữu nghị Việt-Tiệp Hải Phòng liên kết chặt chẽ với các bệnh viện tuyến trên đưa nhiều phương pháp y học hiện đại về cứu chữa cho người bệnh

Kết quả tại Bệnh viện Việt-Tiệp cho thấy, tự chủ tài chính là chủ trương đúng đắn của Đảng, Chính phủ, là quyết tâm lớn của thành phố,  tạo cú hích quan trọng thúc đẩy tinh thần năng động sáng tạo của các đơn vị. Không ít người đã nhận xét: nếu không chuyển sang tự chủ tài chính, Bệnh viện Việt-Tiệp không biết bao giờ mới chuyển mình bởi tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào ngân sách Nhà nước thời gian dài đã là một nguyên nhân chính làm thui chột khả năng sáng tạo và ý chí vươn lên của cả tập thể và cá nhân người lao động.

Lan tỏa tới các bệnh viện khác

Theo Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng Phạm Thu Xanh, đến nay Hải Phòng có 5 bệnh viện công thực hiện cơ chế tự chủ tài chính. Ngoài Bệnh viện Việt-Tiệp, còn có Bệnh viện Phụ sản và Bệnh viện Trẻ em tự chủ nhóm 2 từ tháng 9-2017; Bệnh viện Mắt và Bệnh viện Kiến An tự chủ nhóm 2 từ tháng 1-2018. Theo lộ trình, tới năm 2020, tất cả các đơn vị trực thuộc Sở Y tế đều thực hiện tự chủ với các nhóm, các mức độ khác nhau.

Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng Vũ Văn Tâm cho biết, chuyển sang tự chủ tài chính, yếu tố quan trọng nhất là tư tưởng, nhận thức của CBCNV. Vì vậy, bệnh viện chú trọng tuyên truyền, giải thích để CBCNV hiểu rõ đây là xu thế tất yếu, không thể mãi trông chờ vào nguồn ngân sách Nhà nước. Đồng thời, thực hiện nhiều giải pháp quản lý tài chính; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chất lượng khám chữa bệnh, làm tốt công tác y đức và y thuật hướng tới sự hài lòng của người bệnh; phát triển và củng cố kỹ thuật chuyên sâu thu hút bệnh nhân trong và ngoài thành phố, liên doanh liên kết tạo sức mạnh đầu tư phát triển, tiết kiệm nguồn lực…   

Khoa Ung bướu Bệnh viện Hữu nghị Việt-Tiệp Hải Phòng mới đưa máy gia tốc xạ trị vào phục vụ bệnh nhân điều trị ung thư Ảnh: Đỗ Hiền

Theo bác sĩ Trần Mạnh Đô, Giám đốc Bệnh viện Mắt, tự chủ tài chính đặt ra nhiều thách thức, nhưng trong đó lại ló rạng nhiều cơ hội. Bởi đây là bước đi quyết định để rời bỏ hẳn tư duy bao cấp để hướng tới mô hình bệnh viện tự chủ, chuyên nghiệp, chất lượng cao. Từ đó, Ban Giám đốc động viên CBCNV phát huy tinh thần đoàn kết, gắn bó, tạo sức mạnh nội bộ, quyết tâm thay đổi vì sự phát triển vững mạnh của bệnh viện, phấn đấu tiến lên tự chủ nhóm 1 vào năm 2020. 

Theo  Phó giám đốc Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng Phạm Văn Dương, thực hiện tự chủ tài chính, bệnh viện triển khai nhiều giải pháp như giám sát, quản lý chặt chẽ các khoản thu của bệnh viện, đặc biệt là các dịch vụ khám chữa bệnh BHYT, hạn chế sai sót dẫn đến việc BHXH xuất toán và từ chối thanh toán gây tổn thất kinh phí cho bệnh viện, đồng thời quản lý chặt chẽ các khoản chi chiếm tỷ trọng lớn như tiền thuốc, vật tư, hóa chất và tính định mức các khoản chi hóa chất, vật tư tiêu hao, sinh phẩm xét nghiệm, xăng xe ô tô, các khoản chi văn phòng phẩm…., tổ chức đấu thầu công khai để lựa chọn mức giá hiệu quả nhất;  tiết kiệm chi phí sử dụng điện, nước sinh hoạt. Ông Phạm Văn Dương nhấn mạnh, tự chủ về tài chính đồng nghĩa với việc bệnh viện phải hoạt động như một doanh nghiệp, tự thu, tự chi và tự cân đối. Mặc dù còn nhiều khó khăn, thách thức nhưng việc nâng cao chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh chính là giải pháp hàng đầu để các bệnh viện tạo được niềm tin đối với người bệnh và tự chủ thành công.

(còn tiếp)

Thanh Hiệp

-----------------------------------

Kỳ 2: Không tránh né, không ngại động chạm