(HPĐT)- Với những người làm Báo Hải Phòng, Xuân Quý Mão 1963 đặc biệt đáng nhớ: mùa Xuân đầu tiên Báo Hải Phòng kiến thiết và Báo Kiến An về chung một mái nhà sau khi tỉnh Kiến An và thành phố Hải Phòng. Tên gọi Báo Hải Phòng khởi đầu từ mùa xuân ấy. Tròn 60 năm qua, mỗi lần nhớ lại ngày 1-1-1963 và số báo đầu khi hai tờ báo đoàn viên, những nhà báo của Báo Hải Phòng ngày ấy còn bồi hồi như mới hôm nào…
Số báo đầu sau hợp nhất Hải Phòng - Kiến An phát hành ngày 1-1-1963.
Sức mạnh nhân đôi, mừng vui sum họp
Nhà báo Vũ Long (Tổng Biên tập Báo Hải Phòng giai đoạn 1979-1989) là một trong số rất ít người còn lại của thế hệ người làm Báo Hải Phòng kiến thiết từ thuở ban đầu. Là người chứng kiến giai đoạn đầu hợp nhất hai tờ báo, kể lại câu chuyện của mùa Xuân đầu hợp nhất năm 1963, nhà báo cao tuổi còn cảm động rưng rưng: “Thời gian ấy tôi được cơ quan cử đi học đại học Báo chí tại Hà Nội. Khi về tòa soạn, đội hình hợp nhất đã ổn định. Gặp những anh em đồng nghiệp tôi từng tiếp xúc, phối hợp trước đó khi sang địa bàn tỉnh Kiến An khai thác tư liệu tuyên truyền, giờ là người một nhà, cảm xúc trong tôi thật khác. Mừng vui, hạnh phúc bởi nhà thêm người. Mà “thêm người thêm của”, sức mạnh được nhân đôi. Nhất là những anh em của Báo Kiến An được tăng cường về tổ phóng viên nông nghiệp của tôi càng tăng thêm hiệu quả công tác tuyên truyền”.
Số Báo Hải Phòng đặc biệt mừng Xuân Quý Mão 1963.
Câu chuyện kể của nhà báo Vũ Long giúp hình dung rõ niềm vui của ngày hợp nhất hai địa phương, hai tờ báo. Địa bàn Kiến An khi đó rất rộng, bao gồm cả An Lão, Kiến Thụy, An Dương, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo và Đồ Sơn. Khi hợp nhất, thành phố Hải Phòng mở rộng hẳn không gian và lĩnh vực sản xuất. Nông nghiệp theo đó cũng đa dạng hơn, không còn vỏn vẹn trong khu vực thuộc Hải Phòng trước đây gồm Thủy Nguyên, An Hải, Bạch Long Vĩ, Cát Hải, Cát Bà. Hai tờ báo đoàn viên, về chung một nhà, thông tin tuyên truyền trên mặt báo đa dạng hơn, phong phú hơn về cách thể hiện bởi có thêm những cây bút yêu nghề, đam mê sáng tạo. Sức mạnh nhân đôi, niềm vui gấp lên nhiều lần càng thúc đẩy phong trào thi đua thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền trong mỗi cá nhân và tổ phóng viên của Báo Hải Phòng ngày đó.
Nhà báo Vũ Long, nguyên Tổng Biên tâp Báo Hải Phòng hồi tưởng về thời điểm hợp nhất Báo Hải Phòng và Báo Kiến An năm 1963.
“Kiến An có núi ông Voi/ Có sông Văn Úc có đồi Thiên Văn”; “Hải Phòng có bến Sáu Kho/ Có sông Tam Bạc có lò xi măng”. Ngày ấy chúng tôi vẫn đọc hai câu thơ đặc trưng về hai địa phương như vậy. Sau hợp nhất, tất cả hòa làm một, tạo nên điểm tựa để Báo Hải Phòng đoàn kết, vững vàng, quyết liệt đổi mới, sáng tạo để ngày càng phát triển” – nhà báo Vũ Long cười nói, ánh mắt dõi xa xăm như hồi tưởng lại Hải Phòng của 60 năm về trước và những đồng nghiệp về chung một nhà từ Báo Kiến An.
Điểm tựa từ tình yêu nghề, say mê cống hiến
Nhà báo Kim Toàn (Tổng Biên tập Báo Hải Phòng giai đoạn 1989-2002) cũng là người duy nhất còn lại trong đội ngũ những người làm Báo Kiến An trước khi hợp nhất. Xuân này, nhà báo cao tuổi bước sang tuổi 83. Tròn 60 năm từ khi ông “xách ba lô” về mái nhà chung Báo Hải Phòng, ký ức về ngày hợp nhất còn vẹn nguyên trong từng câu chuyện kể.
Nhà báo Kim Toàn xem lại những tờ Báo Kiến An phát hành trước khi hợp nhất hai cơ quan báo.
“Đội hình những người làm Báo Kiến An ngày ấy không nhiều, nếu không muốn nói là rất ít. Chúng tôi chỉ vỏn vẹn có 5 người, trong đó có 1 người phụ trách và 4 phóng viên trực tiếp viết bài gồm Vũ Thị Thường, Lê Sơn, Huỳnh Ngọc Lý và Kim Toàn. Địa bàn Kiến An rộng nên 4 phóng viên chia nhau đi khắp các khu vực để thu thập thông tin, bảo đảm xuất bản Báo Kiến An đều kỳ. Lúc đó, cũng có người hỏi ít người như vậy sao đủ sức đáp ứng yêu cầu thông tin của tờ báo. Nhưng chúng tôi có cả một đội ngũ cộng tác viên hùng hậu từ khắp các địa bàn, sở, ngành với con số lên đến hàng trăm người. Đó chính là đội hình ngoài tòa soạn giúp chúng tôi bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ được giao. Khi hai tờ báo hợp nhất, đội ngũ cộng tác viên cũng hợp nhất, càng gia tăng sức mạnh của Báo Hải Phòng để xứng đáng với vai trò cơ quan ngôn luận của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố” – nhà báo Kim Toàn kể lại.
Chuyện của 60 năm trước trở về nóng hổi và tràn ngập cảm xúc trong những chia sẻ của hai nhà báo cao tuổi, thế hệ nhà báo đầu của Báo Hải Phòng. Lật giở những trang Báo Kiến An (trước đó là tờ Tin Kiến An) cuối những năm 50 và Báo Hải Phòng kiến thiết đầu những năm 60, kỷ niệm như từng thước phim ùa về vẹn nguyên, lấp lánh như tình yêu với nghề nghiệp và đam mê cống hiến trong thực hiện nhiệm vụ chính trị được Thành ủy và nhân dân tin tưởng giao phó.
Thay lời kết, xin gửi tặng bạn đọc những câu thơ trong bài thơ “Hai quê hợp nhất” của tác giả Võ Phụng Thê được in trên Báo Hải Phòng số ra đầu tiên của năm hợp nhất Hải Phòng - Kiến An, phát hành ngày 1-1-1963. Cùng với bài thơ này, niềm hân hoan “về chung một nhà” của nhân dân Hải Phòng – Kiến An tràn ngập trên từng trang báo, như khí thế thi đua mừng thành phố quê hương trong mùa Xuân Quý Mão cách đây trong 60 năm:
“…Cầu Niệm, cầu Rào, đường năm nắng trải
rộn bước chân người lưu luyến lại qua.
Bên đó, bên đây liền đất, chung nhà
gắn bó keo sơn từ ngày kháng chiến,
đỉnh núi Cột Cờ ghi chiến công Hải – Kiến…
Nay lại về hợp nhất hai quê.
Ta ở bên nhau sớm tối vai kề
xây nhà máy, ruộng đồng, quê hương, biển cả”.
Bài thơ của tác giả Võ Phụng Thê trong số báo đầu đánh dấu sự kiện hợp nhất Hải Phòng – Kiến An ngày 1-1-1963.
