Bánh giầy xứ Đông dâng các Vua Hùng

Bền bỉ giữ nghề

Phường Lê Đại Hành được hợp nhất từ các phường Tân Dân, An Lạc, Đồng Lạc (thành phố Chí Linh cũ). Trong đó, An Lạc từ lâu nổi danh với nghề gói bánh chưng, giã bánh giầy, nấu chè kho - những món ăn gắn với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người Việt. Nghề làm bánh giầy ở phường Lê Đại Hành tồn tại nhiều thế kỷ. Từ chỗ chỉ vài hộ làm nghề, nay toàn phường có hơn 200 hộ sản xuất. Phường thành lập Tổ hợp tác sản xuất bánh giầy An Lạc. Sản phẩm bánh chưng, bánh giầy của Tổ hợp tác được chứng nhận OCOP 3 sao từ năm 2023.

Trong căn nhà nhỏ ở khu dân cư Bờ Đa, cụ Dương Văn Dặm dù đã 101 tuổi vẫn dõi theo từng mẻ bánh của con cháu. Gần một thế kỷ gắn bó với nghề, cụ được xem là “kho tàng sống” của những bí quyết gia truyền. Cụ luôn nhắc con cháu "muốn bánh ngon, trước hết gạo phải ngon". Loại gạo được chọn là nếp cái hoa vàng trồng trên cánh đồng Dược Đậu Trang của địa phương - hạt tròn, dẻo, thơm, quyết định chất lượng bánh.

Dâng bánh lên Đất Tổ

Nhiều năm qua, người làm nghề bánh giầy ở phường Lê Đại Hành tham gia nhiều hội thi giã bánh giầy, gói bánh chưng. Mỗi dịp Giỗ Tổ, họ lại cùng nhau làm những chiếc bánh thơm, dẻo dâng các Vua Hùng. Đội thi của phường nhiều lần đại diện tỉnh Hải Dương (cũ) tham gia các lễ hội lớn, trong đó có 5 lần giã bánh giầy dâng các Vua Hùng tại Đền Hùng (Phú Thọ) và đều giành giải nhất.

Bà Dương Thị Hoa, một trong những người có thâm niên gói bánh chưng, bánh giầy ở khu Bờ Đa và là thành viên tiêu biểu của đội thi làm bánh giày phường Lê Đại Hành cho biết, mỗi lần lên Đất Tổ là một lần xúc động. Có năm, gia đình bà vinh dự dâng tới 18 chiếc bánh, những sản phẩm kết tinh từ bàn tay khéo léo và niềm tự hào sâu sắc. “Mỗi lần được gói bánh dâng các Vua Hùng, tôi như mang theo cả truyền thống gia đình, quê hương gửi về cội nguồn. Chiếc bánh không chỉ là món ăn, mà là biểu tượng của sự tri ân tổ tiên. Giải thưởng là kết quả của sự tỉ mỉ, đoàn kết và tình yêu nghề. Mỗi chiếc bánh đều gửi gắm tâm huyết của cả đội”, bà Hoa chia sẻ.

Những ngày này, nhiều gia đình trong phường đang tất bật chuẩn bị nguyên liệu để làm bánh chưng, bánh giầy dâng lễ. Từ chọn gạo, đồ xôi, giã bánh đến đóng gói đều được thực hiện cẩn trọng như một nghi lễ. Tại gia đình chị Nguyễn Thị Sen ở khu dân cư Đại, các thành viên cùng nhau giã bánh trong không khí rộn ràng. “Mỗi dịp hội Đền Hùng, lượng bánh đặt tăng mạnh. Mỗi ngày có hàng nghìn chiếc bánh được người bà con trong phường làm ra phục vụ nhu cầu của người dân, du khách”, chị Sen cho biết.

Trong bối cảnh nhiều nghề truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, người dân nơi đây vẫn bền bỉ giữ nghề, nâng niu từng hạt gạo, từng mẻ bánh. Từ những chiếc bánh mộc mạc ấy, hành trình “đưa bánh giầy xứ Đông dâng các Vua Hùng” vẫn được tiếp nối, nhắc nhớ về cội nguồn và những giá trị bền vững cần gìn giữ.

Bà Nguyễn Hoài Thoa, Trưởng Phòng Quản lý Du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, phường Lê Đại Hành hội tụ nhiều nghệ nhân gói bánh chưng, bánh giày qua nhiều thế hệ. Họ gắn bó với nghề truyền thống và có kỹ thuật gói cùng những bí quyết riêng, chuyên nghiệp, tâm huyết và quan trọng nhất là lòng yêu nghề, gìn giữ nghề truyền thống của cha ông.