Thường xuyên vệ sinh chuồngtrại, dụng cụ chăn nuôi, phương tiện vận chuyển, diệt loài gậm nhấm... Tiêuđộc, khử trùng khu vực có gia súc bị ốm, chết...
1. Nguyên nhân gây bệnh:
Bệnh lở mồm, long móng (LMLM) ở giasúc là bệnh truyền nhiễm, lây lan nhanh, gây ra bởi 1 trong 7 type vi - rút:Type A, O, C, Asia1, SAT1, SAT2, SAT3, với hơn 60 phân type. Ở Việt Nam đã pháthiện bệnh gây ra bởi 3 type A, O vàAsia1.
2. Triệu chứng:
Khi phát bệnh gia súc có triệu chứng: trong2 - 3 ngày đầu gia súc sốt cao trên 400 C, mệt mỏi, lông dựng, mũi khô, danóng; đứng lên, nằm xuống khó khăn, kém ăn; miệng chảy nhiều nước dãi có bọt;bị viêm dạng mụn nước ở lợi, vành mũi, vành móng, kẽ móng chân, đầu vú. Khi mụnnước vỡ ra sẽ làm lở, loét ở mồm, móng chân; bệnh nặng có thể làm long móng,nhất là ở lợn. Con vật đi lại khó khăn, thường đi khập khiễng, run rẩy. Sauphát bệnh từ 10 -15 ngày, con vật có thể khỏi về triệu chứng lâm sàng, nhưngmầm bệnh vẫn tồn tại trong con vật từ 3 - 4 tuần (đối với lợn), 2 - 3 năm (đốivới trâu, bò) và tiếp tục thải mầm bệnh ra môi trường làm phát sinh và lây landịch bệnh.
3. Phòng bệnh:
- Tiêm phòng vắc-xincho đàn gia súc đầy đủ theo quy định của ngành nông nghiệp.
- Cách ly triệt để gia súc ốm. Thường xuyên vệ sinh chuồngtrại, dụng cụ chăn nuôi, phương tiện vận chuyển, diệt loài gậm nhấm... Tiêuđộc, khử trùng khu vực có gia súc bị ốm, chết.
- Con giống đưa vào chăn nuôi phải khoẻ mạnh, có nguồn gốcrõ ràng, đã được tiêm phòng LMLM; trước khi nhập đàn phải được nuôi cách ly 21ngày. Thức ăn, nước uống dùng trong chăn nuôi phải bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinhthú y.
4. Chữa bệnh:
Dùng các chất sát trùng nhẹ, các loại quả chua như khế,chanh bóp mềm, rưới nước (hoặc bơm xịt nước) sát đi, sát lại ở lưỡi, mặt trongmá, hàm trên, lợi, bỏ bã vào miệng cho con vật nhai. Dùng vải mỏng thấm nướcnói trên xoa vào vùng vết thương 2 - 3 lần/ngày và xoa trong vòng 4 - 5 ngày.Có thể dùng một trong các chất như: xanh Methylen 1%, thuốc tím 1%, Formol1%, phèn chua 3%, axit acetic 3% hoặc dùngthuốc mỡ Tetracilin, Penicilin bôi vào vết thương.
Rửa sạch chân gia súc bằng nước muối, nước lá chát, hoặcthuốc tím, phèn chua, dấm ăn; sau đó bôi các chất sát trùng hút mủ như: bộtxoan trộn với dầu lạc, diêm sinh để nhanh lên da non lên vùng móng bị bệnh. Cóthể dùng Cresin pha loãng hoặc dùng thuốc lào, một ít băng phiến đắp vào vếtthương đề phòng ruồi nhặng đẻ trứng vào kẽ móng.
- Chăm sóc cho gia súc, bảo đảm giữ chuồng khô ráo, sạch sẽ,lót chuồng dày cho gia súc nằm, cho ăn cỏ tươi, cỏ mềm; bổ sung cho gia súc ăncháo khi bị bệnh nặng.
(Nguồn: Trung tâm Khuyến nông quốc gia)
