Cổng trường an toàn không thể chỉ nhờ những chốt trực, mà cần giải pháp căn cơ cùng ý thức, trách nhiệm của chính quyền, nhà trường và gia đình.

Khảo sát của Công an xã Nguyễn Lương Bằng ngay trước thềm năm học mới cho thấy áp lực giao thông quanh các trường học. Tại 13 điểm trường với khoảng 7.850 học sinh, có 11 trường thường xuyên ùn ứ cục bộ vào giờ cao điểm. 8 trường chưa có khu vực dừng, đỗ xe riêng cho phụ huynh.
Lực lượng chức năng ghi nhận 412 trường hợp dừng, đỗ không đúng quy định, 118 trường hợp quay đầu, đi ngược chiều hoặc chuyển hướng đột ngột. Có 105 trường hợp trẻ em ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy không đội mũ bảo hiểm và 88 trường hợp học sinh vi phạm quy định khi sử dụng xe đạp điện, xe máy điện.
Đây là những con số cần được nhìn nhận nghiêm túc. Ùn tắc trước cổng trường không chỉ do lượng phương tiện tăng cao trong thời gian ngắn. Cách tổ chức giao thông và ý thức chấp hành của người tham gia giao thông cũng là nguyên nhân trực tiếp.
Nếu chỉ tăng lực lượng đứng chốt vào đầu giờ, tình trạng có thể được cải thiện trước mắt nhưng không phải là giải pháp lâu dài. Các địa phương không thể bố trí lực lượng tại tất cả cổng trường, vào các khung giờ học sinh đến và tan trường. Càng không thể trông chờ vào việc nhắc nhở liên tục đối với những hành vi mà người tham gia giao thông hoàn toàn có thể tự giác chấp hành.
An toàn giao thông học đường phải được xem là một nhiệm vụ thường xuyên, bắt đầu từ việc nhận diện nguy cơ tại từng trường, tổ chức lại giao thông phù hợp và duy trì kỷ luật giao thông.
Những nơi thường xuyên ùn tắc phải có phương án riêng. Trường nằm trên tuyến đường lớn phải có phương án phân luồng khác trường nằm trong khu dân cư. Nơi chưa có điểm dừng, đỗ cần nghiên cứu bố trí. Vị trí học sinh thường xuyên sang đường phải được kiểm tra, bổ sung giải pháp bảo đảm an toàn.
Đây là phần việc trước hết thuộc trách nhiệm của chính quyền cơ sở và ngành chức năng.

Năm học 2026 - 2027, toàn thành phố có hơn 1.000 cơ sở giáo dục và hơn 1,1 triệu học sinh từ mầm non đến phổ thông, giáo dục thường xuyên. Sau hợp nhất, địa bàn quản lý rộng hơn, đặc điểm giao thông giữa các khu vực cũng khác nhau. Vì vậy, một phương án chung áp dụng cho các trường khó đạt hiệu quả.
Do đó, cần có dữ liệu và khảo sát thực tế để xử lý từng điểm. Trường nào ùn tắc vào thời điểm nào? Nguyên nhân do đường hẹp, lượng phương tiện lớn hay do dừng đỗ tùy tiện? Học sinh tập trung ở vị trí nào? Có thể bố trí điểm đón, trả ở đâu? Tuyến đường nào cần phân luồng vào đầu giờ? Những câu hỏi này cần được trả lời bằng khảo sát cụ thể, thay vì chỉ xử lý khi ùn tắc đã xảy ra.
Cách làm cũng phải được duy trì thường xuyên, không chỉ tập trung vào những ngày đầu năm học. Lực lượng chức năng, nhà trường và chính quyền địa phương cần phối hợp kiểm tra, kịp thời điều chỉnh những bất cập phát sinh. Hiệu quả phải được nhìn từ thực tế, giao thông trước cổng trường có thông thoáng hơn, vi phạm có giảm và học sinh có được bảo đảm an toàn hơn hay không.
Ý thức giao thông của trẻ được hình thành từ nhiều môi trường, trong đó gia đình có vai trò rất lớn. Cách cha mẹ đội mũ bảo hiểm, dừng đỗ, đi đúng phần đường hay chấp hành tín hiệu giao thông đều tác động trực tiếp đến nhận thức của con. Vì vậy, giáo dục trẻ chấp hành pháp luật trước hết đòi hỏi người lớn phải làm gương trong những hành vi hằng ngày.
Nhà trường cũng không thể đứng ngoài vấn đề này. Việc tuyên truyền cần gắn với từng tình huống cụ thể mà học sinh thường gặp. Học sinh đi xe đạp điện, xe máy điện phải biết quy định về độ tuổi, mũ bảo hiểm và cách tham gia giao thông an toàn. Học sinh đi bộ phải được hướng dẫn kỹ năng sang đường. Học sinh sử dụng phương tiện đưa đón cần được nhắc nhở về những vị trí nguy hiểm quanh trường...
Năm học mới đã bắt đầu. Mỗi ngày đến trường là một hành trình. Điều thành phố cần là bảo đảm không chỉ là học sinh có chỗ học mà còn có con đường đến trường an toàn. Để làm được điều đó, cần một cách làm thường xuyên, sát thực tế và quan trọng nhất là sự thay đổi trong ý thức của người lớn trong tham gia giao thông cùng các em hằng ngày.
HẢI MINH