Du lịch bền vững là lựa chọn hàng đầu của du khách Việt. Những hành động nhỏ giúp giảm tác động tiêu cực và hỗ trợ sinh kế cộng đồng địa phương.
Theo Báo cáo Du lịch và bền vững thường niên lần thứ 11 của Booking.com, 85% du khách Việt Nam cho rằng du lịch bền vững là quan trọng. Đồng thời, 85% mong muốn góp phần giúp điểm đến trở nên tốt đẹp hơn sau mỗi chuyến đi.
Khảo sát được thực hiện với 32.500 người tại 35 quốc gia và vùng lãnh thổ nhằm thu thập thông tin về cảm nhận của người dân địa phương. Kết quả cho thấy 60% người tham gia khảo sát trên toàn cầu nhìn nhận du lịch mang lại tác động tích cực. Tại Việt Nam, tỷ lệ này đạt mức 76% với các lợi ích chính như thúc đẩy kinh tế (60%), tạo việc làm (55%) và mở rộng không gian giải trí (50%).
Ở chiều ngược lại, các tác động tiêu cực nhất là tình trạng ùn tắc giao thông (41%), lượng rác thải gia tăng (41%), chi phí sinh hoạt đắt đỏ (32%) và quá tải du khách (25%). Từ thực tế này, các chuyên gia gợi ý 6 cách giúp du khách Việt có những chuyến đi bền vững, đóng góp thiết thực cho nơi mình ghé thăm.
Tình trạng quá tải du lịch đang gây áp lực lớn lên cơ sở hạ tầng và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Trong khảo sát tại Việt Nam, 35% người tham gia mong muốn địa phương đẩy mạnh quảng bá các điểm tham quan lân cận, trong khi 40% du khách bày tỏ nguyện vọng tránh những nơi quá đông đúc. Vì vậy, lựa chọn xê dịch ngoài các địa danh quen thuộc mang lại lợi ích thiết thực cho cả cộng đồng lẫn du khách.
Dù các danh thắng nổi tiếng có sức hút riêng, nhưng trải nghiệm đáng nhớ đôi khi lại đến từ hành trình thong dong khám phá các khu phố yên bình hay khu vực xa trung tâm. Những điểm đến như Phú Yên hay Ninh Thuận mang lại sự kết hợp hài hòa giữa đường bờ biển tuyệt đẹp và nền ẩm thực bản địa đặc sắc.
Trong khi đó, Cao Bằng và Mù Cang Chải mở ra chuyến xê dịch chậm rãi giữa thiên nhiên hùng vĩ cùng nhiều hoạt động trải nghiệm cộng đồng độc đáo. Ngay cả khi ghé thăm đô thị sôi động như Bangkok, du khách cũng có thể chọn không gian sành điệu nhưng yên tĩnh tại khu Ari thay vì sự sầm uất, nhộn nhịp của Thonglor.
Một trong những ưu tiên của những du khách dày dạn kinh nghiệm là chọn xê dịch vào mùa thấp điểm. Họ tìm kiếm những đường phố vắng vẻ hơn và khám phá các địa danh nổi tiếng với nhịp độ thư thả.
Khi quá tải du lịch đang trở thành thử thách, 35% người Việt trong khảo sát bày tỏ mong muốn địa phương nơi mình sinh sống đẩy mạnh quảng bá các thời điểm du lịch khác trong năm. Với 35% du khách chủ động chọn du lịch quốc tế ngoài mùa cao điểm, việc khởi hành sớm hoặc muộn hơn vài tuần đã giúp giảm đáng kể áp lực lên cộng đồng.
Theo đó, du khách có thể cân nhắc đến Huế trong những tháng đầu năm để cảm nhận vẻ đẹp trầm lắng dù xuất hiện vài cơn mưa phùn. Nếu khám phá Nhật Bản, thời điểm ngay sau Tuần lễ Vàng (giữa đến cuối tháng 5) là lựa chọn lý tưởng khi lượng khách đã giảm bớt nhưng thời tiết vẫn dễ chịu.
Lựa chọn di chuyển của du khách luôn tạo ra những tác động rõ rệt cho điểm đến. Trong khảo sát, 48% người Việt kỳ vọng hệ thống giao thông công cộng nơi mình sinh sống được cải thiện để thúc đẩy du lịch bền vững. Có 50% du khách dự định sử dụng các phương tiện xanh như đi bộ, xe đạp hoặc giao thông công cộng.
Đi bộ đến các quán cà phê trong khu phố, đón chuyến tàu điện hay đạp xe dọc bờ sông giúp du khách quan sát và cảm nhận điểm đến nhiều hơn so với di chuyển bằng taxi hay ô tô.
Tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, xe buýt hai tầng hop-on hop-off hay hệ thống metro là phương thức di chuyển thuận tiện và tiết kiệm. Để cảm nhận nhịp sống chậm rãi hơn, du khách có thể ngắm đường phố trên chiếc xích lô truyền thống – tất cả đều góp phần giảm thiểu lượng khí thải.
Lựa chọn địa điểm ăn uống, mua sắm và đặt vé tham quan là cách trực tiếp hỗ trợ cộng đồng địa phương. Trong bối cảnh 34% người dân kêu gọi hỗ trợ nhiều hơn cho các nghệ nhân và doanh nghiệp địa phương, lựa chọn một quán ăn gia đình sẽ giúp dòng tiền chi tiêu ở lại với kinh tế bản địa.
Với 38% du khách dự định mua sắm nhiều hơn tại các cơ sở kinh doanh độc lập, việc mua quà tặng từ chợ truyền thống thay vì cửa hàng lưu niệm sân bay không chỉ giúp tìm được món quà mang đậm bản sắc, mà còn hỗ trợ trực tiếp cho các nghệ nhân địa phương.
Vẻ đẹp thiên nhiên là lý do đầu tiên thu hút du khách, vì vậy việc bảo vệ cảnh quan nên là một phần không thể thiếu của chuyến đi. Khi 41% người dân cho rằng rác thải gia tăng là thách thức lớn, 54% du khách đã mong muốn giảm rác thải thông qua tái chế và hạn chế sản phẩm dùng một lần.
Những lựa chọn như mang theo bình nước cá nhân, túi vải và không để lại rác tưởng nhỏ nhưng tạo ra sự thay đổi lớn. Bên cạnh đó, việc đi đúng tuyến đường được hướng dẫn giúp giảm thiểu tác động lên các hệ sinh thái dễ bị tổn thương và tránh làm hư hại thảm thực vật hay sinh vật biển.
Du khách có thể tham gia các hoạt động ý nghĩa như quan sát rùa biển làm tổ và thả rùa con tại Côn Đảo, hoặc tham gia chuyến trekking sinh thái lên đỉnh núi Đại Bình (Bảo Lộc) để trồng cây giống và thu gom rác thải. Những hành động này góp phần gìn giữ vẻ đẹp tự nhiên - nền tảng để cộng đồng phát triển.
Những nỗ lực tìm hiểu phong tục địa phương không chỉ nâng cao trải nghiệm mà còn giúp người dân cảm thấy được tôn trọng. Trong khảo sát, 35% người dân mong muốn du khách hiểu rõ các quy định tập quán, và 41% kêu gọi gây quỹ cho công tác bảo tồn.
Trước mỗi chuyến đi, du khách nên tìm hiểu về quy tắc ứng xử, trang phục và phong tục tôn giáo, đặc biệt là tại các không gian linh thiêng, di tích lịch sử hay khu bảo tồn thiên nhiên. Sự tinh tế này giúp giảm thiểu xung đột văn hóa, đồng thời góp phần bảo tồn truyền thống cốt lõi tạo nên bản sắc độc đáo của cộng đồng địa phương.
TT (tổng hợp)
.jpg "Cát Bà hướng 'xanh' cho du lịch bền vững")
