Biểu diễn nghệ thuật đường phố - mở thêm không gian văn hóa cho phố đi bộ

Khi phố trở thành sân khấu mở

19 giờ mỗi tối cuối tuần, các phố đi bộ, chợ đêm ở Hải Phòng lại rộn ràng đón du khách. Nếu trước đây người ta thường nghĩ đến mua sắm, ăn uống, check-in, thì nay nghệ thuật trở thành một thành tố làm nên sức hấp dẫn của những không gian này.

Tại phố đi bộ ở phường Lê Thanh Nghị hiện vẫn giữ được điểm biểu diễn “Kết nối đam mê” duy trì như một sân khấu cộng đồng ở nút giao đường Chương Dương - đường Tôn Đức Thắng. Phần lớn tiết mục đến từ các câu lạc bộ, trường học, đội, nhóm văn nghệ trên địa bàn và các địa phương lân cận. Từ ca hát, múa, nhạc cụ đến nhảy hiện đại, mỗi chương trình mang một màu sắc riêng. Khi có sự kiện lớn, các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp được kết nối để tạo điểm nhấn.

Theo ông Đàm Minh Khôi, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phường Lê Thanh Nghị, điểm biểu diễn “Kết nối đam mê” được định hướng là nơi gặp gỡ của những người yêu nghệ thuật, trong đó người dân không chỉ là khán giả mà còn trực tiếp tham gia tạo nên chương trình.

Các tối thứ sáu và thứ bảy hằng tuần, khu vực Quảng trường Nhà hát thành phố, dải vườn hoa trung tâm, đường Quang Trung và đường Trần Hưng Đạo trở thành không gian mở dành cho văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực và giải trí. Tại Quảng trường Nhà hát thành phố là những chương trình quy mô do các đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp thực hiện. Trên các tuyến phố, âm nhạc trẻ, hoạt động tương tác và biểu diễn đường phố tạo không khí gần gũi, sôi động.

Cách tổ chức này tạo ra một “sân khấu không tường”. Người biểu diễn không nhất thiết đứng trên sân khấu, còn khán giả không chỉ ngồi thưởng thức mà có thể trực tiếp tham gia. Một tiết mục hay có thể thu hút người đang đi mua sắm, một màn trình diễn bất ngờ có thể khiến du khách dừng chân lâu hơn. Nghệ thuật vì thế góp phần làm cho không gian công cộng có thêm sức sống.

Từ điểm vui chơi đến sản phẩm văn hóa

Sự tham gia của người trẻ ngày càng rõ nét. Thành Đoàn Hải Phòng đã kết nối các câu lạc bộ, đội, nhóm nghệ thuật và nghệ sĩ trẻ để tạo thêm hoạt động trên tuyến phố. Theo chị Phạm Minh Hương, Phó Trưởng Ban Công tác đoàn và thanh thiếu nhi, Thành Đoàn Hải Phòng, đã có gần 20 câu lạc bộ, đội, nhóm và nghệ sĩ, cá nhân đăng ký tham gia biểu diễn vào các tối thứ sáu, thứ bảy.

Theo nghệ sĩ Lê Cường, Trưởng Phòng Tổ chức biểu diễn, Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Hải Phòng, đưa nghệ thuật ra không gian mở đòi hỏi cách tiếp cận khác. Không thể đơn giản đưa chương trình trong nhà ra ngoài phố mà cần tính toán thời lượng, hình thức biểu diễn, khả năng tương tác và thị hiếu công chúng.

Tháng 9 vừa qua, tại điểm “Kết nối đam mê”, phố đi bộ Bạch Đằng, phường Lê Thanh Nghị, chương trình giao lưu nghệ thuật Hải Phòng - Ấn Độ đã đưa nghệ thuật dân gian Punjabi đến gần công chúng, kết hợp với các tiết mục của học sinh, câu lạc bộ và hạt nhân văn nghệ địa phương, tạo nên sự giao lưu trực tiếp giữa nghệ sĩ và khán giả.

Đây có thể là hướng đi đáng chú ý cho phố đi bộ Hải Phòng khi không chỉ biểu diễn phục vụ người xem mà còn tạo điều kiện để cộng đồng tham gia, giao lưu và cùng sáng tạo. Về lâu dài, các sân khấu cần có lịch biểu diễn ổn định, nội dung được làm mới, nghệ sĩ chuyên nghiệp kết nối với câu lạc bộ, trường học và nhóm sáng tạo. Các hoạt động cũng cần được tổ chức hài hòa với ẩm thực, mua sắm và dịch vụ để tạo thành một trải nghiệm thống nhất cho người dân, du khách.

Khi nghệ thuật xuống đường, khoảng cách giữa sân khấu và khán giả được thu hẹp. Một quảng trường trở nên sống động hơn, một tuyến phố có thêm câu chuyện, người dân có thêm không gian thể hiện khả năng sáng tạo và du khách có thêm lý do để nán lại. Khi đó, phố đi bộ không chỉ là nơi vui chơi cuối tuần mà có thể trở thành một phần của đời sống văn hóa đô thị.