Với sự chỉ đạo tập trung, quyết liệt của thành phố và sự vào cuộc tích cực của sở, ngành liên quan và các địa phương, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu vốn nhiều vướng mắc, khó khăn đã được tháo gỡ hiệu quả.
Trên địa bàn thành phố hiện còn khoảng hơn 1,3 triệu thửa đất ở chưa được cấp giấy chứng nhận (GCN) lần đầu, chưa có dữ liệu đất đai chính xác. Những trường hợp này chủ yếu là đất giao trái thẩm quyền; một số dự án nhà ở thương mại; những trường hợp người dân tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất; đất có nguồn gốc đơn vị quốc phòng, an ninh quản lý, đã phân phối cho cán bộ, chiến sĩ, quân nhân làm nhà ở nhưng chưa bàn giao về cho địa phương.
Việc xây dựng dữ liệu, cấp GCN là nguyện vọng của người dân. Tuy nhiên, thời gian qua, việc cấp GCN cho những trường hợp này chậm trễ. Nguyên do, việc xác định nguồn gốc đất, thời điểm sử dụng đất và điều kiện để cấp giấy chứng nhận còn lúng túng, thiếu thống nhất.
Xã Kiến Hải hiện còn số lượng lớn hồ sơ đất đai tồn đọng do thiếu căn cứ pháp lý hoặc nguồn gốc sử dụng đất phức tạp, kéo dài qua nhiều giai đoạn. Trong đó có khoảng 3.000 trường hợp đất giao trái thẩm quyền, nhiều trường hợp chưa có hồ sơ đầy đủ; một số diện tích liên quan đến hành lang bảo vệ đê điều, công trình thủy lợi, đất quốc phòng... Theo lý giải của địa phương, sổ mục kê năm 1982 ghi là đất của hợp tác xã quản lý. Nhưng trên thực tế, người dân sinh sống ổn định nhiều năm.
Hay như việc cấp GCN đối với thửa đất có nguồn gốc đơn vị quân đội, an ninh phân phối cán bộ, quân nhân. Theo quy trình, đơn vị quân đội phải thực hiện bàn giao, chia tách phần đất ở về địa phương. Trên cơ sở đó, chính quyền địa phương xem xét, giải quyết cụ thể. Nếu khu vực phù hợp quy hoạch đất ở sẽ được lập hồ sơ cấp GCN theo quy định. Nhưng thời gian qua, việc chia tách phần nhà, đất quốc phòng, an ninh về địa phương còn chậm. Các phường Phù Liễn, Hải An, Đông Hải, Ngô Quyền, Gia Viên, Hồng Bàng… tập trung nhiều khu dân binh đang có khó khăn cấp GCN quyền sử dụng đất.
Để bảo đảm 100% thửa đất được xây dựng cơ sở dữ liệu, đăng ký đất đai, ngày 18/9, UBND thành phố ban hành Chỉ thị 16 về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước về đất đai. Theo đó, các địa phương tập trung giải quyết các tồn tại, khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ xác định giá đất, đăng ký đất đai, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất. Chỉ thị nêu rõ những hạn chế, vướng mắc và giải pháp khắc phục những hạn chế trong công tác đăng ký đất đai.
Thực hiện chỉ đạo của thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn cụ thể quy trình giải quyết vướng mắc.
Đơn cử, trường hợp quỹ đất có nguồn gốc quốc phòng, an ninh, người dân cần nộp quyết định vị trí đóng quân hoặc văn bản giao cơ sở nhà đất hoặc địa điểm công trình quốc phòng, an ninh được cấp có thẩm quyền phê duyệt cho đơn vị quân đội, đơn vị công an, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Quân đội nhân dân, Công an nhân dân; doanh nghiệp nhà nước do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an được giao quản lý, sử dụng đất, công trình gắn liền với đất.
Với sự chỉ đạo sát sao, công tác đăng ký đất đai lần đầu đối với thửa đất thuộc nhóm 3, chưa có dữ liệu được đẩy nhanh.
Trưởng Phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường phường Hồng An Bùi Trương Đức Công cho biết: Trên địa bàn phường có 6580 thửa đất cần đăng ký dữ liệu đất đai lần đầu. Đến cuối tháng 9/2026, UBND phường đã hoàn thiện thủ tục đăng ký cơ sở dữ liệu đất đai đối với 6.216/6.216 thửa đất được nhà thầu hoàn thiện đo đạc, bàn giao hồ sơ. Đến đầu tháng 10/2026, phường bảo đảm hoàn thành đăng ký dữ liệu đất đai lần đầu đối với 100% thửa đất.
Giao hồ sơ đến đâu, hoàn thiện tới đó, đây là tinh thần được các địa phương thực hiện tích cực. UBND xã Tứ Kỳ kiện toàn ban chỉ đạo, thành lập 15 tổ công tác với hơn 200 thành viên tham gia trực tiếp tại các thôn. Đồng thời, ban hành kế hoạch xây dựng đường găng tiến độ, phân công nhiệm vụ cụ thể. Xã đang tiếp tục hoàn thành việc cập nhật dữ liệu đối với 448 thửa đất chưa được cấp GCN quyền sử dụng đất lần đầu.
Có thể thấy, với sự chỉ đạo tập trung, quyết liệt của thành phố và sự vào cuộc tích cực của sở, ngành liên quan và các địa phương, công đăng ký đất đai, cấp GCN lần đầu vốn nhiều vướng mắc, khó khăn được tháo gỡ hiệu quả.
Tính đến ngày 1/10/2026, các xã, phường và đặc khu khu vực phía Đông hoàn thành bàn giao 100% hồ sơ đăng ký đất đai lần đầu cho Văn phòng Đăng ký đất đai. Các địa phương phía Tây đạt 65% khối lượng công việc, dự kiến về đích trước ngày 15/10.
Trên cơ sở kết quả đo đạc, đăng ký đất đai, các địa phương thuận lợi hơn trong xét cấp GCN quyền sử dụng đất lần đầu đối với hộ dân có nhu cầu, đủ điều kiện theo quy định; hỗ trợ quản lý, đăng ký biến động đất đai hiệu quả.
BẢO CHÂU
