(HPĐT)- Cùng với xu hướng phát triển của công nghệ 4.0, mạng xã hội, trang thông tin báo điện tử…, hiện nay, báo chí truyền thống đang phải cạnh tranh và nỗ lực trong việc đưa thông tin tiếp cận bạn đọc. Bên cạnh đó, các toà soạn cũng đối mặt với tình trạng vi phạm bản quyền gia tăng, đòi hỏi cần có những giải pháp xử lý kịp thời của cơ quan chức năng…
Phóng viên, kỹ thuật viên Báo Hải Phòng tham dự hội thảo trực tuyến “Kỹ năng xuất bản nội dung và bảo vệ bản quyền tác phẩm báo chí trên nền tảng công nghệ.
Vi phạm nghiêm trọng
Theo thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông, cả nước hiện có 779 cơ quan báo chí, trong đó có 72 cơ quan có giấy phép hoạt động phát thanh, truyền hình, 142 báo, 612 tạp chí, 25 cơ quan báo chí điện tử độc lập. Trong bối cảnh đó, nhiều cơ quan báo chí đang có những hoạt động đổi mới sáng tạo mạnh mẽ, triển khai giai đoạn quá trình số hoá, định hình và tiến hành giai đoạn xây dựng mô hình hoạt động số, bước đầu xây dựng được mô hình báo chí dữ liệu, tiến tới xây dựng hệ sinh thái truyền thông đa phương tiện.
Tại hội thảo trực tuyến “Kỹ năng xuất bản nội dung và bảo vệ bản quyền tác phẩm báo chí trên nền tảng công nghệ số” do Cục Báo chí (Bộ Thông tin tổ chức sáng 18-6 vừa qua (hơn 100 cơ quan báo chí toàn quốc tham dự trong đó có Báo Hải Phòng, Cục trưởng Cục Báo chí, Nguyễn Thanh Lâm cho biết, xu hướng phát triển của báo chí hiện đại đặt ra yêu cầu đẩy lùi tin giả và mang lại nhận thức đúng đắn trong cộng đồng về những vấn đề quan trọng của xã hội. Muốn như vậy, các cơ quan báo chí cần chú trọng tập trung xây dựng nội dung hấp dẫn, sử dụng những công cụ hiện đại để tiếp cận bạn đọc và chú trọng bảo vệ bản quyền tác phẩm.
Tuy nhiên, việc xây dựng nội dung báo chí trên nền tảng công nghệ số cũng kéo theo nhiều vấn đề cần đối mặt, trong đó có vấn nạn xâm phạm bản quyền tác phẩm báo chí, đòi hỏi sự phối hợp của nhiều tòa soạn. Ông Jean-Jacques Sahel, Trưởng nhóm Thông tin và chính sách nội dung, Google châu Á-Thái Bình Dương dẫn chứng, trên thực tế, chỉ cần một tờ báo đăng tải bài viết về vấn đề nóng bất kỳ, ngay sau đó, không khó để tìm kiếm các bài có nội dung y hệt về nội dung cũng như hình ảnh trên nhiều trang tin điện tử. Thậm chí, nhiều website, fanpage còn giả thương hiệu các đơn vị báo chí chính thống để đưa những thông tin chưa được xác thực.
Đơn cử, tại Báo Hải Phòng, với thế mạnh các tin tức thời sự về hoạt động chính trị - xã hội, kinh tế, văn hoá… của thành phố, báo có nhiều tin, bài độc quyền do phóng viên thực hiện. Tuy nhiên, khi báo vừa đăng tải bài viết trên báo điện tử, nhiều trang điện tử lập tức lấy lại, chỉ đổi tiêu đề (hoặc không đổi tiêu đề), giữ nguyên nội dung và ảnh trong bài nhưng không ghi nguồn trích dẫn. Thậm chí, có những fanpage giả danh Báo Hải Phòng, chia sẻ đường link từ báo nhưng lại cố tình đặt một tiêu đề tùy tiện, thoải mái giật gân, sai bản chất sự việc nhằm câu view. Đáng nói, nhiều trang thông tin lấy tin, bài trên các báo điện tử về đăng lại, rồi chèn quảng cáo với những nội dung không phù hợp. Việc vi phạm bản quyền tác phẩm báo chí như trên để lại những hậu quả nghiêm trọng: Đối tượng xâm hại không phải đầu tư công sức mà vẫn hưởng thành quả của các đơn vị nắm bản quyền, trong khi các cơ quan báo chí bị thất thu về kinh tế, uy tín, thương hiệu.
Phối hợp để siết chặt bản quyền báo chí
Cũng tại hội thảo trực tuyến “Kỹ năng xuất bản nội dung và bảo vệ bản quyền tác phẩm báo chí trên nền tảng công nghệ số”, ông Jean-Jacques Sahel cho biết, mỗi ngày có đến 2 triệu trang web bị “report” (báo cáo) vi phạm bản quyền. Khi nhiều lần bị khiếu nại vi phạm bản quyền hoặc có nhiều nội dung vi phạm của một trang web nào đó thì thứ hạng, mức độ hiển thị của trang web này sẽ giảm xuống còn rất thấp và gần như người dùng sẽ không nhìn thấy trên kết quả tìm kiếm. Không chỉ hạn chế mức độ hiển thị trên mạng, các trang web vi phạm bản quyền còn bị “cắt” nguồn thu từ quảng cáo vì Google nhận được các thông báo yêu cầu đề nghị gỡ bỏ vì vi phạm, các trang web này sẽ bị đưa vào “danh sách đen”.
Để giải quyết tình trạng vi phạm bản quyền, tại hội thảo, các chuyên gia Google nên ra một số phương pháp để các cơ quan báo chí chủ động thực hiện ngay từ khâu xuất bản: hình thành bộ phận lưu vết những vi phạm; đối chiếu thông tin; có kiến nghị bằng văn bản gửi lên cơ quan có thẩm quyền… Bên cạnh đó, mỗi nhà báo cũng có vai trò quan trọng trong việc “report” những tin, bài vi phạm bản quyền trên mạng xã hội. Các tòa soạn báo cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến vấn đề bản quyền để từng bước siết chặt việc bảo vệ bản quyền thông tin trên báo. Nhất là, các cơ quan báo chí cần phối hợp liên kết với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ để thực hiện đúng quy định pháp luật về vấn đề bản quyền trên cơ sở chia sẻ quyền lợi, phát huy các thế mạnh về thông tin trên nền tảng công nghệ số…
Vân Anh - Ảnh: Hoàng Phước“Một trong những giải pháp mà Google - hãng công cụ tìm kiếm lớn nhất thế giới xử lý, chống tình trạng vi phạm bản quyền trên mạng là gỡ bỏ các trang web vi phạm. Đến nay, Google gỡ khoảng 4 tỷ trang web vi phạm bản quyền và mỗi ngày có khoảng 2 triệu trang web bị xử lý. Đã có hơn 80.000 trang web vi phạm không ưu tiên hiển thị hoặc hiển thị rất thấp trên công cụ tìm kiếm” - ông Jean-Jacques Sahel Trưởng nhóm Thông tin và chính sách nội dung, Google châu Á – Thái Bình Dương./.
