Năm học mới bắt đầu, an toàn thực phẩm tại các bếp ăn trường học được dư luận quan tâm. Trước yêu cầu đó, các sở, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm an toàn thực phẩm ngay từ khâu nguyên liệu.
Trong chuỗi thực phẩm, khâu sản xuất có vai trò đặc biệt quan trọng. Nếu sử dụng vật tư nông nghiệp không bảo đảm chất lượng, lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hoặc hoá chất... nguy cơ mất an toàn thực phẩm có thể hình thành ngay từ đầu, khó khắc phục ở các công đoạn sau. Theo bà Bùi Thị Ngọc Lan, Hiệu trưởng Trường Mầm non An Thắng (xã An Lão), hiện, khoảng 600 trẻ (thuộc 24 lớp) được nuôi dạy, chăm sóc tại 2 cơ sở của nhà trường. Nhà trường coi trọng công tác lựa chọn đơn vị cung ứng thực phẩm sạch, an toàn để bảo đảm dinh dưỡng, phù hợp với độ tuổi của trẻ mầm non. Thực phẩm được đưa vào trường được kiểm tra số lượng, chất lượng, nguồn gốc, tình trạng bao bì và độ tươi trước khi tiếp nhận.
Trong khi đó, các doanh nghiệp thu mua nông sản, cung cấp nguyên liệu cho nhiều bếp ăn đều mong muốn nguyên liệu “đầu vào” bảo đảm chất lượng. Chị Vũ Thị Thắm, cán bộ phụ trách Phòng Hành chính - Tổng hợp, Công ty CP Đình Huy Đức (phường Hồng Bàng) chia sẻ: Công ty đang cung cấp thực phẩm đối với gần 40 đơn vị trên địa bàn thành phố Hải Phòng và Quảng Ninh. Tiêu chí đơn vị lựa chọn là vùng nguyên liệu sạch, đơn vị cung cấp thực phẩm có chứng nhận về vệ sinh an toàn thực phẩm hoặc văn bản cam kết, công bố chất lượng… theo quy định. Do đó, doanh nghiệp thường bám sát thông tin do cơ quan nhà nước kiểm định, công bố để lựa chọn vùng, đơn vị cung ứng nguyên liệu.
Năm 2024, thành phố đã triển khai xây dựng Hệ thống quản lý dữ liệu nông sản thành phố Hải Phòng. Hệ thống đã cập nhật dữ liệu của trên 300 cơ sở sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thủy sản được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm và hơn 720 sản phẩm OCOP của thành phố Hải Phòng (trước hợp nhất)… Hơn 700 người dùng được cấp và kích hoạt tài khoản sử dụng. Tuy nhiên, từ 1/7/2025, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống này chưa được rà soát, điều chỉnh cấu hình và các trường dữ liệu để phù hợp với mô hình tổ chức mới. Cùng với việc cập nhật dữ liệu thường xuyên hơn, ông Vũ Trí Quang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho rằng, cần có sự liên thông dữ liệu giữa ngành nông nghiệp, môi trường và ngành giáo dục và đào tạo để các cơ sở giáo dục có căn cứ nhận diện, xác định các đơn vị đủ điều kiện an toàn thực phẩm để phối hợp cung ứng thực phẩm cho các bếp ăn bán trú. Cùng với đó, bổ sung quy định, làm rõ trách nhiệm của từng bên, cụ thể đầu mối liên hệ trong trường hợp nếu xảy ra các vụ việc phát sinh liên quan đến nguồn gốc thực phẩm nông sản được đem vào, sử dụng trong các trường học…
Trước những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, việc ứng dụng công nghệ, mã QR, cơ sở dữ liệu và truy xuất nguồn gốc sẽ góp phần giúp người tiêu dùng có thêm căn cứ lựa chọn sản phẩm… Thực hiện các chính sách hỗ trợ của thành phố, giai đoạn 2022 - 2026, các sở, ngành, địa phương hỗ trợ hơn 2 triệu tem truy xuất nguồn gốc cho 24 cơ sở sản xuất nông nghiệp; hỗ trợ 108 chứng nhận VietGAP cho các cơ sở sản xuất trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản…
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Phạm Việt Hùng thông tin: Thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, ghi nhãn, ứng dụng công nghệ và thực hiện truy xuất nguồn gốc sản phẩm; thúc đẩy xây dựng, phát triển các mô hình sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn và các chuỗi sản xuất, cung ứng thực phẩm an toàn trên địa bàn thành phố.
Bên cạnh đó, công tác tăng cường kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm trong lĩnh vực nông nghiệp có ý nghĩa quan trọng vì có thể kiểm soát nguy cơ ngay từ khâu sản xuất.
Nguồn lực thực hiện công tác quản lý an toàn thực phẩm trong lĩnh vực nông nghiệp ở cả cấp thành phố, cấp xã hiện còn thiếu, chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Cụ thể, tại Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng chỉ có 10 cán bộ chuyên trách, trong khi phạm vi quản lý rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực, loại hình sản xuất… Do đó, để khắc phục những hạn chế này, đồng chí Lương Thị Kiểm, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất cần huy động sự tham gia của các sở, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền các cấp trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và giám sát thực hiện quy định về an toàn thực phẩm, nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng.
Khi cơ quan quản lý chủ động giám sát, người sản xuất nâng cao trách nhiệm, doanh nghiệp coi trọng chất lượng và người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm an toàn, góp phần hình thành một chuỗi thực phẩm bền vững. Đây là nền tảng cốt lõi để vừa bảo vệ sức khỏe cộng đồng, vừa phát triển nông nghiệp Hải Phòng theo hướng an toàn, hiện đại và có giá trị cao hơn.
HUY ĐẠI
