Không duy trì quỹ lớp, quỹ trường, nhiều nhà trường vẫn tổ chức đa dạng hoạt động giáo dục nhờ chủ động nguồn lực và phát huy sự đồng hành của phụ huynh.

Từ ngày 15/11/2026, Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh chính thức có hiệu lực, thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT. Theo quy định mới, Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu, tiếp nhận, quản lý tiền hỗ trợ; không tổ chức lập quỹ lớp, quỹ trường dưới bất kỳ hình thức nào.
Quy định này đặt ra yêu cầu đổi mới cách phối hợp giữa nhà trường và cha mẹ học sinh trong tổ chức các hoạt động giáo dục. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều trường cho thấy, không có quỹ chung không đồng nghĩa với việc các hoạt động trải nghiệm, văn hóa, văn nghệ, thể thao dành cho học sinh bị thu hẹp.

Nhà giáo ưu tú Vũ Thị Phượng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Núi Đèo (phường Thủy Nguyên) cho biết, từ năm học 2025 - 2026, trước khi Thông tư 81 được ban hành, nhà trường đã không thu quỹ trường, quỹ lớp và Ban đại diện cha mẹ học sinh cũng không vận động phụ huynh đóng góp.
Dù không có nguồn quỹ chung, nhà trường vẫn bảo đảm các hoạt động giáo dục nhờ chủ động dự trù kinh phí, cân đối ngân sách và xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất hiện có. Các hoạt động theo chủ đề, ngày hội, sân chơi học tập, văn hóa, văn nghệ, thể thao được lựa chọn nội dung và quy mô tổ chức phù hợp.
Nhà trường ưu tiên sử dụng không gian, thiết bị sẵn có, đồng thời phát huy vai trò của giáo viên trong xây dựng nội dung và hướng dẫn học sinh tham gia. Với những chương trình cần thêm nguồn lực, nhà trường kết nối các đơn vị, nhà tài trợ để nhận hỗ trợ tự nguyện bằng hiện vật hoặc phối hợp tổ chức hoạt động, thay vì vận động phụ huynh đóng tiền.
Cô giáo Lê Thị Thúy Nga, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai (phường Lê Chân) cho biết, từ năm 2022, tại những trường cô từng công tác và hiện nay là Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai, việc thu quỹ lớp, quỹ trường đã được dừng lại.
Không có quỹ chung nhưng các hoạt động giáo dục vẫn diễn ra sôi nổi nhờ nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch, sử dụng đúng nguồn kinh phí được cấp và lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp. Khi không phải lo vận động, thu, chi các khoản đóng góp, giáo viên có thêm thời gian tập trung cho công tác chuyên môn.
Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai hiện có 54 lớp với 2.118 học sinh tại trường chính và các phân hiệu, điểm trường. Theo cô Nga, điểm mới của Thông tư số 81 không phải là hạn chế sự đồng hành của phụ huynh mà hướng tới thay đổi cách thức hỗ trợ nhà trường.
Cha mẹ học sinh có thể trực tiếp tham gia tổ chức hoạt động, đóng góp công sức, hiện vật trên tinh thần tự nguyện. Dịp Tết Trung thu vừa qua, phụ huynh chủ động tổ chức múa lân phục vụ học sinh toàn trường. Tại các lớp, cha mẹ học sinh chuẩn bị hoa quả, bánh kẹo, đồ chơi để các em cùng vui hội. Những hoạt động gần gũi, thiết thực vẫn mang đến không khí vui tươi mà không cần duy trì quỹ chung.

Bên cạnh hỗ trợ bằng công sức, hiện vật, cha mẹ học sinh còn có thể đóng góp cho hoạt động giáo dục bằng kiến thức, kinh nghiệm và chuyên môn nghề nghiệp của mình. Đây cũng là hướng đi được nhiều nhà trường chú trọng nhằm tăng cường sự gắn kết giữa gia đình và nhà trường.
Cô giáo Vũ Diệu Thư, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Võ Thị Sáu (phường An Biên) cho biết, trường hiện có quy mô lớn với 3.298 học sinh tại trường chính và phân hiệu. Việc không duy trì quỹ lớp, quỹ trường không làm giảm sức hút của các sân chơi dành cho học sinh.
Trong dịp chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), trường tổ chức chương trình giao lưu tìm kiếm tài năng với 280 tiết mục đăng ký tham gia của học sinh thuộc 77 lớp. Để tổ chức chương trình, nhà trường tận dụng hội trường, màn hình LED và các thiết bị hiện có để xây dựng sân khấu. Giáo viên hướng dẫn, tập luyện các tiết mục; học sinh có thể sử dụng trang phục sẵn có, không nhất thiết phải mua mới.
Nhà trường cũng kết nối các nguồn lực xã hội hóa để mượn đàn piano, mời ca sĩ tự nguyện tham gia chấm thi, góp phần tạo nên sân chơi phong phú, hấp dẫn. Qua đó, học sinh có cơ hội thể hiện năng khiếu và rèn luyện sự tự tin.
Cùng quan điểm, thầy giáo Phạm Thanh Bình, Hiệu trưởng Trường THCS Phạm Sư Mạnh (phường Kinh Môn) cho rằng, vai trò của Ban đại diện cha mẹ học sinh không nằm ở việc thu tiền quỹ mà ở khả năng kết nối nhà trường, giáo viên với phụ huynh.
Mỗi cha mẹ học sinh có nghề nghiệp, thế mạnh riêng. Thông qua Ban đại diện cha mẹ học sinh, nhà trường có thể kết nối và phát huy những nguồn lực này thay vì đặt nặng việc đóng góp bằng tiền. Chẳng hạn, phụ huynh làm trong lĩnh vực y tế có thể chia sẻ kiến thức chăm sóc sức khỏe; người có chuyên môn tâm lý hỗ trợ tư vấn tâm lý học đường; cán bộ công an tuyên truyền về an toàn giao thông, phòng, chống tệ nạn xã hội.
Những đóng góp bằng kiến thức, kinh nghiệm và thời gian không chỉ giúp hoạt động giáo dục thêm thiết thực mà còn đưa các bài học đến gần hơn với đời sống.
Thực tế cho thấy, không duy trì quỹ lớp, quỹ trường không đồng nghĩa với việc thu hẹp các hoạt động hỗ trợ giáo dục. Khi chủ động xây dựng kế hoạch, sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí hợp pháp và phát huy nguồn lực từ giáo viên, phụ huynh, cộng đồng, nhà trường vẫn có thể tổ chức nhiều hoạt động phong phú, đồng thời không tạo áp lực tài chính cho cha mẹ học sinh.
BÙI HƯƠNG