Cần hơn sự sẻ chia thay vì những lời chỉ trích vô cảm

Vụ tai nạn lật tàu trên vịnh Hạ Long hôm 19/7 đã cướp đi sinh mạng của 37 người, 2 người mất tích, tính đến trưa 22/7, mang đến đau thương cho bao gia đình. Trong thời khắc tang thương ấy, phần đông mọi người đều có chung lòng thương cảm, chia sẻ với các gia đình nạn nhân.

Tuy nhiên, vẫn có không ít những lời nói vô cảm trên mạng xã hội như những bình luận trách móc nạn nhân "biết bão vẫn đi", đổ lỗi cho chủ tàu, chỉ trích cơ quan chức năng, thậm chí suy diễn, thêm thắt nhiều chi tiết...

Không khó để bắt gặp trên các nền tảng mạng xã hội những bài viết, đoạn video trách móc chủ tàu vì "tham lợi mà coi thường mạng người", quy chụp trách nhiệm cho lực lượng dự báo thời tiết "không làm tròn trách nhiệm", hay cả những lời lẽ lạnh lùng đến tàn nhẫn với chính các nạn nhân: "Sao lại dại dột mà đi chơi lúc trời báo bão?", "Tự chọn nguy hiểm thì phải chấp nhận hậu quả!".

Những lời lẽ ấy, dù được ngụy trang bằng danh nghĩa "phân tích trách nhiệm", thực chất lại là hành vi thiếu nhân tính, vô tình khoét sâu thêm vết thương của những gia đình đang oằn mình chịu mất mát.

Người viết ra những dòng này không cổ xúy việc né tránh trách nhiệm trong một sự cố nghiêm trọng. Việc làm rõ nguyên nhân vụ tai nạn, quy trách nhiệm cụ thể cho cá nhân hay tổ chức liên quan là điều cần thiết và chắc chắn sẽ được các cơ quan chức năng thực hiện công tâm, theo đúng quy định của pháp luật bởi trong xã hội bùng nổ thông tin như ngày nay sẽ rất khó giấu giếm sự thật. Nhưng đó là việc của cơ quan chức năng, còn mỗi công dân nên chọn cách hành xử nhân văn hơn đó là giữ im lặng nếu không thể sẻ chia, hoặc lan tỏa thông điệp tích cực nếu thật sự muốn giúp cộng đồng.

Thảm kịch tàu Vịnh Xanh 58 nói trên là một bài học đau đớn không chỉ về vấn đề bảo đảm an toàn giao thông đường thủy, mà còn là lời cảnh tỉnh đối với cách ứng xử trên không gian mạng. Theo nhận định của các chuyên gia, cơn dông lớn xuất hiện bất ngờ, nhanh và không có cảnh báo kịp thời. Trong số những người thiệt mạng có cả thuyền trưởng kiêm chủ tàu. Rõ ràng, đây không phải là một sự cẩu thả hay coi thường mạng người như nhiều "anh hùng bàn phím" cố tình áp đặt.

Sự mất mát càng thêm xót xa khi biết rằng, nhiều nạn nhân thuộc cùng một gia đình, có người lần đầu đi du lịch... Chuyến đi đáng lẽ phải là hành trình của niềm vui và hạnh phúc nhưng lại trở thành định mệnh nghiệt ngã. Trong bi kịch ấy, điều người ở lại cần nhất lúc này chính là sự động viên, lời an ủi, chứ không phải những đòn công kích lạnh lùng trên mạng xã hội.

Thực tế cũng cho thấy, một bộ phận người dùng mạng xã hội hiện nay đang dần đánh mất ranh giới giữa quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm đạo đức. Một số Tiktoker, YouTuber, Facebooker không ngần ngại dàn dựng clip, cắt ghép hình ảnh, dựng chuyện, thậm chí dùng AI để vẽ tranh tưởng niệm sai bản chất sự việc chỉ để thu hút sự chú ý. Những hành vi này không chỉ làm tổn thương người thân của nạn nhân mà còn làm nhiễu loạn thông tin, gây ảnh hưởng đến quá trình điều tra và công tác hỗ trợ sau tai nạn.

Thay vì trách móc và chỉ trích, điều chúng ta cần làm là nhìn nhận nghiêm túc vấn đề từ nhiều góc độ: từ công tác quản lý tàu du lịch, dự báo thời tiết, giám sát điều kiện an toàn vận hành, cho đến việc phổ cập kỹ năng thoát hiểm và sinh tồn khi gặp tai nạn.

Một vụ tai nạn xảy ra, thiệt hại là điều không thể đảo ngược. Nhưng cách xã hội phản ứng với nó sẽ cho thấy mức độ văn minh và nhân văn của cộng đồng đó. Mỗi người dùng mạng xã hội hãy cân nhắc từng dòng chia sẻ, từng bình luận, từng nút cảm xúc mình nhấn vào. Đừng để mạng xã hội trở thành nơi lan truyền sự vô cảm.

Vụ tai nạn tàu Vịnh Xanh 58 là bài học đau lòng. Nhưng từ trong nỗi đau, hy vọng mỗi người trong chúng ta sẽ thức tỉnh để trở thành người sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm, biết chia sẻ và nâng đỡ người khác trong hoạn nạn, thay vì chỉ trích, phán xét bằng lời lẽ vô cảm. Chỉ có như thế, xã hội mới thực sự gắn kết và phát triển bền vững hơn.