Báo chí địa phương đổi mới công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Sáng 30/10, Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Ninh phối hợp với Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh tổ chức Hội thảo “Báo chí địa phương với Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới”.

Tham dự hội thảo có đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Ninh, Hội Nhà báo Việt Nam, Báo Nhân Dân, Đài Tiếng nói Việt Nam cùng lãnh đạo các cơ quan báo chí địa phương: Quảng Ninh, Hà Nội, Hải Phòng, Thanh Hóa, Phú Thọ, Bắc Ninh, Lạng Sơn, Ninh Bình, Lai Châu, Sơn La, Lào Cai và Thái Nguyên.

Phát biểu khai mạc hội thảo, đồng chí Nguyễn Thế Lãm, Giám đốc Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Ninh nhấn mạnh, ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 25-NQ/TW về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới, khẳng định công tác tư tưởng là bộ phận đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng, giữ vai trò đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn, góp phần củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận xã hội.

Đáng chú ý, Nghị quyết đặt ra yêu cầu chuyển trọng tâm từ “quản lý thông tin” sang “dẫn dắt nhận thức xã hội”, với phương châm “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả”. Đây là định hướng quan trọng, đòi hỏi các cơ quan báo chí đổi mới tư duy, nội dung và phương thức hoạt động, nâng cao năng lực định hướng dư luận, chủ động cung cấp thông tin chính thống và thuyết phục công chúng.

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, thông tin đa chiều lan truyền nhanh chóng, báo chí chính thống không chỉ chịu áp lực cạnh tranh về tốc độ và khả năng tiếp cận công chúng mà còn phải nâng cao năng lực phân tích, giải thích, dự báo và định hướng nhận thức xã hội. Với lợi thế am hiểu địa bàn, gắn bó mật thiết với đời sống cơ sở, báo chí địa phương có vai trò quan trọng trong việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, kịp thời phản ánh những vấn đề phát sinh và đưa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước vào cuộc sống.

Tại hội thảo, các đại biểu đã đi sâu trao đổi về những rào cản, thách thức đối với báo chí địa phương trong môi trường truyền thông hiện đại; vai trò của công tác truyền thông chính sách; các giải pháp nâng cao chất lượng thông tin, phản ứng linh hoạt trước những vấn đề nóng mà dư luận quan tâm và chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thông tin độc hại trên mạng xã hội.

Nhiều đại biểu khẳng định, thế mạnh vượt trội của báo chí địa phương chính là sự am hiểu sâu sắc địa bàn và sự gắn kết chặt chẽ với đời sống nhân dân. Đây là điểm tựa vững chắc để người làm báo bám sát thực tiễn, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của người dân, qua đó làm cầu nối đưa các chủ trương, chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Tuy nhiên, để phát huy tối đa lợi thế này, các cơ quan báo chí địa phương cần chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy cung cấp thông tin đơn thuần sang chủ động kiến tạo dòng thông tin tích cực. Báo chí không dừng lại ở việc phản ánh sự kiện mà phải đào sâu phân tích nguyên nhân, làm rõ bản chất vấn đề, dự báo tác động xã hội và góp phần định hướng nhận thức cho công chúng.

Trình bày tham luận tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Quý Trọng, Phó Giám đốc Thường trực Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn trong công tác tư tưởng từ mô hình cơ quan truyền thông đa phương tiện sau khi hợp nhất.

Theo đó, báo chí địa phương cần thay đổi tư duy từ "có việc mới thông tin" sang "nhận diện vấn đề từ sớm để thông tin"; từ xử lý sự vụ sang quản trị vấn đề; từ thế thụ động phản ứng với mạng xã hội sang chủ động xác lập dòng thông tin chính thống.

Trong giai đoạn hiện nay, báo chí địa phương không chỉ tường thuật những gì đã diễn ra mà phải góp phần nhận diện những xu hướng đang hình thành; giải thích kỹ lưỡng những băn khoăn của người dân; chủ động cung cấp thông tin chính thức trước khi tin đồn lan rộng; đồng thời sát cánh cùng chính quyền trong truyền thông chính sách, gắn liền với việc lắng nghe và phản ánh trung thực nguyện vọng của nhân dân.

Một nội dung nhận được sự quan tâm lớn tại diễn đàn là yêu cầu tái cấu trúc mô hình tòa soạn và nâng chất nguồn nhân lực trong thời đại số. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu công chúng và phát triển các nền tảng truyền thông đa phương tiện phải được thực hiện song hành với việc rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ nhà báo.

Công nghệ có thể thay đổi cách thức sản xuất hay phương thức phân phối, nhưng tính chính xác, tính nhân văn cùng trách nhiệm xã hội vẫn là những giá trị cốt lõi làm nên uy tín của báo chí cách mạng.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng thống nhất, để báo chí địa phương đáp ứng tốt yêu cầu của chiến lược công tác tư tưởng, cần có sự phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ giữa cơ quan báo chí với cấp ủy, chính quyền và các ngành chức năng; bảo đảm việc cung cấp thông tin luôn kịp thời, minh bạch, nhất là trước các sự việc phức tạp, nhạy cảm.

Đồng thời, Nhà nước và địa phương cần có cơ chế đầu tư nguồn lực thích đáng, tạo điều kiện thuận lợi để các cơ quan báo chí nâng cấp công nghệ, nâng cao chất lượng tác phẩm và phát triển bền vững.

Hội thảo đã trở thành diễn đàn nghiệp vụ thiết thực để các cơ quan báo chí địa phương trao đổi kinh nghiệm, thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, vướng mắc và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm thực hiện hiệu quả Chiến lược công tác tư tưởng trong tình hình mới.